Miền Tây: Người dân phập phồng trước thực trạng sạt lở đất

Sạt lở triền miên

Vào lúc 9 giờ sáng 24/7, tại bờ sông Cái Sắn, ven QL80 (thuộc ấp Vĩnh Thành, xã Vĩnh Trinh, TP.Cần Thơ) bất ngờ xảy ra sạt lở một đoạn có chiều dài khoảng 35m, ăn sâu vào bờ khoảng 15m. Vụ sạt lở gây thiệt hại căn nhà trị giá khoảng 300 triệu đồng của ông Nguyễn Văn Tuấn, nhà ông Hà Văn Non (khoảng 180 triệu đồng), nhà ông Nguyễn Ngọc Minh (khoảng 1 tỷ đồng), cửa hàng vật liệu xây dựng của bà Đoàn Thị Nhung (khoảng 1 tỷ đồng). Tổng giá trị thiệt hại ước tính khoảng 2,48 tỷ đồng.

Tương tự, thời gian qua, tình hình sạt lở bờ sông tại xã Đại Ngãi, TP.Cần Thơ diễn ra vô cùng phức tạp với 4 vụ liên tiếp. Theo đó, vào khoảng 23 giờ ngày 27/7, một đoạn sạt lở dài hơn 20m, rộng khoảng 5m xảy ra tại khu vực nhà ở và vựa cát, đá của hộ ông Lê Văn Tài ở ấp Lợi Đức. Hậu quả, một phần căn nhà sụp xuống sông và nhiều vật liệu xây dựng bị cuốn trôi. Cũng tại ấp Lợi Đức, sạt lở đã xuất hiện tại khu vực nhà ông Trần Văn Thuyền và bà Phan Thị Bé với chiều dài hơn 30m, ăn sâu vào bờ khoảng 20m. Vụ việc khiến 2 căn nhà này bị ảnh hưởng nặng, thiệt hại khoảng 500 triệu đồng...

Trên địa bàn tỉnh An Giang, một vụ sạt lở xảy ra lúc 2 giờ 10 phút ngày 24/6, tại tổ 7, ấp Vĩnh Hiệp, xã Vĩnh Hòa làm 3 căn nhà của người dân bị đổ sụp hoàn toàn. Thời điểm này, nhiều người đang ngủ nhưng đã kịp thời phát hiện và tháo chạy ra ngoài an toàn. Sở NN&MT địa phương cho biết, từ đầu năm 2026 đến nay đã xảy ra 30 vụ sạt lở, làm rạn nứt, sụp lún đất với chiều dài khoảng 1,5km, ảnh hưởng đến 27 căn nhà, uớc tính thiệt hại khoảng 1,99 tỷ đồng.

Người dân bất an trước cảnh nhà cửa, tài sản trôi sông do sạt lở đất

Tại tỉnh Cà Mau, khoảng 1 giờ 30 phút ngày 18/7, một đoạn thuộc tuyến sông Trại Lưới nằm trên địa phận ấp Xẻo Sao, xã Đất Mới bị sạt lở đất với chiều dài khoảng 5m làm một căn nhà của người dân bị ảnh hưởng. Khoảng 30 phút sau, cũng tại tuyến sông này tiếp tục xảy ra vụ sạt lở với chiều dài hơn 20m làm một nửa căn nhà của người dân sụp đổ, gây thiệt hại khoảng 200 triệu đồng. Nguyên nhân được xác định do nền đất xung quanh yếu cộng với mất liên kết nên diện tích nhà còn lại của hộ dân này cũng đứng trước nguy cơ tiếp tục đổ sụp xuống sông.

Dù đã 3 tháng trôi qua nhưng ông Nguyễn Minh Thảo (ngụ ấp 1, xã Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau) vẫn chưa quên được giây phút tận mắt chứng kiến nhiều tài sản có giá trị của gia đình bị nhấn chìm vì sạt lở đất. "Khoảng 4 giờ sáng, tôi cùng các thành viên trong gia đình đang ngủ thì nghe tiếng bê tông nứt gãy nên tức tốc chạy ra ngoài thoát thân. Chừng 10 phút sau, toàn bộ căn nhà và hàng chục mét đất đường lộ đã bị sạt lở kéo xuống sông" - ông Thảo nhớ lại.

Theo Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh Cà Mau, từ đầu năm đến nay trên địa bàn đã xảy ra 84 vụ sạt lở đất với tổng chiều dài hơn 2.280m, ảnh hưởng đến 77 căn nhà của người dân với tổng giá trị thiệt hại gần 9 tỷ đồng.

Dồn lực khắc phục

Trước mức độ sạt lở ngày càng nghiêm trọng, UBND xã Bình Phú, tỉnh Đồng Tháp đề xuất triển khai ngay công trình xử lý khẩn cấp tại cả 2 điểm. Theo đó, tại ấp Phú Lợi, các ngành chức năng chọn giải pháp khắc phục là hoàn trả mặt đường nhựa với chiều dài khoảng 30m, kinh phí ước tính khoảng 2,9 tỷ đồng. Tại ấp Phú Quới, đơn vị thi công dùng cọc gỗ kết hợp xếp rọ đá tạo khung bảo vệ, đắp đất hoàn trả mặt đường và phục hồi đoạn đê bao, chiều dài xử lý khoảng 22m, kinh phí dự toán khoảng 2,1 tỷ đồng.

Về công tác phòng, chống sạt lở tại An Giang, ông Nguyễn Đức Duy (Phó giám đốc Sở NN&MT) cho biết: Sở đã trình UBND tỉnh ban hành trên 20 văn bản chỉ đạo về công tác phòng, chống thiên tai và ứng phó với thời tiết nguy hiểm để đảm bảo sản xuất nông nghiệp, dân sinh trên địa bàn tỉnh. Ngay sau khi xảy ra thiên tai, UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành và địa phương khẩn trương triển khai các biện pháp ứng phó, huy động lực lượng theo phương châm "bốn tại chỗ", tổ chức cứu hộ, cứu nạn, thăm hỏi, hỗ trợ các hộ dân bị thiệt hại; đồng thời di dời người và tài sản ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Ngoài ra, nhằm kịp thời hỗ trợ người dân ổn định cuộc sống, Sở đã tham mưu UBND tỉnh ban hành quyết định về việc phê duyệt hỗ trợ kinh phí cho các hộ dân khắc phục hậu quả thiệt hại do thiên tai gây ra tại các xã, phường, đặc khu năm 2025-2026 với số tiền khoảng 3,9 tỷ đồng. Đến nay, tỉnh đã đầu tư xử lý được khoảng 95,41/424 km bờ sông, kênh, rạch bị sạt lở hoặc có nguy cơ sạt lở, đồng thời tiếp tục rà soát, ưu tiên bố trí nguồn lực để đầu tư xử lý các khu vực còn lại theo thứ tự cấp bách, nhằm từng bước hoàn thiện hệ thống công trình phòng, chống sạt lở trên địa bàn tỉnh, góp phần bảo vệ an toàn các khu dân cư, công trình hạ tầng, ổn định sản xuất và đời sống của người dân.

Trước tình hình sạt lở diễn biến thất thường, ngành chức năng tỉnh Cà Mau đã thường xuyên tổ chức kiểm tra hệ thống đê bao, bờ bao, đường giao thông nhằm kịp thời phát hiện các điểm có nguy cơ để chủ động di dời người dân và tài sản đến nơi an toàn. Ông Nguyễn Thanh Tùng (Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi tỉnh Cà Mau) - cho biết: "Tại những nơi xảy ra sạt lở thì ngành chức năng đã huy động lực lượng cùng phương tiện, tập kết vật tư để khẩn trương khắc phục nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và trao đổi hàng hóa. Bên cạnh đó, ngành chức năng còn tuyên truyền, khuyến cáo người dân không được lấy đất ở lòng sông, kênh rạch phục vụ nhu cầu cá nhân; tạm thời không xây dựng, nâng cấp nhà ở tại khu vực từng xảy ra sụt lún và sạt lở để đảm bảo an toàn".

Theo ông Nguyễn Tấn Nhơn (Phó giám đốc Sở NN&MT TP.Cần Thơ), Sở đã tổng hợp, đề nghị Sở Tài chính trình UBND thành phố xem xét bố trí hơn 1.513 tỷ đồng để thực hiện các dự án, công trình khắc phục sạt lở trong giai đoạn 2026-2027. Riêng năm 2026, Sở đề nghị bố trí 467 tỷ đồng, phần còn lại khoảng 829 tỷ đồng dự kiến bố trí trong năm 2027. Ngoài ra, thành phố còn đề xuất hơn 217,7 tỷ đồng để xử lý 190 vị trí sạt lở, giao các xã, phường làm chủ đầu tư, trong đó nhu cầu vốn năm 2026 là hơn 100 tỷ đồng.

NGUYỄN NHÂN - VÂN DU