Midjourney phản công Hollywood: Yêu cầu Disney, Universal và Warner Bros. công khai cách tự sử dụng AI

Cuộc đối đầu pháp lý giữa Midjourney và ba "ông lớn" Hollywood đang bước sang giai đoạn mới với diễn biến được giới công nghệ lẫn điện ảnh đặc biệt quan tâm.

Sau hơn một năm liên tục đối mặt với các cáo buộc vi phạm bản quyền từ Disney, Universal và Warner Bros., startup phát triển AI tạo ảnh này đã chính thức yêu cầu tòa án mở rộng phạm vi thu thập chứng cứ, buộc các hãng phim phải công khai chi tiết hơn về cách họ nghiên cứu, huấn luyện và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động sản xuất nội dung.

Midjourney yêu cầu tòa án buộc Disney, Universal và Warner Bros. công khai thêm tài liệu liên quan đến việc sử dụng AI. Ảnh: TechCrunch.

Tranh chấp bắt đầu khi Disney và Universal khởi kiện Midjourney với cáo buộc mô hình AI của công ty có thể tạo ra hình ảnh mang nhiều đặc điểm của các nhân vật nổi tiếng như Darth Vader hay Bart Simpson mà không được cấp phép. Không lâu sau đó, Warner Bros. cũng tham gia vụ kiện với các cáo buộc tương tự liên quan đến nhiều nhân vật biểu tượng của hãng.

Phía Midjourney từ đầu vẫn giữ nguyên lập trường rằng việc huấn luyện mô hình AI trên các dữ liệu công khai hoặc có chứa tác phẩm được bảo hộ bản quyền có thể thuộc phạm vi "sử dụng hợp lý" (fair use), một học thuyết pháp lý đang trở thành tâm điểm trong hàng loạt vụ kiện liên quan đến AI tạo sinh tại Mỹ.

Hiện nay, điểm nóng của vụ việc không còn nằm ở chính các hình ảnh bị cho là vi phạm mà chuyển sang giai đoạn khám phá chứng cứ. Đây là quá trình hai bên phải cung cấp tài liệu phục vụ việc chứng minh lập luận trước tòa.

Midjourney muốn mở rộng phạm vi thu thập chứng cứ để củng cố lập luận về nguyên tắc "sử dụng hợp lý" (fair use). Ảnh: Times Now News.

Trước đó, một thẩm phán liên bang đã yêu cầu các hãng phim cung cấp thông tin về hoạt động sử dụng AI tạo sinh, nhưng chỉ giới hạn đối với các sản phẩm hướng đến người tiêu dùng, chẳng hạn như hình ảnh hoặc video được phát hành công khai. Midjourney cho rằng phạm vi này quá hẹp và không phản ánh đầy đủ thực tế.

Trong đơn đề nghị mới nhất gửi tòa án, công ty lập luận rằng giới hạn nói trên vô tình tạo điều kiện để phía nguyên đơn chỉ lựa chọn những tài liệu có lợi cho lập luận về thiệt hại thị trường, trong khi giữ lại các tài liệu có thể chứng minh chính các hãng phim cũng đang triển khai những phương thức phát triển AI tương tự.

Theo Midjourney, nếu Disney, Universal hay Warner Bros. đang phát triển các hệ thống AI phục vụ công việc nội bộ như thiết kế storyboard, xây dựng ý tưởng cảnh quay, phác thảo bối cảnh hoặc phát triển hình ảnh tiền kỳ cho phim và truyền hình, thì những tài liệu đó có thể trở thành bằng chứng quan trọng cho thấy việc sử dụng dữ liệu có bản quyền để huấn luyện AI không phải là điều xa lạ ngay trong chính ngành công nghiệp điện ảnh.

Ảnh: NewsBytes.

Đây cũng là nền tảng cho lập luận "fair use" mà Midjourney đang theo đuổi. Công ty cho rằng nếu những doanh nghiệp đang kiện mình cũng áp dụng các phương thức huấn luyện AI tương tự, điều đó sẽ ảnh hưởng đáng kể đến cách tòa án đánh giá bản chất của vụ kiện cũng như các cáo buộc về thiệt hại.

Không dừng lại ở đó, Midjourney còn yêu cầu các hãng phim phải cung cấp toàn bộ những câu lệnh (prompt) mà họ từng nhập vào nền tảng Midjourney cùng toàn bộ kết quả AI tạo ra. Theo startup này, việc chỉ nộp các prompt dẫn đến hình ảnh bị cho là vi phạm sẽ tạo ra cái nhìn thiếu toàn diện về cách các hãng phim thực tế khai thác dịch vụ của Midjourney.

Đáp lại, luật sư David Singer, người đại diện cho nhóm các hãng phim, tiếp tục phản đối yêu cầu này. Ông cho rằng Midjourney đang thực hiện một cuộc "fishing expedition", tức cố gắng thu thập khối lượng lớn tài liệu không liên quan trực tiếp đến nội dung tranh chấp nhằm tìm kiếm những thông tin có lợi cho mình.

Đại diện các hãng phim cũng nhấn mạnh mục tiêu của vụ kiện không phải là ngăn cản sự phát triển của AI hay buộc Midjourney phải đóng cửa. Điều họ yêu cầu là công ty phải chấm dứt việc sao chép, phân phối, hiển thị công khai và tạo ra các tác phẩm phái sinh dựa trên những nhân vật, bộ phim và tài sản trí tuệ nổi tiếng mà chưa được cấp phép.

Diễn biến mới khiến vụ kiện vượt ra ngoài phạm vi một tranh chấp bản quyền thông thường. Nếu tòa án chấp nhận yêu cầu của Midjourney, nhiều tài liệu nội bộ liên quan đến chiến lược AI của các hãng phim lớn có thể lần đầu tiên được đưa vào hồ sơ tố tụng. Ngược lại, nếu yêu cầu bị bác bỏ, giới hạn về phạm vi chứng cứ trong các vụ kiện AI sau này cũng có thể được định hình theo hướng chặt chẽ hơn.

Kết quả tranh chấp không chỉ ảnh hưởng đến Midjourney mà còn tác động đến toàn bộ ngành công nghiệp sáng tạo và điện ảnh. Ảnh: CryptoRank.

Trong bối cảnh các hãng phim ngày càng đầu tư mạnh vào AI phục vụ sản xuất, còn các công ty công nghệ tiếp tục khẳng định mô hình huấn luyện của mình phù hợp với nguyên tắc sử dụng hợp lý, kết quả của vụ kiện này được đánh giá sẽ tạo ra tiền lệ quan trọng cho toàn bộ ngành công nghiệp sáng tạo. Không chỉ quyết định tương lai của Midjourney, phán quyết cuối cùng còn có thể góp phần xác lập ranh giới pháp lý giữa đổi mới công nghệ và quyền bảo hộ bản quyền trong kỷ nguyên AI tạo sinh.

Ngọc Hân