Miền Bắc sắp đón đợt mưa dông, trời chuyển mát dịp 2/9

Bắc Bộ mưa dông, nhiệt độ giảm

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, khoảng ngày 30-31/8, khối áp cao lục địa từ phía Bắc có khả năng tăng cường và dịch chuyển xuống phía Nam. Tác động của hình thế này có thể khiến rãnh áp thấp bị đẩy xuống Bắc Bộ, tạo điều kiện hình thành mưa dông từ đêm 29/8 đến ngày 1/9.

Trong thời gian trên, Bắc Bộ có khả năng xuất hiện mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to. Người dân cần đề phòng các hiện tượng đi kèm trong dông như lốc, sét, gió giật mạnh và ngập úng cục bộ. Sang ngày 31/8 và 1/9, thời tiết miền Bắc được dự báo chuyển mát. Nhiệt độ cao nhất trong ngày phổ biến 28-31 độ C; về đêm và sáng sớm, nhiệt độ giảm còn khoảng 23-27 độ C, một số khu vực có thể xuống dưới 23 độ C.

Không khí lạnh tăng cường có thể khiến nhiệt độ giảm trong những ngày đầu tháng 9. Ảnh minh họa

Nếu diễn biến đúng như dự báo, thời tiết trong những ngày cuối tháng 8, đầu tháng 9 sẽ tương đối thuận lợi cho người dân nghỉ lễ. Đến ngày 2/9, miền Bắc có khả năng xuất hiện trạng thái thời tiết ổn định hơn, với nắng nhẹ và không khí mang đặc trưng se mát của thời điểm giao mùa.

Tại khu vực từ Thanh Hóa đến phía Bắc Quảng Trị, từ đêm 30/8 đến ngày 2/9 cũng cần lưu ý khả năng xảy ra mưa. Có thời điểm mưa vừa, cục bộ mưa to đến rất to.

Vì sao không khí lạnh có thể gây mưa dông?

Theo cơ quan khí tượng, không khí lạnh là khối không khí có nhiệt độ thấp hình thành trên lục địa châu Á và di chuyển xuống phía Nam, tác động tới khu vực đang tồn tại khối khí nóng, ẩm.

Khi khối khí lạnh tràn xuống, sự tương tác với khối khí nóng ẩm có thể tạo ra những biến động mạnh của thời tiết. Tùy thời điểm và khu vực, người dân có thể gặp mưa lớn, dông, tố lốc, thậm chí mưa đá.

Vào mùa đông, không khí lạnh thường là tác nhân chính gây ra những đợt rét đậm, rét hại ở miền Bắc. Tại vùng núi cao, trong những đợt rét mạnh, băng giá, sương muối và thậm chí tuyết có thể xuất hiện.

Do thường tiến xuống nước ta theo hướng Đông Bắc, không khí lạnh còn gắn với khái niệm "gió mùa Đông Bắc". Tuy nhiên, khi ảnh hưởng tới Việt Nam, đặc tính của khối khí có thể thay đổi đáng kể so với thời điểm hình thành, vì vậy thuật ngữ "không khí lạnh" vẫn được sử dụng phổ biến trong các bản tin dự báo.

Đáng chú ý, vào thời kỳ chuyển mùa, khi không khí lạnh gặp nền nhiệt và độ ẩm cao, thời tiết có thể biến đổi nhanh, gây mưa rào, dông mạnh, tố lốc hoặc mưa đá.

Từng xuất hiện không khí lạnh giữa mùa hè

Không khí lạnh xuất hiện vào mùa hè là hiện tượng không phổ biến nhưng không hoàn toàn chưa từng xảy ra.

Theo ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia thông tin trên Sức khỏe & Đời sống, số liệu quan trắc cho thấy trong lịch sử vẫn ghi nhận những đợt không khí lạnh tác động đến nước ta vào đầu tháng 6, dù đây đã là thời kỳ mùa hè.

Miền Bắc có khả năng mưa dông, trời chuyển mát dịp 2/9. Ảnh minh họa

Trong 47 năm, từ 1979 đến 2025, tháng 6 ghi nhận 25 đợt không khí lạnh, tương đương trung bình khoảng 0,53 đợt mỗi năm. Nếu tính từ năm 1991 đến 2025, số lần xuất hiện giảm đáng kể, chỉ còn 7 đợt trong 35 năm, trung bình khoảng 0,2 đợt/năm. Đặc biệt, trong 12 năm từ 2014 đến 2025, không ghi nhận đợt không khí lạnh nào trong tháng 6.

Theo ông Hưởng, những thống kê này phần nào cho thấy xu hướng thay đổi của khí hậu. Khi nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng, khả năng xuất hiện các đợt không khí lạnh ảnh hưởng đến Việt Nam trong tháng 6 cũng giảm so với trước đây.

Mùa đông có thể ấm hơn nhưng vẫn xuất hiện rét mạnh

Trong những tháng cuối năm 2026, El Nino được dự báo tiếp tục đóng vai trò đáng kể trong việc chi phối thời tiết tại Việt Nam.

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, El Nino đang hoạt động và có khả năng mạnh lên từ tháng 8. Xác suất hiện tượng này đạt mức mạnh đến rất mạnh trong giai đoạn tháng 8-10 được dự báo khoảng 90%. Từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027, xác suất này có thể tăng lên 95%.

Riêng thời kỳ tháng 10-12, khả năng El Nino đạt mức rất mạnh được đánh giá lên tới 81%. Điều này được nhận định sẽ tạo ảnh hưởng rõ hơn tới diễn biến thời tiết trong những tháng cuối năm và đầu năm 2027.

Một trong những tác động đáng chú ý là nền nhiệt có xu hướng cao hơn mức trung bình nhiều năm trên cả nước. Trong khoảng tháng 11/2026 đến tháng 1/2027, nhiệt độ trung bình tại Bắc Bộ và Thanh Hóa được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 1-1,5 độ C. Các khu vực khác có thể cao hơn 1,5-2 độ C; riêng một số địa điểm thuộc Cao nguyên Trung Bộ có khả năng cao hơn 2-2,5 độ C.

Như vậy, mùa đông sắp tới có khả năng không lạnh kéo dài và nền nhiệt nhìn chung cao hơn quy luật thông thường. Tuy nhiên, mùa đông ấm hơn không có nghĩa miền Bắc sẽ hoàn toàn vắng những đợt rét mạnh. Cơ quan khí tượng nhận định, trong bối cảnh El Nino duy trì, hoạt động của không khí lạnh từ nay đến đầu năm 2027 có xu hướng yếu hơn trung bình nhiều năm, nhưng vẫn có thể xuất hiện những đợt rét đậm, rét hại.

Các đợt rét mạnh được dự báo tập trung nhiều hơn vào tháng 1/2027. Vùng núi phía Bắc cần đặc biệt lưu ý nguy cơ nhiệt độ giảm sâu, đi kèm các hiện tượng nguy hiểm như băng giá hoặc mưa tuyết khi không khí lạnh mạnh ảnh hưởng.

Ngoài tác động tới mùa đông, El Nino còn có thể duy trì nền nhiệt cao trong thời gian dài, qua đó làm gia tăng nguy cơ xuất hiện một số hiện tượng thời tiết cực đoan. Do đó, trong những tháng cuối năm 2026, người dân cần thường xuyên cập nhật các bản tin khí tượng chính thống, đặc biệt khi có các đợt không khí lạnh mạnh, mưa lớn hoặc những hình thái thời tiết bất thường để chủ động phòng tránh và giảm thiểu thiệt hại.

Mai Hương (T/H)