Miệt mài dạy chữ cho học viên cao tuổi

Cùng ôn lại những vần thơ con trẻ

Khác với những lớp học thông thường, lớp học xóa mù chữ ở Cái Đôi Vàm có những học viên đã lên chức ông, chức bà. Song, vì mong muốn được biết chữ, họ chẳng quản khó khăn, ngại ngùng, vẫn đến lớp đều đặn. Bên cạnh đó, không thể không nhắc đến vai trò "giữ lửa" trong việc học chữ của cô An, giáo viên đứng lớp, người ít tuổi nhất lớp nhưng cũng đã bước sang tuổi 67.

Cô An kể, trước kia, cô cũng làm giáo viên, sau đó chuyển về làm công tác phụ nữ ở cơ sở. Lật giở hồ sơ vay vốn của hội viên, cô phát hiện có rất nhiều người lăn tay thay cho chữ ký, bởi vì họ không biết chữ. Bằng góc nhìn của một người từng đứng trên bục giảng, cô An cảm thấy rất thương và thấy họ thật thiệt thòi. "Đất nước đang bước vào thời đại công nghệ số, công dân số mà không biết chữ thì không thể sử dụng được điện thoại thông minh. Vì những lý do khác nhau mà hồi nhỏ nhiều chị em không được đến trường, không biết chữ nên đi đâu cũng rụt rè, ngại tiếp xúc, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống", cô An cho biết. Nói là làm, cô An đã đi tìm địa điểm là một chòi lá giữa cánh đồng, chuẩn bị bàn ghế, bảng phấn cho mùa khai giảng đầu tiên. Song, điều khó khăn nhất là đi vận động học viên đến lớp, bởi ở cái tuổi tóc đã bạc như sương, mắt đã đục mờ, ai cũng ngại đi học. Hơn nữa, có người ngại vì từ trước đến nay, không ai biết mình mù chữ, bỗng dưng đi học sẽ bị mất uy tín với bà con lối xóm. Song, cô An kiên trì đến nhà vận động nhiều lần, thuyết phục bằng sự chân thành nên vào năm 2014, đã có 3 học viên đầu tiên tới lớp học xóa mù chữ.

Cô Đào Thị Thanh An cầm tay hướng dẫn học viên viết những nét chữ đầu tiên.

Với những học viên đặc biệt, cô An cũng áp dụng phương pháp sư phạm phù hợp như: Tốc độ dạy chậm lại, viết chữ thật to trên bảng giúp các cô, chú nhìn rõ, hay linh hoạt giờ học vì có người phải ra đồng ban ngày, có người phải trông cháu nhỏ. "Để các cô, chú nhớ lâu, tôi liên hệ luôn với hình ảnh thực tế. Ví dụ như viết con cá thì chỉ ra con cá bơi ngoài sông, viết con cò thì vẽ luôn hình con cò bên cạnh. Có những buổi 2 giờ đồng hồ chỉ học được vài chữ, nhưng ai nấy đều rất vui vẻ và quyết tâm", cô An vui vẻ nói.

Bà Nguyễn Thị Thao, gần 80 tuổi, học viên lớp học, cho biết: “Hồi xưa, do điều kiện khó khăn mà tôi không được đi học, rồi cuộc sống mưu sinh cuốn đi, giờ tuổi đã già mà vẫn chưa tự viết được tên mình. Được cô An dạy chữ, tôi mừng lắm, ra chợ đọc được tên phố, rồi chỉ đường cho người khác, không như trước hay bị nhầm đường. Lúc tự tay viết được tên mình, tôi như muốn khóc, ôm lấy cô giáo vui mừng hạnh phúc”. Còn bà Lư Thị Nem, học viên lớp học, cho biết: “Tôi sinh ra vào lúc chiến tranh nên không có điều kiện đi học. Lớn lên không biết chữ, tôi rất tủi thân. Theo học lớp cô An rất vui, giờ tôi đã tự viết được chữ, đọc được chữ trên ti vi, tôi thấy rất hạnh phúc”.

Những học viên đến với lớp học xóa mù chữ của cô An thường mang theo những "đồ dùng học tập" hết sức đặc biệt. Đó là những cặp kính to để nhìn chữ cho dễ hoặc chiếc đèn soi đường đeo trên trán để soi vào sách vở. Đặc biệt, có cô chú còn mang theo thuốc men để uống, có người mang theo cháu nhỏ được cô An chuẩn bị sẵn bánh kẹo, nước uống để ngồi ngoan cho ông bà học chữ. "Em cầm tờ lịch cũ/ Ngày hôm qua đâu rồi?/ Ra ngoài sân hỏi bố/ Xoa đầu em, bố cười..." (trích bài thơ "Ngày hôm qua đâu rồi" của tác giả Bế Kiến Quốc, in trong sách Tiếng Việt lớp 2, Chân trời sáng tạo), những vần thơ con trẻ đó được cất lên từ những cô chú đã ở tuổi xưa nay hiếm mang theo rất nhiều cảm xúc. Có người phấn khởi như được sống lại tuổi thơ, có người rưng rưng nước mắt vì hạnh phúc, có cô chú cười tủm tỉm vì được học những vần thơ của con trẻ mà không hề ngại ngùng.

Cô An cho biết, sau một tháng đứng lớp, cô đã dạy được 9 học viên đầu tiên. Tính đến nay, cô đã mở được 12 lớp học xóa mù chữ cho phụ nữ, người trong độ tuổi từ 35 đến 78, giúp hơn 100 lượt người biết chữ. "Lớp học có những anh phụ hồ, chị bán cá quen với việc nặng nhưng lại khó khăn khi cầm cây bút viết, nhưng quyết tâm của họ rất lớn. Khi viết được tên mình, học viên mừng một thì cô cũng mừng gấp đôi, hạnh phúc vô cùng", cô An cho biết.

Lan tỏa, kết nối yêu thương

Là một cán bộ phụ nữ sát sao cơ sở và giàu lòng yêu thương con trẻ, ngay từ khi Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phát động Chương trình “Mẹ đỡ đầu-kết nối yêu thương”, năm 2021, cô An đã nhận đỡ đầu 36 bé và đến nay là 46 bé có hoàn cảnh khó khăn. Hằng tháng, cô đều cố gắng vận động và trợ cấp gạo, sữa, quần áo, tập sách, giày dép... cho các bé. Ngoài ra, cô còn vận động nhà hảo tâm cùng chăm sóc 12 bé có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên địa bàn, 10 phụ nữ tàn tật, tạo điều kiện để các bé, các chị em được phát triển đầy đủ, toàn diện.

Bên cạnh hỗ trợ vật chất, cô An luôn quan tâm, thăm hỏi và động viên các bé học tập, vượt qua khó khăn trong cuộc sống. Có nhiều bé mồ côi cha mẹ, thiếu thốn hơi ấm gia đình, cô An đã gần gũi, tâm tình như một người mẹ để các con có điểm tựa tinh thần, không trôi vào những suy nghĩ tiêu cực.

Vẫn với góc nhìn của một cô giáo, việc quan trọng nhất mà cô An giúp đỡ các em là đến trường học chữ. Lúc mới nhận đỡ đầu, chỉ có 14 bé được đi học, một số bé quá tuổi vẫn chưa được vào lớp 1, cô đã kết nối với trường học để đến nay có 41/45 em được đến trường, được nhận quà tặng vào dịp Tết Trung thu, Tết Thiếu nhi... Đặc biệt, năm 2025, cô An tham gia cuộc thi hùng biện do Trung tâm Hỗ trợ phát triển cộng đồng (LIN) tổ chức và xuất sắc giành tiền giải thưởng 120 triệu đồng. Cô dùng tiền giải thưởng và vận động thêm kinh phí để xây dựng đài nước sạch cho người dân ấp Sào Lưới Tây với tổng trị giá 300 triệu đồng.

Trong những năm qua, với vai trò cán bộ hội phụ nữ, cô An đã kết nối, vận động xây dựng được 30 cây cầu bê tông, sửa chữa 2 cầu qua sông, vận động xây mới 153 căn nhà tình thương. Ngoài ra, cô còn vận động trao hơn 5.000 phần quà, hỗ trợ hơn 17 tấn gạo, gần 3.000 suất nhu yếu phẩm và 27 xe đạp tặng học sinh. Tổng trị giá các chương trình thiện nguyện khoảng hơn 17 tỷ đồng, trong đó gia đình cô An đóng góp khoảng 200 triệu đồng cho các chương trình. 11 năm liên tục, cô Đào Thị Thanh An được công nhận là đảng viên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; 13 năm liên tục là cán bộ Hội hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, được nhận giải thưởng Tình nguyện quốc gia năm 2025 do Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trao tặng.

BÁCH KHOA