Mở rộng độ bao phủ khám sức khỏe toàn dân

Cán bộ, y bác sĩ khám bệnh cho người dân xã Thanh Nưa.

Để đưa dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến gần người dân, ngành Y tế tỉnh đã chủ động phối hợp với các địa phương, huy động đội ngũ y, bác sĩ tổ chức khám, tư vấn sức khỏe tại cơ sở y tế và các điểm khám lưu động, giúp người dân có thêm cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế. Sự phối hợp của chính quyền cơ sở cùng tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ y tế đã góp phần đưa chủ trương chăm sóc sức khỏe toàn dân từng bước đi vào cuộc sống.

Với đặc thù nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, nội dung tuyên truyền về khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe được thực hiện linh hoạt bằng tiếng phổ thông và dịch sang tiếng Mông, tiếng Thái chuyển đến các cơ sở y tế. Tại vùng sâu, vùng xa, việc vận động người dân tham gia được thực hiện thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở, trưởng thôn, bản, tổ dân phố và cộng tác viên y tế.

Đảm bảo công tác khám, chữa bệnh, tư vấn sức khỏe phục vụ người dân, ngành Y tế tăng cường nhân lực về cơ sở. Toàn tỉnh đã huy động 12.571 lượt cán bộ, y bác sĩ tham gia. Trong đó, đơn vị tuyến tỉnh huy động 592 lượt người cho các đợt khám lưu động; các trung tâm y tế tăng cường 2.950 lượt cán bộ hỗ trợ trạm y tế; lực lượng tại 45 trạm y tế có 4.935 lượt người tham gia. Ngoài ra có 101 lượt nhân lực của Bệnh viện 7/5 Công an tỉnh, 73 lượt quân y và 3.920 lượt cán bộ xã, phường tham gia công tác tổ chức khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe.

Theo báo cáo sơ kết công tác khám sức khỏe định kỳ miễn phí toàn dân trên địa bàn tỉnh, đến hết tháng 8/2026, tỷ lệ người dân được khám sức khỏe miễn phí đạt 80,3% dân số toàn tỉnh. Nếu tính dân số có mặt trên địa bàn tỉnh, thì tỷ lệ người dân được khám sức khỏe miễn phí đạt 84,24%; trong đó, trẻ dưới 6 tuổi đạt 82,98%, từ 6 - 18 tuổi đạt 86,51% và trên 18 tuổi đạt 83,57%. Những con số này phản ánh nỗ lực mở rộng phạm vi tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người dân.

Bên cạnh kết quả bao phủ rộng, công tác khám sức khỏe định kỳ còn những hạn chế về năng lực cung ứng dịch vụ tại tuyến cơ sở. Hiện nay, toàn tỉnh có 17 cơ sở y tế đủ điều kiện khám sức khỏe định kỳ theo quy định, gồm 13 cơ sở công lập trực thuộc Sở Y tế, 3 phòng khám đa khoa tư nhân và Bệnh viện 7/5 Công an tỉnh. Trong khi đó, 45 trạm y tế xã, phường đều chưa đủ điều kiện thực hiện khám sức khỏe định kỳ theo quy định. Điều này khiến hoạt động khám tại cộng đồng phải dựa vào các cơ sở đủ điều kiện tổ chức đoàn lưu động.

Khó khăn càng rõ hơn khi tuyến xã thiếu điều kiện trang thiết bị khám, chữa bệnh. Trong số 253 thiết bị tại 13 cơ sở y tế công lập đủ điều kiện khám sức khỏe, có 134 thiết bị được sử dụng phục vụ các đợt khám miễn phí, gồm 12 máy chụp X-quang, 35 máy siêu âm, 26 máy điện tim và 59 máy xét nghiệm, cùng một máy nội soi tai mũi họng. 45/45 trạm y tế xã, phường chưa có thiết bị phục vụ các dịch vụ cận lâm sàng như: Xét nghiệm máu, xét nghiệm nước tiểu, chẩn đoán hình ảnh và thăm dò chức năng; không có phòng chụp X-quang bảo đảm an toàn bức xạ theo quy định.

Việc đưa thiết bị đến những địa bàn xa gặp nhiều khó khăn. Trong số 17 cơ sở đủ điều kiện khám sức khỏe định kỳ theo quy định, có 9 cơ sở không có máy X-quang di động; 8 cơ sở có máy nhưng không có xe chuyên dụng bảo đảm an toàn bức xạ khi chụp lưu động. Địa hình miền núi, giao thông khó khăn, nhất là trong mùa mưa lũ, làm tăng trở ngại trong vận chuyển thiết bị và tổ chức đợt khám, tư vấn cho người dân tại cơ sở.

Về nhân lực, dù đã huy động nhiều lực lượng, các đơn vị vẫn phải đồng thời bảo đảm nhiệm vụ chuyên môn thường xuyên. Nhân lực tại trạm y tế mỏng, trình độ chưa đồng đều, ảnh hưởng đến khả năng phát hiện sớm bệnh lý và theo dõi sức khỏe người dân.

Theo ông Phạm Văn Mẫn, Phó Giám đốc Sở Y tế, ngành Y tế tiếp tục phối hợp với các địa phương rà soát, cập nhật danh sách người dân chưa được khám sức khỏe, xây dựng kế hoạch tổ chức các đợt khám phù hợp với điều kiện từng địa bàn, ưu tiên vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Cùng với đó, tăng cường huy động nhân lực từ các cơ sở y tế tuyến tỉnh; hướng dẫn chuyên môn cho y tế cơ sở, từng bước nâng cao năng lực khám, phát hiện sớm bệnh tật và quản lý sức khỏe người dân.

Để thực hiện mục tiêu mỗi người dân được khám sức khỏe ít nhất 1 lần/năm, bên cạnh nỗ lực của ngành Y tế, cần sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành và chính quyền địa phương trong tháo gỡ khó khăn về nhân lực, trang thiết bị... Khi những điểm nghẽn từ cơ sở từng bước được giải quyết, hoạt động khám sức khỏe định kỳ sẽ không dừng ở việc mở rộng tỷ lệ bao phủ, mà còn góp phần phát hiện sớm bệnh, nâng cao hiệu quả quản lý sức khỏe và giảm gánh nặng điều trị cho người bệnh. Qua đó, từng bước bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe công bằng và chất lượng.

Thu Phương