Lương giáo viên không 'cao ngất ngưởng' như trên… mạng xã hội

Tuy nhiên, khi đối chiếu với các quy định hiện hành và điều kiện thực tế của nghề giáo, có thể thấy thu nhập cao chỉ là trường hợp rất cá biệt, không phản ánh mặt bằng chung của đội ngũ nhà giáo.

Thu nhập giáo viên được chi trả theo quy định rõ ràng, không có "đột biến"

Lương của giáo viên trong các cơ sở giáo dục công lập hiện nay được xếp theo chức danh nghề nghiệp và hệ số lương, căn cứ vào chùm Thông tư số 01, 02, 03, 04/2021/TT-BGDĐT quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp và xếp lương đối với giáo viên mầm non và phổ thông.

Theo đó, thu nhập hàng tháng của giáo viên gồm: lương theo hệ số nhân với mức lương cơ sở; phụ cấp ưu đãi nghề; một số phụ cấp khác (nếu có) như phụ cấp chức vụ, phụ cấp khu vực, thu hút…

Chẳng hạng, đối với giáo viên trung học phổ thông, phụ cấp ưu đãi nghề hiện ở mức 30%, được tính trên tiền lương theo hệ số cộng phụ cấp chức vụ (nếu có). Đây là khoản thu nhập quan trọng, nhưng ngay cả khi cộng đầy đủ, mức lương của đa số giáo viên vẫn không cao như những gì đang được lan truyền.

Ví dụ cụ thể: Giáo viên trung học phổ thông hạng III, hệ số 2,34 có mức lương khoảng 5-6 triệu đồng/tháng; cộng phụ cấp ưu đãi 30% thì tổng thu nhập thường chỉ khoảng 7 triệu đồng/tháng.

Giáo viên trung học phổ thông hạng II, hệ số 4,0-4,4 (sau hơn 10 năm công tác) có tổng thu nhập phổ biến dao động quanh mức 10-12 triệu đồng.

Giáo viên hạng I, hệ số cao nhất (6,78), cộng ưu đãi nghề và thâm niên vượt khung có thu nhập có thể tiệm cận hoặc vượt 18-20 triệu đồng, nhưng đây là số rất ít.

Như vậy, những bảng lương "vài chục triệu" xuất hiện tràn lan trên mạng xã hội chỉ phản ánh cá biệt, không thể xem là mặt bằng chung của nghề giáo.

Từ 1/1/2026, lương giáo viên được xếp cao nhất trong thang bậc lương hành chính sự nghiệp theo Luật Nhà giáo, với hệ số cao nhất dự kiến ở bậc 8 Hạng I có thể vượt 18 triệu đồng/tháng (chưa phụ cấp). Mức lương cụ thể còn tùy vào hệ số đặc thù, vùng miền và các khoản phụ cấp kèm theo, nhưng về cơ bản sẽ có sự tăng đáng kể, đặc biệt khi mức lương cơ sở và lương tối thiểu vùng cũng được điều chỉnh.

Muốn lương cao, giáo viên phải vượt qua lộ trình dài và nhiều rào cản

Để đạt đến mức thu nhập cao nhất trong hệ thống thang bảng lương giáo viên, con đường không hề dễ dàng. Yếu tố đầu tiên là thời gian cống hiến. Một giáo viên trung học phổ thông muốn được xét thăng hạng từ hạng III lên hạng II, rồi từ hạng II lên hạng I, thường cần 20-25 năm công tác liên tục. Riêng điều kiện giữ hạng II tối thiểu đã là 9 năm mới đủ điều kiện xét hạng I.

Bên cạnh thâm niên là tiêu chuẩn chuyên môn rất khắt khe. Giáo viên phải đáp ứng đồng thời nhiều yêu cầu: bằng cấp phù hợp, chứng chỉ bồi dưỡng chức danh nghề nghiệp, danh hiệu thi đua, bằng khen các cấp, cùng các sáng kiến được công nhận. Đây là quá trình đòi hỏi nhiều thời gian, công sức và không phải ai cũng đủ điều kiện để hoàn thành.

Một rào cản khác là chỉ tiêu vị trí việc làm. Dù giáo viên đã đủ điều kiện về hồ sơ, nếu đơn vị chưa có "suất" hạng cao hơn, việc thăng hạng vẫn phải chờ đợi. Trong thời gian đó, mức lương gần như không thay đổi, dù thâm niên và khối lượng công việc nhà giáo ngày càng tăng.

Thực tế cho thấy, thu nhập trên 20 triệu đồng/tháng chủ yếu tập trung ở nhóm giáo viên: có thâm niên rất cao, sắp nghỉ hưu; đã đạt hạng I, có hệ số lương tối đa; có thâm niên vượt khung; giữ chức vụ quản lý như hiệu trưởng, phó hiệu trưởng trong thời gian dài.

Đây là nhóm chiếm tỉ lệ rất nhỏ trong toàn ngành. Phần lớn giáo viên hiện nay vẫn đang xoay xở với mức thu nhập đủ sống, thậm chí gặp nhiều khó khăn tại các đô thị lớn khi chi phí sinh hoạt ngày càng tăng.

Chủ trương nâng vị thế và thu nhập của nhà giáo là mục tiêu dài hạn, song ở thời điểm hiện tại, thu nhập của đa số giáo viên chưa có sự "đột biến" như nhiều thông tin trên mạng xã hội phản ánh.

Nhìn thẳng vào thực tế để đánh giá đúng thu nhập nghề giáo không chỉ giúp dư luận hiểu đúng bản chất vấn đề, mà còn là cơ sở để xã hội có cái nhìn thấu cảm hơn với những nỗ lực bền bỉ, âm thầm của đội ngũ nhà giáo trong suốt nhiều năm qua.

Phan Anh