Lưu giữ thanh âm nghệ thuật truyền thống trong nhịp sống hiện đại

Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật Lam Sơn Thanh Hóa tích cực làm mới các loại hình nghệ thuật truyền thống để tiếp cận khán giả trong thời đại mới.

Ở thôn Xuân Áng (xã Tây Đô), hàng ngày những thanh âm trong trẻo của tiếng trống chèo vẫn vang lên đều đặn, các nghệ sĩ chèo vẫn đang từng ngày nỗ lực để đưa bộ môn chèo truyền thống hội nhập với đời sống hôm nay. Là một trong những “cây đa, cây đề”, đã gắn bó với chèo từ thuở nhỏ, đến nay bà Hà Thị Điền, Chủ nhiệm Câu lạc bộ (CLB) chèo Xuân Áng vẫn cùng các thành viên trong CLB tập luyện, đi biểu diễn các tiết mục chèo ở khắp nơi trong và ngoài tỉnh. Bà Điền cho biết: "Chèo là một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần. Hát chèo đã có từ rất lâu, không ai nhớ chính xác, chỉ biết rằng mỗi người dân trong thôn sinh ra, lớn lên đã gắn liền với những làn điệu chèo mượt mà, đằm thắm, trữ tình ấy. Cũng xuất phát từ tình yêu chèo mà vào năm 2001 chúng tôi đã thành lập CLB chèo Xuân Áng, thu hút được 22 thành viên tham gia".

“Trong quá trình hoạt động, các thành viên trong CLB luôn nỗ lực tập luyện để mang đến những tiết mục chèo hay nhất, đặc sắc nhất phục vụ khán giả. Nhất là khi mà các loại hình giải trí hiện đại đang ngày càng “nở rộ”, lấn át các loại hình nghệ thuật truyền thống thì chúng tôi lại càng phải linh hoạt, sáng tạo ra nhiều tác phẩm chèo vừa mang hơi thở truyền thống lại vừa có yếu tố đương đại để làm sao tạo được sức hấp dẫn khán giả, trong đó có lớp trẻ. Không chỉ vậy, các thành viên trong CLB còn ứng dụng công nghệ số vào quảng bá chèo bằng cách quay video hoặc phát live khi biểu diễn trên mạng xã hội tiktok, facebook. Từ sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, giữa dân gian và công nghệ; từ tiếng trống giữa sân đình đến âm vang trên nền tảng số, chèo Xuân Áng đang từng bước khẳng định sức sống mới trong xã hội hiện đại”, bà Điền chia sẻ thêm.

Trong thời đại số, với sự phát triển vượt bậc của công nghệ thông tin và sự bùng nổ của các loại hình nghệ thuật biểu diễn, khán giả có rất nhiều sự lựa chọn mới lạ cho đời sống tinh thần. Đó chính là bài toán khó trong việc đưa các loại hình nghệ thuật truyền thống như chèo, tuồng, cải lương đến với công chúng.

Nói về vấn đề này, Nghệ sĩ Nhân dân Hàn Văn Hải, Giám đốc Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật Lam Sơn Thanh Hóa thẳng thắn nhìn nhận: "Hiện tại trung tâm đang duy trì và phát triển nhiều bộ môn nghệ thuật truyền thống như: tuồng, chèo, cải lương... Phải khẳng định rằng, trong nhịp sống hiện đại, nghệ thuật truyền thống đang đối mặt với không ít khó khăn, thách thức từ việc tiếp cận khán giả đến việc tìm lực lượng kế cận. Chính vì vậy, chúng tôi đã phải không ngừng nỗ lực để ngày càng lan tỏa được giá trị của các loại hình nghệ thuật truyền thống đến khán giả, nhất là tích cực luyện tập, đổi mới kịch bản, phát triển theo nhịp sống thời đại để làm tươi mới không gian thưởng thức nghệ thuật của công chúng. Đồng thời, chú trọng đổi mới âm thanh, ánh sáng trong các buổi biểu diễn làm sao để vừa kết hợp được yếu tố truyền thống lại vừa mang hơi thở thời đại mới nhằm tạo sức cuốn hút khán giả trẻ".

Giữ gìn thanh âm nghệ thuật truyền thống trong nhịp sống hiện đại không phải là hành trình quay về quá khứ, cũng không phải là sự đối lập giữa truyền thống và đổi mới, mà đó là quá trình kế thừa và sáng tạo để các giá trị nghệ thuật truyền thống vừa giữ được bản sắc cốt lõi lại vừa mang hơi thở của thời đại mới. Đây là yếu tố “sống còn” để nghệ thuật truyền thống tiếp cận và “giữ chân” được khán giả. Bởi vậy, không chỉ Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật Lam Sơn Thanh Hóa, mà ở nhiều địa phương trong tỉnh đã và đang thực hiện nhiều giải pháp nhằm quảng bá các loại hình nghệ thuật truyền thống để nâng cao nhận thức của cộng đồng, thu hút sự quan tâm của công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ; tạo điều kiện cho nghệ sĩ, nghệ nhân tham gia biểu diễn, truyền dạy cho thế hệ trẻ, đảm bảo nguồn nhân lực kế cận, góp phần gìn giữ di sản văn hóa của dân tộc.

Bài và ảnh: Nguyễn Đạt