Maldini, Pirlo là biểu hiện hoảng loạn của bóng đá Italy

Sau thất bại ở vòng loại World Cup 2026, bóng đá Italy buộc phải bước vào cuộc tái thiết quy mô lớn. Nhưng thay vì tạo ra cảm giác về một cuộc cách mạng, quá trình tìm kiếm HLV trưởng mới của "Azzurri" lại mang đến nhiều dấu hỏi.

Việc Andrea Pirlo không còn nằm trong kế hoạch dẫn dắt tuyển Italy khiến Paolo Maldini và Leonardo rời Liên đoàn Bóng đá Italy (FIGC), nhưng xét trên khía cạnh chuyên môn, đây có thể là quyết định cần thiết.

Maldini rời đi sau thời gian ngắn ngủi làm việc ở tuyển Italy. Ảnh: Reuters.

Pirlo là một trong những cầu thủ vĩ đại nhất lịch sử bóng đá Italy. Ông là biểu tượng của sự thanh lịch, tư duy chơi bóng và từng đóng vai trò quan trọng trong chức vô địch World Cup 2006. Nhưng trên băng ghế huấn luyện, cái tên Pirlo chưa tạo ra đủ sức thuyết phục để nhận trọng trách vực dậy một đội tuyển đang khủng hoảng.

Pirlo là thiên tài trên sân, nhưng chưa chứng minh được mình ở ghế chỉ đạo

Vấn đề lớn nhất của Pirlo không nằm ở danh tiếng mà ở hồ sơ huấn luyện. Khi Juventus bổ nhiệm Pirlo vào năm 2020, đó là một quyết định mang nhiều yếu tố cảm tính. Một huyền thoại được trao cơ hội dẫn dắt đội bóng lớn nhất Italy dù chưa có kinh nghiệm ở cấp độ cao nhất.

Mùa giải đầu tiên của Pirlo tại Turin không phải thảm họa hoàn toàn. Juventus vẫn giành Siêu cúp Italy và Coppa Italia. Tuy nhiên, đội bóng mất chức vô địch Serie A sau 9 năm thống trị liên tiếp, bị loại ở vòng 16 đội Champions League và kết thúc mùa giải với nhiều vấn đề về lối chơi. Sau một mùa, Pirlo phải rời vị trí.

Sau Juventus, hành trình của Pirlo tiếp tục thiếu ổn định. Ông dẫn dắt Fatih Karagumruk tại Thổ Nhĩ Kỳ nhưng chỉ gắn bó một mùa trước khi ra đi mà không giành danh hiệu nào.

Tại Sampdoria, nhiệm vụ của Pirlo là đưa đội bóng trở lại Serie A sau khi xuống hạng, nhưng dự án không thành công như kỳ vọng. Ông bị sa thải vào tháng 8/2024 sau khởi đầu nghèo nàn tại Serie B.

Những người ủng hộ Pirlo có lý do để tin tưởng. Ông mang tư duy bóng đá hiện đại, từng là học trò của những HLV hàng đầu và có khả năng truyền tải ý tưởng kiểm soát bóng, xây dựng lối chơi từ hàng thủ.

Song, thứ mà tuyển Italy cần lúc này không đơn thuần là một dự án thử nghiệm. "Azzurri" đã trải qua quá nhiều biến động, họ vắng mặt ở World Cup 2018, 2022 và tiếp tục thất bại trong hành trình đến World Cup 2026. Đội tuyển cần một HLV có khả năng tạo ra hiệu quả ngay lập tức, thay vì một nhà cầm quân vẫn đi tìm bản sắc ở giải hạng hai UAE.

Pirlo chưa gặt hái nhiều thành công trong sự nghiệp cầm quân. Ảnh: Reuters.

Việc FIGC loại Pirlo vì những vấn đề ngoài chuyên môn liên quan tới hợp đồng thương mại gây tranh cãi chỉ là yếu tố cuối cùng. Trước đó, bản thân hồ sơ huấn luyện của Pirlo đã là dấu hỏi lớn với nhu cầu cấp thiết của Italy.

Từ Guardiola đến Pirlo, Italy đang mất phương hướng?

Điều đáng lo hơn cả câu chuyện Pirlo là cách Italy tìm kiếm HLV. "Azzurri" từng hướng tới Pep Guardiola, một trong những HLV thành công nhất thế giới. Tuy nhiên, thương vụ không thành hiện thực vì lý do cá nhân.

Sau đó, Italy chuyển sang những phương án khác như Carlo Ancelotti, Antonio Conte, Roberto Mancini, Thiago Motta và cuối cùng là Pirlo. Không cần là chuyên gia để nhận ra khoảng cách giữa Guardiola và Pirlo là rất lớn.

Việc Italy phải trải rộng danh sách ứng viên từ một HLV đẳng cấp thế giới như Guardiola đến một huyền thoại chưa thành công trong nghề như Pirlo phản ánh đúng cuộc khủng hoảng của nền bóng đá từng sản sinh ra Arrigo Sacchi, Fabio Capello, Marcello Lippi hay Ancelotti.

Italy nhắm đến Pep là tham vọng, nhưng cuối cùng không thành công. Ảnh: Reuters.

Italy không thiếu những HLV giỏi. Nhưng họ đang thiếu một hướng đi đến lựa chọn khiến tất cả cùng tin tưởng.

Antonio Conte có kinh nghiệm, cá tính và khả năng tạo ra hiệu quả tức thì. Roberto Mancini từng đưa Italy vô địch EURO 2020. Thiago Motta đại diện cho thế hệ HLV trẻ với tư duy mới. Nhưng mỗi lựa chọn đều đi kèm những vấn đề riêng.

Trong bối cảnh đó, việc FIGC bổ nhiệm một giám đốc kỹ thuật trước khi chọn HLV trưởng có thể là hướng đi hợp lý. Người được nhắc tới nhiều nhất là Giorgio Chiellini, một biểu tượng khác của bóng đá Italy.

Pirlo có thể trở thành một HLV giỏi trong tương lai. Tài năng bóng đá của ông là điều không cần bàn cãi. Nhưng tuyển Italy năm 2026 không còn thời gian cho những canh bạc dựa trên hào quang quá khứ.

Đôi khi, tôn trọng một huyền thoại cũng đồng nghĩa với việc không đặt họ vào một vai trò chưa sẵn sàng đảm nhận.

Màn chúc mừng Tây Ban Nha vô địch World Cup gây sốt ở Italy Chiều 21/7, video nghệ sĩ Italy Dario Gambarin tạo nên “bức tranh World Cup” rộng 30.000 m² chúc mừng Tây Ban Nha vô địch gây sốt trên mạng xã hội X.

Đào Trần