'Lũy thép' giữa lòng Dân

Thế trận lòng dân

Tuyên Quang giữ vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng với hơn 277 km đường biên giới tiếp giáp Trung Quốc, trải dài qua 17 xã và 122 thôn, bản giáp biên. Đây không chỉ là phên giậu bảo vệ chủ quyền lãnh thổ mà còn là tuyến đầu đối diện với nhiều thách thức đan xen, đặt ra yêu cầu rất cao trong công tác quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia.

Cán bộ Đồn Biên phòng Lũng Cú tuần tra bảo vệ đường biên, mốc giới, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

Nhận thức rõ thế trận biên phòng toàn dân phải bắt nguồn từ cơ sở, Đảng ủy, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp củng cố “gốc rễ” chính trị ở địa bàn. Nổi bật là 17 đồng chí chỉ huy các đồn biên phòng trực tiếp tham gia cấp ủy cấp xã; 175 đảng viên dự sinh hoạt tại 157 chi bộ thôn; 336 đảng viên phụ trách, giúp đỡ 1.439 gia đình khó khăn theo phương châm “3 cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng làm). Qua đó, mối quan hệ quân - dân thêm gắn bó, trực tiếp củng cố chi bộ, tổ chức đoàn thể cơ sở - nền móng của thế trận lòng dân.

Đặc biệt, các đơn vị còn phát huy vai trò của 346 già làng, trưởng thôn và người có uy tín. “Họ chính là “cánh tay nối dài” trong tuyên truyền, vận động, phổ biến pháp luật; hạt nhân nòng cốt giúp đồng bào hiểu đúng, làm đúng, tự giác chấp hành các quy định về biên giới quốc gia”, Trung tá Nguyễn Xuân Hưng, Chính trị viên Đồn Biên phòng Lũng Cú khẳng định. Nhờ đó, sức mạnh đồng thuận được hiện thực hóa thành thế trận phòng thủ liên hoàn, rộng khắp với 346 tổ an ninh tự quản hoạt động hiệu quả tại 100% thôn, bản giáp biên; 107 tập thể và 856 gia đình, cá nhân tự nguyện ký cam kết tham gia tự quản đường biên, mốc giới.

Đại tá Lê Việt Phương, Phó Chính ủy Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh chia sẻ: Vũ khí hay trang bị dẫu hiện đại đến đâu cũng không thể thay thế được thế trận lòng dân. Khi bộ đội thực sự gần dân, hiểu dân, vì Nhân dân phục vụ thì mỗi thôn bản sẽ trở thành một “pháo đài” an ninh; mỗi gia đình là một “tai mắt”; mỗi người dân là một “cột mốc sống”, tạo nền móng vững bền nhất để bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.

“Ngôi sao xanh” thắp sáng bản làng

Nếu thế trận lòng dân là nền móng vững chãi của “lũy thép” biên cương, thì những người lính mang quân hàm xanh chính là chất “keo” đặc biệt gắn kết nền móng ấy. Nơi phên giậu Tuyên Quang, hình ảnh BĐBP đã hòa vào từng nhịp sống dung dị của bản làng, hóa thân thành những “ngôi sao xanh” soi đường, dẫn lối.

Giữa những bản cao chìm trong sương lạnh, người lính dạn dày thao trường nay kiên nhẫn làm “thầy giáo quân hàm xanh”. Ở thôn Ma Xí B, xã Lũng Cú, ánh đèn học xuyên đêm soi những bàn tay chai sạn lần đầu cầm bút. Thiếu tá Vàng Dỉ Khoán nắn nót từng con chữ cho học trò U50, U60. Theo anh: Mỗi con chữ được gieo không chỉ để xóa mù mà còn là một hạt mầm tri thức, đánh thức ý thức công dân và bồi đắp trách nhiệm giữ gìn chủ quyền. Với cách làm ấy, lực lượng Biên phòng đã phối hợp cùng các địa phương mở 49 lớp xóa mù chữ cho 1.114 học viên. Trong số 353 giáo viên đứng lớp, có tới 39 cán bộ, chiến sĩ biên phòng trực tiếp tham gia giảng dạy. Những con số biết nói ấy đã minh chứng cho một cách giữ nước thầm lặng mà sâu bền: Dựng “lũy thép” từ tri thức và lòng dân.

Song hành với những lớp học xuyên đêm là các chương trình nhân văn sâu sắc, ươm mầm tương lai nơi biên cương. Tại Đồn Biên phòng Lũng Cú, 4 phận đời mồ côi được chở che trong vòng tay “bố bộ đội”. Thò Thị Dính từ cô bé rụt rè nay là sinh viên năm hai Trường Đại học Mỏ - Địa chất Hà Nội; Thò Mí Và bền bỉ theo đuổi ước mơ ở năm cuối THPT; Thào Minh Phú và Ly Mí Nhù ngày một khôn lớn trong tình yêu thương và kỷ luật quân ngũ. Ngoài các em, toàn tỉnh còn có 209 trường hợp thụ hưởng từ dự án “Cán bộ, chiến sĩ Quân đội nâng bước em tới trường”; 47 em nhận hỗ trợ 500.000 đồng/tháng; 20 em được nuôi dưỡng trực tiếp tại các Đồn biên phòng thông qua chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi Đồn biên phòng”.

Cán bộ Đồn Biên phòng Sơn Vĩ cùng nông dân thu hoạch lúa, vun bồi thế trận lòng dân nơi biên cương.

Bằng mệnh lệnh cất lên từ trái tim, năm 2025, cán bộ, chiến sĩ Biên phòng đã góp hơn 2.150 ngày công để sửa chữa, làm mới 7,5 km đường giao thông nông thôn; giúp nhân dân thu hoạch 28 ha hoa màu... Đặc biệt, phong trào “Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát” đã mang lại hàng trăm “Mái ấm nơi biên giới”. Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh trực tiếp vận động 2,3 tỷ đồng xây mới 38 căn nhà; phối hợp hoàn thành 100% mục tiêu, bàn giao 347 ngôi nhà kiên cố cho đồng bào vùng biên.

Mùa xuân này, niềm vui vỡ òa trong căn nhà mới của ông Thò Mí Nô, gần 80 tuổi, thôn Lẻo Chá Phìn B, xã Sơn Vĩ. Nước mắt lăn dài trên gương mặt hằn năm tháng, ông nghẹn ngào: “Bộ đội không chỉ trao tiền, trao quà, mà còn tự tay trộn vữa, xây từng viên gạch. Cái ơn này, tôi mang theo suốt đời”.

Biên cương vững mạnh từ những giải pháp đồng bộ

Thực tiễn bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới ở Tuyên Quang cho thấy, bên cạnh những kết quả quan trọng, hành trình dựng xây “lũy thép” vẫn đối diện nhiều thách thức. Địa hình hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt, đời sống kinh tế còn khó khăn, trình độ dân trí không đồng đều… tạo ra những khoảng trống dễ bị lợi dụng.

Trong bối cảnh an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen phức tạp, các loại tội phạm xuyên quốc gia ngày càng tinh vi, từ ma túy, buôn lậu, mua bán người đến xuất nhập cảnh trái phép; cùng với đó là âm mưu lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để chia rẽ khối đại đoàn kết... Những thách thức ấy đòi hỏi việc bảo vệ biên cương phải được kiến tạo bằng hệ thống giải pháp đồng bộ, có chiều sâu và bền vững.

Theo Đại tá Lê Việt Phương, giải pháp then chốt là tiếp tục nâng cao nhận thức của Nhân dân về chủ quyền lãnh thổ, thông qua tuyên truyền các văn kiện pháp lý về biên giới và Luật Biên phòng Việt Nam. Đồng thời, đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao sinh kế vùng biên. Mục tiêu đến năm 2030, mỗi Đồn Biên phòng xây dựng 1 - 2 mô hình kinh tế hiệu quả không chỉ giúp dân “an cư, lạc nghiệp”, mà còn là chìa khóa giữ đất, giữ làng. Mặt khác, tiếp tục đa dạng hóa, nâng cao chất lượng các mô hình tự quản; nhân rộng những cách làm hiệu quả như “Tổ tự quản đường biên, mốc giới”, “Tiếng kẻng an ninh”, “Nâng bước em tới trường”, “Mái ấm cho người nghèo”, gắn với kết nghĩa Đồn - Trạm hữu nghị, xây dựng đường biên giới hòa bình, hợp tác, phát triển.

Để các giải pháp đi vào cuộc sống, việc xây dựng đội ngũ cán bộ biên phòng “vừa hồng, vừa chuyên” là yêu cầu mang tính quyết định. Người lính biên cương không chỉ giỏi võ thuật, tinh thông nghiệp vụ mà còn phải thấu hiểu văn hóa bản địa. Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đặt ra yêu cầu cụ thể: 75% cán bộ thành thạo ít nhất một tiếng dân tộc; 100% nhân viên tại trạm kiểm soát cửa khẩu sử dụng thành thạo ít nhất một ngoại ngữ (Anh hoặc Trung).

Dựng xây “lũy thép” giữa lòng dân là hành trình bền bỉ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Khi Nhân dân hiểu luật, tin Đảng, yêu bộ đội; khi phát triển kinh tế song hành với kỷ cương phép nước; khi ý Đảng quyện hòa với lòng dân, thì “lũy thép” ấy không chỉ hóa giải mọi thách thức hôm nay, mà còn trường tồn bảo vệ bình yên nơi phên giậu Tổ quốc trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Thu Phương

Xây dựng thế trận toàn dân vững chắc

Đại tá Đào Hồng Hà Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh.

Trong bối cảnh nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia ngày càng toàn diện và phức tạp, yêu cầu đặt ra đối với lực lượng biên phòng là phải nắm chắc tình hình, chủ động từ sớm, từ xa, ngay từ cơ sở; kịp thời phát hiện, tham mưu xử lý hiệu quả các tình huống, không để bị động, bất ngờ.

Để hoàn thành nhiệm vụ này, bên cạnh hoạt động chuyên môn, một trong những giải pháp trọng tâm, xuyên suốt, có ý nghĩa quyết định là xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững chắc, gắn với thế trận an ninh nhân dân. Thực hiện phương châm “ba bám, bốn cùng”, tăng cường bám địa bàn, bám dân, nắm chắc tình hình từ cơ sở, kịp thời tham mưu xử lý hiệu quả các vụ việc phát sinh, không để hình thành “điểm nóng”. Cùng với đó, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật, vận động Nhân dân tự giác tham gia quản lý, bảo vệ đường biên, mốc giới, giữ gìn an ninh trật tự thôn, bản. Đơn vị cũng triển khai hiệu quả các chương trình an sinh xã hội, phát triển kinh tế - văn hóa ở khu vực biên giới. Qua đó, củng cố niềm tin của Nhân dân, tạo nên thế trận liên hoàn, bền vững, là phên giậu vững chắc bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Gắn du lịch với bảo vệ chủ quyền biên giới

Đồng chí Nguyễn Thị Hoài Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Biên giới không chỉ là phên giậu quốc gia mà còn là không gian văn hóa đặc thù, nơi hội tụ những giá trị truyền thống lâu đời của đồng bào các dân tộc. Bởi vậy, phát triển du lịch bền vững tại khu vực biên giới cần được xác định như một giải pháp “kép”: Vừa tạo động lực thúc đẩy kinh tế địa phương, vừa góp phần củng cố thế trận lòng dân trong bảo vệ chủ quyền lãnh thổ.

Khi người dân có sinh kế ổn định từ du lịch cộng đồng, họ gắn bó hơn với quê hương, chủ động gìn giữ bản sắc văn hóa và tích cực tham gia bảo vệ đường biên, mốc giới. Du lịch vì thế không chỉ mang lại nguồn thu mà còn trở thành sợi dây kết nối lợi ích kinh tế với trách nhiệm công dân nơi tuyến đầu Tổ quốc. Trên cơ sở đó, ngành tiếp tục định hướng phát triển các sản phẩm du lịch trải nghiệm gắn với bản sắc dân tộc, sinh thái và lịch sử biên cương; phối hợp với đơn vị liên quan xây dựng môi trường du lịch an toàn, văn minh, khẳng định hình ảnh vùng biên giới hòa bình, hữu nghị, phát triển nhưng luôn vững vàng về chủ quyền quốc gia.

“Chìa khóa” giữ biên cương

Đồng chí Sùng Mí Nô Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Sơn Vĩ.

Để xây dựng “phên giậu lòng dân” vững chắc, góp phần bảo vệ biên cương trong giai đoạn hiện nay, ngoài việc phối hợp xây dựng lực lượng xung kích tại chỗ, xã Sơn Vĩ xác định phát triển kinh tế là nền tảng, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa là sợi dây kết nối tinh thần cốt lõi.

Về kinh tế, xã tập trung chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng hàng hóa, gắn với đặc thù địa phương như chăn nuôi bò, dê, lợn bản địa. Thực hiện hiệu quả mô hình sinh kế trong các chương trình mục tiêu quốc gia; thúc đẩy kinh tế biên mậu, giúp người dân tăng thu nhập, ổn định cuộc sống.

Về văn hóa, xã chú trọng bảo tồn bản sắc dân tộc Mông, Xuồng, Lô Lô gắn với việc bài trừ hủ tục, xây dựng nếp sống văn minh; phát huy vai trò các già làng, trưởng bản, người có uy tín, nghệ nhân dân gian; thực hiện hiệu quả phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”.

Khi kinh tế khởi sắc và bản sắc văn hóa được gìn giữ, tôn vinh, niềm tin của đồng bào đối với Đảng và chính quyền được củng cố. Đây chính là sức mạnh nội sinh để Sơn Vĩ không chỉ vững vàng về an ninh quốc phòng mà còn khởi sắc trong diện mạo nông thôn mới, bảo vệ toàn vẹn chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.

Xung kích bảo vệ biên cương Tổ quốc

Đồng chí Hoàng Tường Vi Phó Bí thư Tỉnh đoàn.

Ý thức rõ trách nhiệm thiêng liêng với Tổ quốc, tuổi trẻ Tuyên Quang đã khẳng định vai trò xung kích trong bảo vệ chủ quyền lãnh thổ bằng những việc làm cụ thể, thiết thực. Dấu chân tình nguyện in đậm trên tuyến biên giới qua phối hợp tuần tra, bám nắm địa bàn cùng lực lượng chức năng; hỗ trợ đồng bào vùng biên chuyển đổi sinh kế, ổn định cuộc sống. Trên không gian mạng, đoàn viên, thanh niên tiếp tục là lực lượng tiên phong lan tỏa giá trị tích cực, kiên quyết đấu tranh, phản bác quan điểm sai trái, thù địch góp phần xây dựng “pháo đài” tư tưởng bảo vệ chủ quyền.

Thời gian tới, Tỉnh đoàn tiếp tục đẩy mạnh giáo dục truyền thống yêu nước, tổ chức hoạt động trải nghiệm tại biên giới, đồng thời khuyến khích thanh niên khởi nghiệp, lập nghiệp và gắn bó lâu dài với vùng biên. Khi thanh niên chọn ở lại, đem sức trẻ kiến thiết bản làng, đó chính là cách bồi đắp vững chắc thế trận lòng dân - nền tảng căn cốt để góp phần xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị và phát triển bền vững.

Bám đất, bám làng

Nghệ nhân dân gian Vàng Chứ Chơ Thôn Lao Xa, xã Sà Phìn.

Đối với đồng bào dân tộc Mông tại thôn Lao Xa, biên giới không chỉ là ranh giới quốc gia mà là nhà, là hương hỏa tổ tiên và là mảnh đất sinh tồn bao đời nay.

Dù điều kiện canh tác trên đá xám còn nhiều gian khó, khí hậu khắc nghiệt, cuộc sống còn khó khăn, nhưng chúng tôi quyết tâm không rời bản, rời làng. Người dân Lao Xa đồng lòng cùng bộ đội biên phòng tuần tra, bảo vệ đường biên cột mốc; tập trung phát triển kinh tế từ nghề chạm bạc truyền thống, chăn nuôi và du lịch cộng đồng để làm giàu trên chính quê hương mình. Chúng tôi coi việc giữ đất, giữ làng, giữ biên cương là sứ mệnh thiêng liêng. Mỗi nếp nhà, mỗi tấc nương ở Lao Xa hôm nay chính là một “pháo đài” vững chãi, khẳng định chủ quyền lãnh thổ bất khả xâm phạm của Tổ quốc.