Máy tính tăng giá

Các hãng laptop gặp khó vì tình trạng thiếu linh kiện. Ảnh: Bloomberg.

Theo Nikkei, Lenovo, Dell, HP, Asus và Acer, 5 thương hiệu máy tính hàng đầu thế giới, đang đồng loạt điều chỉnh giá bán sản phẩm. Việc chip nhớ khan hiếm do nhu cầu từ hệ thống AI đang đẩy chi phí sản xuất lên mức rất cao và bào mòn biên lợi nhuận của doanh nghiệp.

Chip nhớ AI "nuốt" nguồn cung

Asus đi đầu trong việc tăng giá để bù đắp chi phí. Vào tháng 1, thương hiệu đến từ đảo Đài Loan (Trung Quốc) thông báo tăng giá toàn bộ dòng laptop, bao gồm cả máy tính chơi game, dao động 15%-25%. Acer tiếp bước vào tháng 2, thông báo mức tăng 10%-20% cho một số dòng sản phẩm.

Lenovo và Dell không đứng ngoài tầm ảnh hưởng. Hai ông lớn này đã tăng giá các dòng laptop thương mại cao cấp lần lượt 20% và 25% ngay trong tháng 1. HP cũng xác nhận buộc phải điều chỉnh giá do chi phí bộ nhớ tăng cao.

Trong khi đó, Apple với biên lợi nhuận lớn cũng không đủ sức chống lại mức chi phí sản xuất tăng. MacBook Pro sử dụng chip M5 Pro có giá khởi điểm cao hơn 200 USD so với thế hệ trước. Phiên bản MacBook Pro M5 Max hiện có giá từ 3.899 USD, đắt hơn tới 400 USD khi so sánh với phiên bản tiền nhiệm.

Cơn sốt AI đang đè nặng lên nhiều ngành sản xuất. Ảnh: Bloomberg.

Gốc rễ của vấn đề nằm ở cuộc đua AI toàn cầu. Các ứng dụng trí tuệ nhân tạo, từ máy chủ, máy trạm đến bộ nhớ băng thông cao HBM đã chiếm hơn 50% lượng tiêu thụ DRAM trong năm 2025. Con số này chỉ là 35% vào năm 2023. Phần còn lại của thị trường, bao gồm PC và smartphone, phải tranh nhau phần bánh ngày càng nhỏ.

Ông Jason Chen, Chủ tịch Acer thẳng thắn thừa nhận vào cuối tháng 2 rằng chi phí chip nhớ và lưu trữ đã tăng 50-100%. Do đó hãng buộc phải phản ánh điều này vào giá bán.

Trên thị trường, một chuyên gia kỳ cựu trong ngành cho biết giá 1 GB DRAM đã tăng gần 5,5 lần chỉ trong 6 tháng qua. Giá NAND cũng cao hơn gấp 4 so với cùng kỳ.

Hàng dự trữ cạn kiệt

Nhiều hãng đã dự trữ chip nhớ từ quý III/2025 để cầm cự. Một giám đốc điều hành mảng máy tính chơi game tiết lộ với Nikkei rằng phần lớn lượng hàng dự trữ bắt đầu hết vào cuối quý III/2025.

"Tôi rất bi quan về ngành PC năm nay. Chúng ta buộc phải chuyển gánh nặng chi phí này cho người tiêu dùng. Giá sản phẩm cao cấp sẽ phải tăng thêm khoảng 200-300 USD. Tháng 1 là lần cuối cùng tôi khuyên bạn bè mua máy tính trong năm nay", vị giám đốc này nói.

Jeff Jiann-Shiun Lin, CEO Wistron cũng cũng tỏ ra thái độ tiêu cực về nguồn cung và giá linh kiện.

2026 có thể trở thành một năm khó khăn đối với ngành laptop. Ảnh: Bloomberg.

"Tình trạng thiếu hụt chip nhớ và giá tăng cao đang tác động kép lên ngành. Tôi không dám đưa ra dự báo cho năm 2026 vì ngay cả khách hàng của chúng tôi cũng không chắc chắn", Jeff Jiann-Shiun Lin nói.

Compal Electronics, nhà sản xuất laptop theo hợp đồng lớn nhất thế giới, dự kiến lượng xuất xưởng quý I sẽ giảm 15-20% so với quý trước. Trước áp lực nguồn cung, các hãng đang dồn sức vào phân khúc cao cấp. Một giám đốc tại ELAN Microelectronics đã xác nhận xu hướng này.

"Các nhà sản xuất laptop đang chuyển trọng tâm sang sản phẩm thương mại cao cấp thay vì hàng cấp thấp. Tổng khối lượng xuất xưởng vẫn giảm, song giá trị trên mỗi đơn vị đang tăng", người này nói.

Jeff Lin, nhà phân tích tại Omdia, kết luận ngắn gọn rằng các hãng laptop đang buộc phải tăng giá để hoạt động kinh doanh có thể tiếp tục. Omdia dự báo thị trường laptop toàn cầu có thể giảm tới 12,5% trong năm nay.

Minh Hoàng