Mạng xã hội thay đổi thói quen người tiêu dùng như thế nào?

Từ mỹ phẩm, thời trang đến đồ ăn vặt, nhiều sản phẩm bất ngờ “cháy hàng” chỉ sau vài video viral trên mạng xã hội.

Xu hướng tiêu dùng theo trào lưu đang ngày càng phổ biến, tạo ra những thay đổi đáng kể trong cách doanh nghiệp tiếp cận khách hàng và vận hành thị trường.

Xem video - chốt đơn: Mạng xã hội đang dẫn dắt hành vi tiêu dùng (Ảnh minh họa/ Nguồn: AI)

Mạng xã hội trở thành “kênh dẫn dắt” tiêu dùng

Trong vài năm trở lại đây, mạng xã hội không chỉ là nơi giải trí mà còn trở thành một kênh ảnh hưởng mạnh mẽ đến hành vi mua sắm của người tiêu dùng. Các nền tảng như TikTok, Facebook, Instagram hay YouTube ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc giới thiệu sản phẩm, chia sẻ trải nghiệm và lan tỏa xu hướng tiêu dùng.

Nhiều nghiên cứu cho thấy nội dung trên mạng xã hội có thể tác động trực tiếp đến quyết định mua hàng. Theo báo cáo về xu hướng mua sắm tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương, 79% người tiêu dùng cho biết họ bị ảnh hưởng bởi nội dung chia sẻ về giá trị và trải nghiệm sản phẩm trên mạng xã hội thay vì chỉ bởi các chương trình giảm giá.

Điều này cho thấy người tiêu dùng ngày càng tin tưởng vào các video review, trải nghiệm thực tế hoặc đánh giá của người dùng hơn là quảng cáo truyền thống.

Từ “trend mạng” đến sản phẩm bán chạy

Một trong những đặc điểm dễ nhận thấy của xu hướng tiêu dùng hiện nay là sự xuất hiện của các sản phẩm “hot trend”. Chỉ cần một video viral hoặc một người nổi tiếng giới thiệu, nhiều mặt hàng có thể nhanh chóng trở thành hiện tượng trên thị trường.

Mạng xã hội, đặc biệt là TikTok, đang đóng vai trò như một “công cụ tìm kiếm mới” đối với người trẻ. Nhiều người dùng, đặc biệt là thế hệ Gen Z, thường tìm kiếm thông tin sản phẩm và tham khảo đánh giá trên nền tảng này trước khi quyết định mua hàng.

Không ít trường hợp, một món hàng tưởng chừng quen thuộc cũng có thể “hồi sinh” nhờ mạng xã hội. Chẳng hạn, trong năm 2024, nhiều sản phẩm từng phổ biến trong quá khứ như sữa gấu hay các loại đồ ăn vặt bất ngờ trở lại thành trào lưu sau khi được người dùng chia sẻ rộng rãi trên TikTok.

Những video ngắn, nội dung chân thực và dễ lan truyền đã giúp các sản phẩm này tiếp cận hàng triệu người chỉ trong thời gian ngắn, tạo nên làn sóng mua sắm mạnh mẽ.

Thực tế thị trường đã ghi nhận nhiều trường hợp sản phẩm tăng trưởng mạnh nhờ mạng xã hội.

Trong lĩnh vực đồ ăn vặt, một số loại snack hoặc đồ uống được các TikToker review tích cực đã nhanh chóng trở thành “món phải thử” đối với giới trẻ. Nhiều cửa hàng cho biết chỉ sau vài ngày xuất hiện trên các video viral, lượng khách tìm mua tăng đột biến.

Không chỉ các thương hiệu lớn, nhiều cửa hàng nhỏ hoặc doanh nghiệp khởi nghiệp cũng tận dụng mạng xã hội để tiếp cận khách hàng. Chỉ cần một nội dung sáng tạo hoặc một livestream thu hút, sản phẩm có thể nhanh chóng được biết đến rộng rãi mà không cần chi phí quảng cáo quá lớn.

Xu hướng này cũng làm thay đổi cách doanh nghiệp xây dựng chiến lược marketing, khi nội dung sáng tạo và khả năng bắt trend ngày càng trở nên quan trọng.

Thị trường tiêu dùng thay đổi nhanh hơn

Ảnh hưởng của mạng xã hội khiến chu kỳ tiêu dùng trở nên nhanh và khó đoán hơn. Trước đây, một sản phẩm thường cần thời gian dài để xây dựng thương hiệu và thuyết phục người tiêu dùng. Tuy nhiên hiện nay, chỉ trong vài ngày hoặc vài tuần, một món hàng có thể trở thành trào lưu rồi nhanh chóng bị thay thế bởi xu hướng mới.

Điều này vừa tạo cơ hội, vừa đặt ra thách thức cho doanh nghiệp. Những thương hiệu nhanh nhạy với xu hướng có thể tận dụng mạng xã hội để bứt phá doanh số. Ngược lại, các doanh nghiệp chậm thích ứng có thể dễ dàng bị bỏ lại phía sau.

Ngoài ra, sự lan truyền nhanh của mạng xã hội cũng khiến người tiêu dùng có nhiều lựa chọn hơn. Chỉ cần vài phút lướt điện thoại, người dùng có thể tiếp cận hàng loạt sản phẩm mới và so sánh giữa nhiều thương hiệu khác nhau.

“Shoppertainment” – mua sắm kết hợp giải trí

Một xu hướng nổi bật hiện nay là “shoppertainment”, tức mô hình kết hợp giữa mua sắm và giải trí. Người tiêu dùng không chỉ tìm kiếm sản phẩm mà còn muốn được xem nội dung hấp dẫn, trải nghiệm thử hoặc tham gia các buổi livestream bán hàng.

Thương mại điện tử tại Việt Nam đang tăng trưởng nhanh, với doanh số năm 2024 tăng khoảng 43% so với năm trước, trong đó các nền tảng tích hợp nội dung giải trí và mua sắm đang trở thành kênh bán hàng quan trọng.

Livestream bán hàng, video review sản phẩm hay các thử thách trên mạng xã hội đã trở thành công cụ giúp doanh nghiệp thu hút khách hàng hiệu quả.

Người tiêu dùng cần tỉnh táo trước các trào lưu

Dù mang lại nhiều cơ hội cho doanh nghiệp, xu hướng tiêu dùng theo trào lưu mạng xã hội cũng đặt ra không ít vấn đề. Không phải sản phẩm nào “hot trend” cũng thực sự phù hợp hoặc có chất lượng tốt.

Ảnh minh họa

Các chuyên gia cho rằng người tiêu dùng nên cân nhắc kỹ về nhu cầu thực tế, chất lượng sản phẩm và uy tín của người bán trước khi mua hàng theo trào lưu.

Trong bối cảnh mạng xã hội ngày càng ảnh hưởng mạnh đến hành vi mua sắm, việc tiêu dùng thông minh và có chọn lọc sẽ giúp người tiêu dùng tránh được những quyết định mua sắm mang tính bốc đồng.

Sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội đang làm thay đổi cách người Việt tiếp cận và lựa chọn sản phẩm. Từ một video review đơn giản đến những trào lưu lan truyền nhanh chóng, mạng xã hội đã trở thành yếu tố quan trọng định hình thị trường tiêu dùng hiện đại.

Trong tương lai, khi công nghệ số và thương mại điện tử tiếp tục phát triển, xu hướng tiêu dùng theo trào lưu mạng xã hội nhiều khả năng sẽ còn tác động mạnh mẽ hơn đến hành vi mua sắm và chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp.

Hoàng Ly