Mở lối du lịch bền vững

Anh Dương Công Trọng, Chủ Homestay tại Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn

“Với tôi, du lịch cộng đồng không chỉ là kinh doanh, mà là sứ mệnh đưa di sản của cha ông sống lại trong thời đại số”

Gia đình tôi may mắn là một trong những homestay đón khách quốc tế đều đặn nhất tại Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn. Chúng tôi mời du khách trực tiếp trải nghiệm cuộc sống “cùng ăn, cùng ở, cùng làm” ngay trong những nếp nhà sàn truyền thống được giữ nguyên bản.

Tuy nhiên, để khách biết đến Quỳnh Sơn, mình không thể chỉ ngồi chờ. Do đó, tôi đã chủ động đưa hình ảnh làng quê lên các nền tảng như Booking, Instagram và TikTok. Tôi thấy mình thuận lợi hơn thế hệ trước vì hiện nay hạ tầng viễn thông tại Lạng Sơn được đầu tư rất tốt. Khi mạng internet đã mạnh và có sẵn các điểm check-in chuyên nghiệp, tôi đã ghi lại những khoảnh khắc đẹp nhất để giới thiệu với bạn bè quốc tế.

Việc thường xuyên giao tiếp với khách nước ngoài giúp tôi hiểu rõ họ cần gì, từ đó hoàn thiện kỹ năng làm du lịch chuyên nghiệp hơn. Kết quả là từ năm 2025 đến nay, trung bình mỗi tháng homestay của gia đình tôi đón khoảng 100 - 200 lượt khách. Với tôi, việc Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn đạt danh hiệu “Làng du lịch tốt nhất năm 2025” mới chỉ là bước khởi đầu. Sắp tới, tôi sẽ tiếp tục tập trung quảng bá mạnh vẻ đẹp của làng trên mạng xã hội. Ngoài ra, tôi cũng đang hỗ trợ, tư vấn cho những bà con trong làng muốn làm du lịch để lan tỏa, phát triển loại hình du lịch cộng đồng. Tôi muốn người dân quê mình có thu nhập ổn định ngay trên chính mảnh đất quê hương.

.

Anh Hoàng Vũ, Chủ Homestay Sơn Thủy, Đối tác chính thức của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn (xã Hữu Liên)

“Chuyển đổi số là con đường để du lịch Hữu Liên vươn tầm quốc tế”

Bắt đầu làm du lịch từ năm 2018, tôi sớm nhận ra rằng nếu chỉ trông chờ vào khách vãng lai theo cách làm cũ thì không thể bền vững. Với vai trò Bí thư Chi đoàn xã Hữu Liên, tôi tự xác định mình phải đi đầu trong việc thay đổi tư duy. Thay vì chờ khách tìm đến, tôi chủ động đầu tư máy ảnh, flycam để ghi lại và lan tỏa vẻ đẹp của quê hương. Những hình ảnh, video về thảo nguyên Đồng Lâm, thác Khe Dầu khi được đăng tải lên mạng xã hội đã thu hút gần 10.000 người theo dõi, qua đó giúp Homestay Sơn Thủy có được nguồn khách ổn định.

Năm 2023 trở thành một dấu mốc quan trọng khi cơ sở của tôi được lựa chọn là đối tác của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn. Hiện nay, homestay có hai nhà sàn lớn với 13 phòng nghỉ, sức chứa khoảng 40–45 người. Trung bình mỗi tuần đón 80–100 lượt khách, những dịp cao điểm có thể lên tới 200–300 lượt. Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao, tôi vừa là chủ homestay, vừa trực tiếp làm hướng dẫn viên, thợ ảnh cho khách, đồng thời tự học thêm kỹ năng nấu nướng để điều chỉnh món ăn phù hợp với từng đoàn. Bên cạnh dịch vụ lưu trú, chúng tôi còn phát triển thêm các hoạt động như lửa trại, giao lưu văn nghệ và trải nghiệm ngâm chân thuốc của người Dao, góp phần làm phong phú sản phẩm du lịch cộng đồng tại Hữu Liên.

Song song với việc quảng bá trên mạng xã hội, tôi chủ động kết nối với các công ty lữ hành và trang web du lịch quốc tế để đưa hình ảnh Hữu Liên ra thị trường rộng hơn. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn những hạn chế về hạ tầng môi trường và các hoạt động trải nghiệm ban đêm. Vì vậy, tôi mong trong quá trình triển khai Nghị quyết 19, Nhà nước quan tâm hỗ trợ xây dựng các điểm giới thiệu di sản có mã QR thuyết minh đa ngữ; mở các lớp đào tạo về marketing số, quản trị homestay theo hướng xanh; đồng thời tạo điều kiện vay vốn ưu đãi để các hộ làm du lịch đầu tư hệ thống xử lý nước thải, bảo đảm phát triển du lịch không làm tổn hại đến vùng lõi di sản.

.

Anh Dương Thời Đều, chủ Homestay Đều Luyến, xã Vũ Lễ

“Giữ bản sắc để níu chân du khách”

Theo tôi, làm du lịch cộng đồng không chỉ là mở cửa đón khách, mà quan trọng hơn là gìn giữ, quảng bá được hồn cốt văn hóa của quê hương. Homestay của tôi có vị trí khá thuận lợi khi nằm cạnh dòng suối trong lành chảy qua thôn Hoan Trung, tạo nên sức hút tự nhiên đối với du khách. Tận dụng lợi thế đó, tôi đã quan tâm chỉnh trang khuôn viên quanh nhà, tạo các tiểu cảnh với cọn nước, hòn non bộ... đặc trưng của vùng núi Lạng Sơn.

Ngoài ra, tôi cùng gia đình đặc biệt chú trọng đưa vào thực đơn các món ăn mang hương vị riêng của người Tày – Nùng, ưu tiên thực phẩm sạch từ vườn nhà và nguồn thực phẩm do bà con trong thôn cung cấp. Không chỉ là cảnh đẹp, tôi muốn qua ẩm thực, lối sống và sự chân tình của chúng tôi sẽ giúp cho du khách cảm nhận được sự khác biệt khi đến đây. Trung bình mỗi năm, homestay của tôi đón khoảng 500 lượt khách, chủ yếu là những nhóm nhỏ, ưa khám phá và mong muốn tìm về không gian thuần khiết của vùng núi.

Trong hành trình làm du lịch cộng đồng, tôi cũng đối mặt với không ít thách thức từ nguồn nhân lực; các khóa đào tạo về kỹ năng làm du lịch chưa được tổ chức thường xuyên nên phần lớn hộ làm homestay phải tự xoay xở. Nhiều thời điểm khách đông, gia đình tôi vừa phải nấu nướng, dọn dẹp, vừa hướng dẫn trải nghiệm nên khối lượng công việc rất lớn, dễ dẫn đến quá tải. Tôi mong muốn Nhà nước tiếp tục quan tâm tổ chức nhiều lớp tập huấn bài bản về nghiệp vụ du lịch cộng đồng, vận hành homestay; đồng thời hỗ trợ về chuyển đổi số để các hộ kinh doanh có thể quảng bá sản phẩm hiệu quả hơn. Chúng tôi có điều kiện tự nhiên tốt, có bản sắc, chỉ cần thêm hạ tầng, thêm kiến thức và thêm sự đồng hành thì chúng tôi sẽ có thêm động lực để phát triển nhanh và bền vững hơn.

.

Anh Phan Văn Môn, Chủ Homestay Làng Giàng, thôn Yên Thịnh

“Thế mạnh làm du lịch từ đôi tay của người bản địa”

Sinh ra và lớn lên ở Làng Giàng, tôi bắt đầu làm du lịch cộng đồng từ năm 2020 gần như với hai bàn tay trắng. Xuất thân là nông dân, kinh tế gia đình chủ yếu dựa vào trồng lúa nên tôi không có vốn và cũng chưa từng được tiếp cận với cách vận hành một homestay bài bản. Nhưng khi nhìn thấy những thung lũng xanh, con suối trong, dãy núi đá tai mèo và không gian yên tĩnh rất riêng của quê hương, tôi tin rằng nơi đây có thể trở thành điểm đến hấp dẫn. Từ niềm tin đó, tôi quyết định cải tạo ngôi nhà sàn của gia đình để đón khách. Đến năm 2025, khi lượng khách tăng lên, tôi tiếp tục dựng thêm một nhà sàn nữa, nâng sức chứa lên khoảng 40 người.

Lợi thế lớn nhất của tôi không phải là vốn hay kỹ thuật, mà là sự am hiểu về văn hóa và đời sống bản địa. Mỗi nếp nhà, con đường, bãi cỏ hay ngọn núi ở Làng Giàng đều gắn với ký ức và sinh hoạt của người dân. Nhờ vậy, tôi có thể kể cho du khách những câu chuyện chân thật, mộc mạc nhất, để họ cảm nhận vùng đất này bằng góc nhìn của một người trong cuộc, chứ không chỉ là người đi tham quan.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất của tôi lại nằm ở việc giao tiếp với khách nước ngoài – nhóm khách chiếm tỷ lệ khá lớn ở Yên Thịnh. Hạn chế về ngoại ngữ khiến tôi phải vừa nói, vừa dùng cử chỉ, vừa nhờ ứng dụng dịch. Việc quảng bá homestay trên mạng xã hội cũng còn nhiều hạn chế vì thiếu kỹ năng. Nguồn vốn ít khiến tôi gặp khó khi muốn nâng cấp cơ sở vật chất và mở rộng các trải nghiệm cho khách.

Từ thực tế đó, tôi muốn có cơ hội tham gia các lớp tập huấn về truyền thông, học tiếng Anh giao tiếp cơ bản và có cơ hội tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi. Người làm du lịch cộng đồng là người bản địa như chúng tôi gắn bó lâu dài với quê hương, có ý thức giữ gìn bản sắc và mong muốn phát triển theo hướng bền vững.

TUYẾT MAI - HOÀNG NHƯ