Lưu ý quan trọng khi mua, bán vàng từ 20 triệu đồng trở lên từ ngày 9-2

Trước tình trạng giao dịch vàng bằng tiền mặt tiềm ẩn nhiều rủi ro và khó kiểm soát, Chính phủ đã ban hành Nghị định 232/2025 (sửa đổi, bổ sung Nghị định 24/2012), yêu cầu các giao dịch mua, bán vàng từ 20 triệu đồng trở lên trong ngày phải thực hiện qua tài khoản ngân hàng. Quy định mới này nhằm tăng tính minh bạch, phòng ngừa vi phạm và siết chặt quản lý thị trường vàng.

Từ ngày 9-2-2026, nếu mua, bán vàng từ 20 triệu đồng trong ngày trở lên không qua chuyển khoản có thể bị phạt đến 20 triệu đồng. Ảnh: HOÀNG GIANG

Mua vàng trên 20 triệu đồng phải thanh toán bằng chuyển khoản

Theo khoản 10 Điều 4 Nghị định 232/2025 (sửa đổi, bổ sung Nghị định 24/2012) quy định, việc thanh toán mua, bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trong ngày trở lên của một khách hàng phải được thực hiện thông qua tài khoản thanh toán của khách hàng và tài khoản thanh toán của doanh nghiệp kinh doanh vàng mở tại ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Bên cạnh đó, theo khoản 2 Điều 28 Nghị định 340/2025 (sẽ có hiệu lực từ ngày 9-2-2026) quy định phạt 10-20 triệu đồng đối với cá nhân có một trong các hành vi: Mua, bán vàng miếng với tổ chức tín dụng hoặc doanh nghiệp không có giấy phép kinh doanh mua, bán vàng miếng trong trường hợp tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần; sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán trong trường hợp tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần; không thực hiện thanh toán mua, bán vàng qua tài khoản thanh toán theo quy định của pháp luật.

Như vậy, từ những quy định trên thì khi thanh toán mua, bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trong ngày trở lên của một khách hàng phải được thực hiện thông qua tài khoản thanh toán của khách hàng và tài khoản thanh toán của doanh nghiệp kinh doanh vàng mở tại ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Nếu mua, bán vàng từ 20 triệu đồng trong ngày trở lên không qua chuyển khoản có thể bị phạt đến 20 triệu đồng.

Lưu ý: Mức phạt tiền quy định trên là mức phạt tiền áp dụng đối với cá nhân; mức phạt tiền áp dụng đối với tổ chức có cùng một hành vi vi phạm hành chính bằng 2 lần mức phạt tiền áp dụng đối với cá nhân.

Xé nhỏ giao dịch khó qua mắt cơ quan chức năng

Trao đổi với PV, luật sư Phan Mậu Ninh, Đoàn Luật sư TP.HCM, cho biết quy định mới không chỉ là biện pháp chống rửa tiền mà còn nhằm minh bạch hóa thị trường, xóa bỏ tình trạng "vàng hóa" và quản lý dòng tiền hiệu quả hơn.

Luật sư Phan Mậu Ninh, Đoàn Luật sư TP.HCM

Đối với người bán vàng (doanh nghiệp kinh doanh vàng), quy định pháp luật đặt ra nghĩa vụ kiểm soát chặt chẽ phương thức thanh toán.

Theo đó, doanh nghiệp có trách nhiệm hướng dẫn khách hàng thanh toán qua thẻ hoặc chuyển khoản khi giao dịch đạt ngưỡng quy định. Có nghĩa là chỉ thực hiện thanh toán qua tài khoản thanh toán mở tại ngân hàng khi giao dịch đạt ngưỡng quy định. Tuyệt đối không được nhận tiền mặt trong trường hợp thuộc diện bắt buộc chuyển khoản.

Bên cạnh đó, chỉ được mua, bán vàng miếng nếu có Giấy phép kinh doanh mua, bán vàng miếng. Đồng thời, phải sử dụng hóa đơn điện tử và thực hiện kết nối dữ liệu giao dịch trực tiếp với cơ quan quản lý.

Nếu người bán vẫn nhận tiền mặt, dù với lý do “khách yêu cầu” hay “tiện giao dịch”… người bán vẫn bị xử phạt theo khoản 2 Điều 28 Nghị định 340/2025, với mức phạt 10 - 20 triệu đồng đối với cá nhân, và 20 - 40 triệu đồng đối với tổ chức. Đây là lỗi vi phạm hành chính độc lập, không phụ thuộc vào ý chí của khách hàng.

Đối với người mua (cá nhân/tổ chức), quy định mới xác định rõ người mua không còn là “bên yếu thế” hoàn toàn trong giao dịch. Người mua cũng là chủ thể có nghĩa vụ tuân thủ pháp luật.

Cụ thể, người mua cần chủ động sử dụng các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt (Internet banking, quét mã QR, chuyển khoản tại quầy). Trường hợp cố tình thanh toán bằng tiền mặt cho giao dịch từ 20 triệu đồng trở lên, cá nhân vi phạm có thể bị xử phạt hành chính với mức phạt từ 10 - 20 triệu đồng.

Luật sư Phan Mậu Ninh lưu ý, việc chia nhỏ giao dịch trong cùng một ngày nhằm né ngưỡng 20 triệu đồng nhưng tổng giá trị vẫn vượt mức quy định có thể bị xem xét là hành vi vi phạm

HUỲNH THƠ