'Lưỡng hội' Trung Quốc: Những gì được kỳ vọng?

Trung Quốc bắt đầu kỳ Lưỡng hội - sự kiện chính trị quan trọng nhất năm 2026. Ảnh: SCMP

Ngày 4/3, Trung Quốc bắt đầu khai mạc Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc trong khi Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (Quốc hội) dự kiến khai mạc ngày 5/3.

Để chuẩn bị cho hai kỳ họp quan trọng này, cuối tuần trước, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chủ trì cuộc họp của Bộ Chính trị - cơ quan ra quyết định của Đảng Cộng sản Trung Quốc, trong đó, đã đặt nền tảng cho lập trường điều hành mang tính chủ động và quyết liệt hơn, nhằm bảo đảm khởi đầu thuận lợi cho Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026-2030).

Theo thông cáo do Tân Hoa Xã công bố, Bộ Chính trị nhấn mạnh yêu cầu “đẩy nhanh xây dựng thị trường quốc gia thống nhất, tiếp tục phòng ngừa và hóa giải rủi ro trong các lĩnh vực trọng điểm, nỗ lực tối đa ổn định việc làm, doanh nghiệp, thị trường và kỳ vọng”.

Cơ quan này cũng cam kết thúc đẩy “cải thiện hiệu quả chất lượng tăng trưởng và bảo đảm tăng trưởng hợp lý về lượng”, đồng thời duy trì ổn định xã hội để tạo tiền đề vững chắc cho chu kỳ phát triển mới.

Tăng trưởng chậm lại và áp lực nội tại

Thông điệp chính sách được đưa ra trong bối cảnh nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vẫn đang vật lộn với nhiều lực cản: áp lực giảm phát kéo dài, khủng hoảng bất động sản nhiều năm chưa được xử lý dứt điểm, tiêu dùng nội địa yếu và căng thẳng thương mại gia tăng.

Giới quan sát dự đoán Trung Quốc có thể đặt mục tiêu tăng trưởng năm 2026 trong khoảng 4,5-5%, thấp hơn mức xấp xỉ 5% của năm trước. Điều này phản ánh thực tế rằng mô hình tăng trưởng dựa vào bất động sản và đầu tư công quy mô lớn đã đến giới hạn, trong khi động lực mới chưa đủ mạnh để bù đắp.

Trước bối cảnh đó, lãnh đạo Trung Quốc kêu gọi tăng cường phối hợp giữa cải cách cơ cấu và chính sách vĩ mô nhằm hỗ trợ phục hồi đồng bộ. Trọng tâm sẽ bao gồm cải cách các lĩnh vực then chốt, mở cửa ở mức độ cao hơn, thúc đẩy phục hưng nông thôn và phát triển cân bằng giữa các vùng.

Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 - cánh cửa then chốt

Bộ Chính trị nhấn mạnh Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 là “cánh cửa then chốt” để hiện thực hóa mục tiêu hiện đại hóa. Bắc Kinh đặt mục tiêu vượt qua các “nút thắt cổ chai” và đạt mức tự chủ cao về khoa học - công nghệ, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược với Mỹ ngày càng gay gắt.

Khái niệm “lực lượng sản xuất chất lượng mới” đã được nhắc lại trong cuộc họp, cho thấy tham vọng chuyển dịch sang các ngành có giá trị gia tăng cao, phù hợp điều kiện từng địa phương, thay vì tiếp tục phụ thuộc vào các lĩnh vực truyền thống.

Chính sách tài khóa và tiền tệ linh hoạt hơn

Về công cụ điều hành, Bộ Chính trị tái khẳng định định hướng “chính sách tài khóa chủ động hơn” và “chính sách tiền tệ nới lỏng vừa phải” trong năm nay, tiếp nối tinh thần đã được nêu tại Hội nghị Công tác Kinh tế Trung ương hồi tháng 12.

Điều này hàm ý khả năng gia tăng thâm hụt ngân sách, mở rộng chi tiêu công và duy trì điều kiện tín dụng hỗ trợ tăng trưởng. Các chỉ tiêu như tỷ lệ thâm hụt ngân sách và mục tiêu tăng trưởng cung tiền dự kiến sẽ được công bố trong báo cáo công tác Chính phủ trình lên “Lưỡng hội”.

Cân bằng giữa rủi ro và tăng trưởng

Thách thức lớn nhất với Bắc Kinh hiện nay là cân bằng giữa kiểm soát rủi ro, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản và nợ chính quyền địa phương, với yêu cầu bảo đảm “khởi đầu vững chắc” cho chu kỳ phát triển mới.

Nếu quá thận trọng trong xử lý nợ và tái cấu trúc bất động sản, tăng trưởng có thể suy yếu thêm. Ngược lại, nếu kích thích quá mạnh, rủi ro tài chính dài hạn sẽ tích tụ. Thông điệp từ cuộc họp Bộ Chính trị cho thấy lãnh đạo Trung Quốc đang tìm kiếm một điểm cân bằng tinh tế: vừa ổn định kỳ vọng thị trường, vừa tái cấu trúc mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững hơn.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định, đặc biệt là căng thẳng địa chính trị và thương mại, các quyết định được công bố tại “Lưỡng hội” tuần tới sẽ không chỉ định hình quỹ đạo kinh tế Trung Quốc giai đoạn 2026-2030, mà còn tác động sâu rộng tới chuỗi cung ứng và triển vọng tăng trưởng của toàn khu vực.

Quỳnh Vũ