Miền Bắc có thể không xuất hiện rét 'nàng Bân'?

Theo dân gian, rét “nàng Bân” thường xảy ra vào tháng 3 âm lịch, giai đoạn chuyển từ xuân sang hè ở miền Bắc. Khi đó, dù nhiệt độ đã tăng, thậm chí có ngày nắng nóng, nhưng bất ngờ một đợt lạnh quay lại. Năm 2026, tháng 3 âm lịch bắt đầu từ 17/4.

Các chuyên gia Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đánh giá, miền Bắc vừa trải qua một mùa đông bất thường - được ghi nhận là mùa đông ấm thứ hai trong lịch sử quan trắc.

Tính theo chuỗi số liệu quan trắc trong 65 năm qua, nhiệt độ trung bình của mùa đông năm nay ở mức 18,37 độ C, chỉ đứng sau mùa đông năm 2018-2019 là 19,3 độ.

Mùa đông ở miền Bắc năm nay khả năng không xuất hiện rét "nàng Bân". Ảnh minh họa: Nam Khánh

Đáng chú ý, trong cả mùa đông này, miền Bắc chỉ ghi nhận 3 đợt rét đậm, rét hại diện rộng. Đây đều là những đợt rét ngắn ngày, nhiệt độ không quá thấp, chỉ từ 8-11 độ; vùng núi 5-7 độ và vùng núi cao dưới 4 độ; không nơi nào có tuyết rơi, ít xuất hiện băng giá.

Thậm chí, mùa đông năm nay còn ghi nhận mức nhiệt hiếm gặp khi Sông Mã (Sơn La) chạm 37,8 độ vào ngày 5/2/2026.

Trước tình hình này, các chuyên gia khí tượng cho rằng khả năng xuất hiện rét "nàng Bân" ở miền Bắc gần như ít xảy ra; đồng thời, mùa đông ấm giữa pha La Nina cũng cảnh báo một mùa hè khắc nghiệt sắp tới.

Ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, dự báo từ nay đến giữa tháng 4 sẽ có khoảng 3-4 đợt không khí lạnh, nhưng hầu hết cường độ yếu, chủ yếu gây ra mưa chuyển mùa ở Bắc Bộ và kèm theo đó là lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.

Do không khí lạnh yếu hơn so với trung bình nhiều năm, nên tác động giảm nhiệt không nhiều; khả năng xảy ra rét cả ngày lẫn đêm không cao và chủ yếu là rét về đêm và sáng.

“Về rét “nàng Bân” năm nay, các chuyên gia khí tượng vẫn đang theo dõi, nhưng với xu hướng nhiệt độ đang cao hơn như hiện nay, khả năng xảy ra là rất thấp”, ông Hưởng nhận định.

Đề phòng thời tiết cực đoan trong giai đoạn chuyển mùa

Dự báo trong thời kỳ 1 tháng tới (từ 21/3-20/4/2026), cơ quan khí tượng cho biết, không khí lạnh hoạt động yếu và nén rãnh áp thấp ở phía Nam Trung Quốc, có thể gây ra những đợt mưa giông kèm theo lốc, sét và gió giật mạnh nguy hiểm ở khu vực Bắc Bộ.

Cũng trong thời kỳ dự báo, trên hầu khắp cả nước có khả năng xảy ra một số đợt mưa diện rộng, trong đó mưa tập trung nhiều hơn khu vực vùng núi Bắc Bộ.

Cảnh báo những cơn mưa diện rộng ở miền Bắc. Ảnh: Hoàng Minh

Riêng về nắng nóng, từ nay đến hết tháng 3/2026, nắng nóng tiếp tục xảy ra ở khu vực miền Đông Nam Bộ; sang tháng 4, nắng nóng có xu hướng gia tăng cường độ và mở rộng sang miền Tây Nam Bộ và một số nơi thuộc cao nguyên Trung Bộ.

Ở khu vực phía Tây Bắc Bộ và vùng núi phía Tây thuộc khu vực Bắc Trung Bộ có thể xuất hiện nắng nóng cục bộ từ khoảng cuối tháng 3.

Các chuyên gia khuyến cáo, trước diễn biến thời tiết ngày càng phức tạp và cực đoan do biến đổi khí hậu, chính quyền và người dân cần thường xuyên cập nhật dự báo 1-3 ngày để chủ động ứng phó, đảm bảo an toàn.

Bảo Anh