Lý do Messi tầm thường trên chấm phạt đền

Ở trận đấu thuộc vòng 16 đội World Cup 2026 tối 7/7, Argentina được hưởng quả phạt đền khi hậu vệ Nicolas Tagliafico bị Hassan phạm lỗi trong vùng cấm.

Đúng như kỳ vọng của người hâm mộ trên khán đài, Messi bước lên thực hiện cú sút 11 m. Tuy nhiên, cú dứt điểm của đội trưởng Argentina lại không đủ khó để đánh bại thủ thành Mohamed El Shobeir.

Đây là lần thứ hai Messi đá hỏng phạt đền tại World Cup 2026 (không tính loạt sút luân lưu), qua đó trở thành cầu thủ đầu tiên trong lịch sử các kỳ World Cup bỏ lỡ hai quả phạt đền trong cùng một giải đấu.

Thiếu nhịp dừng cần thiết

Phần lớn người hâm mộ đều nhớ đến những khoảnh khắc thót tim khi các cầu thủ bước chậm rãi lên chấm phạt đền. Thực tế, yếu tố thời điểm đóng vai trò lớn hơn những gì chúng ta tưởng.

Theo thống kê, những cầu thủ sút quá vội vàng sau tiếng còi của trọng tài, dưới 200 mili giây chỉ đạt tỷ lệ thành công 57%. Ngược lại, người dừng lại ít nhất một giây để lấy lại sự điềm tĩnh có thể chuyển hóa thành công hơn 80% số cú sút.

Cú sút phạt đền của Messi bị thủ thành Mohamed El Shobeir cản phá. Ảnh: Alamy.

Đội trưởng Argentina là một ví dụ điển hình cho thống kê này, khi anh thường chỉ thực hiện bước chạy đà ngắn và không có nhịp dừng lại nào trước khi tung ra cú sút. Không phải ngẫu nhiên mà cả hai lần đá phạt đền ở World Cup 2026, hướng sút của Messi đều thủ môn bắt bài.

Để so sánh, Cristiano Ronaldo khi thực hiện cú sút phạt đền gỡ hòa cho Bồ Đào Nha trước Croatia ở vòng 32 đội cũng đã thực hiện kiểu chạy ngắt nhịp.

Cụ thể, CR7 làm chậm nhịp chạy đà, giả động tác lao người về phía trước rồi mới dứt điểm, khiến thủ môn Dominik Livakovic bị đánh lừa hoàn toàn. Lựa chọn này hoàn toàn hợp lý, khi Livakovic là một chuyên gia bắt phạt đền và rất khó để đánh bại thủ thành này bằng những nhịp sút cơ bản.

Thay vì lao vào bóng với tốc độ ổn định, Ronaldo chủ động phá vỡ nhịp chạy bằng một động tác khựng lại hoặc những bước ngắn ngay trước khi dứt điểm.

Theo phân tích của The Guardian, khoảnh khắc ngập ngừng này buộc thủ môn phải đưa ra quyết định sớm dựa trên ngôn ngữ cơ thể của người sút thay vì chờ bóng rời chân.

Chỉ cần nhận thấy đối phương đã chuyển trọng tâm hoặc bắt đầu đổ người, Ronaldo sẽ đưa bóng sang hướng ngược lại.

Khi ấy, quyền kiểm soát tình huống không còn nằm ở phản xạ của thủ môn mà thuộc về người thực hiện cú sút. Đó cũng là lý do kỹ thuật này khiến nhiều thủ môn e ngại. Họ thường dựa vào những tín hiệu như góc mở của hông, tốc độ chạy đà hay nhịp bước để dự đoán thời điểm cầu thủ dứt điểm.

Khi người sút bất ngờ thay đổi tốc độ, các tín hiệu đó gần như bị xóa bỏ. Thủ môn buộc phải "khởi động lại" quá trình phán đoán, dễ rơi vào trạng thái đoán trước thay vì phản xạ theo bóng. Chỉ cần đổ người sớm, khung thành gần như mở rộng cho cầu thủ, bất kể cú sút có lực mạnh hay không.

Thói quen của Messi

Trong quá khứ, Messi từng sử dụng phương pháp đá phạt đền bằng cách đọc vị thủ môn. Điều này có nghĩa là cầu thủ chờ thủ môn di chuyển trước, rồi sút bóng về hướng ngược lại.

Theo thời gian, phương pháp này đã được chứng minh là hiệu quả. Nhiều chuyên gia sút phạt đền nổi tiếng như Eden Hazard, Yaya Toure và Mario Balotelli sau này đều sử dụng cách đá này để tăng tỷ lệ thành bàn.

Tuy nhiên, mọi chuyện đã thay đổi vào cuối mùa giải 2014 khi Messi chuyển sang cách đá độc lập với chuyển động của thủ môn. Cụ thể, "El Pulga" sẽ chọn góc sút sẵn và thực hiện một bước chạy đà cơ bản để tăng lực sút.

Cách đá này tưởng chừng đơn giản và hiệu quả hơn, khi nó giúp "giải phóng" cầu thủ ra khỏi cuộc chiến về tâm lý với thủ môn và tập trung hoàn toàn cho chất lượng cú sút. Tuy nhiên, những gì diễn ra tại World Cup 2026 cho thấy khái niệm ấy đã trở nên lỗi thời.

Messi có thói quen chạy đà ngắn, không dừng lại và sút thẳng vào góc đã nhắm từ trước. Ảnh: Alamy.

Ngày nay, mỗi cú sút đều được phân tích bằng dữ liệu. Các đội tuyển sở hữu kho thông tin khổng lồ về thói quen sút phạt của từng cầu thủ: góc sút yêu thích, tỷ lệ đổi hướng, tốc độ chạy đà, thậm chí cả phản ứng trong từng tình huống áp lực.

Trong nhiều năm qua, người châu Âu xây dựng ngân hàng dữ liệu khổng lồ về các tình huống này. Từ những phần mềm phân tích video cho tới trí tuệ nhân tạo, mọi thông tin đều được số hóa nhằm giúp thủ môn có cẩm nang để đưa ra quyết định khi chơi cân não.

Đáng tiếc, chính sự minh bạch thông tin lại trở thành bất lợi với các đội bóng lớn và đặc biệt là một siêu sao như Messi. Đội trưởng Argentina xuất hiện trên truyền hình mỗi tuần, mọi cú đá phạt đền đều được lưu trữ và phân tích.

Chỉ cần có tài khoản Opta trả phí thì tha hồ biết được ai thích sút chân trái, chân phải, đá luân lưu thế nào. Đối thủ gần như biết rõ Messi sẽ làm gì.

Lúc này, những cầu thủ chọn cách đá theo bản năng và thói quen như "El Pulga" lại càng dễ trở thành "con mồi" cho các thủ môn.

Anh Tuấn