Luka Modric và khúc vĩ thanh của người nhạc trưởng

Lời từ biệt đượm buồn ở Toronto

Trận đấu vòng 1/8 giữa Bồ Đào Nha và Croatia rạng sáng 3/7 (giờ Hà Nội) không thiếu bất cứ gia vị nào của một cuộc chia ly lớn: bàn thắng, tranh cãi VAR, và một cái kết nghẹt thở.

Ivan Perisic đưa Croatia vượt lên trong hiệp hai, trước khi Cristiano Ronaldo, người đồng đội cũ của Modric tại Real Madrid, gỡ hòa bằng quả phạt đền mang về bàn thắng đầu tiên tại vòng knock-out World Cup của mình ở kỳ giải này.

Cái ôm đầy cảm xúc của hai huyền thoại.

Một pha lập công khác của Croatia bị trọng tài VAR từ chối vì lỗi việt vị, tước đi cơ hội bước vào hiệp phụ. Rồi ở phút bù giờ, Goncalo Ramos đâm nhát dao cuối cùng, đưa Bồ Đào Nha đi tiếp và đẩy Croatia về nước theo cách nghiệt ngã nhất.

Nhưng chính khoảnh khắc sau tiếng còi mãn cuộc mới là thứ khiến người ta nhớ lâu hơn tỷ số. Modric và Ronaldo, hai gương mặt đã cùng nhau nâng 4 chiếc cúp Champions League trong 6 mùa giải khoác áo Real Madrid, ôm lấy nhau giữa sân như thể thời gian ngừng lại.

Đó không đơn thuần là nghi thức của những đối thủ vừa rời trận địa, mà là sự tri ân lặng lẽ giữa hai người đàn ông đã cùng viết nên một thập kỷ vàng son của bóng đá thế giới, giờ đây đang đứng ở hai đầu của cùng một hoàng hôn sự nghiệp. Trận đấu diễn ra tại Toronto, thành phố có cộng đồng người gốc Croatia đông đảo nhất Bắc Mỹ, như thể định mệnh đã chọn sẵn một khán đài để tiễn đưa người con xa xứ.

Phát biểu sau trận, HLV Zlatko Dalic không giấu được sự xúc động khi nói về học trò của mình. Đây nhiều khả năng là kỳ World Cup cuối cùng của Modric, và Dalic cảm thấy vô cùng tiếc nuối vì nó khép lại theo cách này.

Nhưng điều khiến ông tự hào, theo lời Dalic, là Modric đã thể hiện trọn vẹn phẩm chất và bản lĩnh, dẫn dắt Croatia đến tận những phút cuối cùng. Ở phía đối diện, thuyền trưởng Roberto Martinez của Bồ Đào Nha cũng dành cho đối thủ những lời trân trọng hiếm có, khi cho rằng hình ảnh của Modric sẽ còn sống mãi trong ký ức của bóng đá, như một trong những ngôi sao xuất sắc nhất thế giới ở khả năng đọc trận đấu và ra quyết định trong tích tắc.

Hai thập kỷ lĩnh xướng giữa sân

Nếu chỉ nhìn vào những con số, sự nghiệp ở đội tuyển quốc gia của Modric đã là một câu chuyện cổ tích. Anh có mặt tại World Cup lần đầu năm 2006 khi mới ngoài đôi mươi, rồi lần lượt đi qua các kỳ giải 2014, 2018, 2022 và 2026 với tư cách linh hồn của đội tuyển.

Năm 2018, chính anh là người thủ lĩnh đưa Croatia vào trận chung kết đầu tiên trong lịch sử, đoạt luôn danh hiệu Quả bóng vàng của giải. 4 năm sau tại Qatar, cũng người đội trưởng ấy đã cùng đồng đội loại Brazil của Neymar để mang về tấm huy chương đồng, khẳng định vị thế của một trong những tiền vệ ảnh hưởng nhất lịch sử các kỳ World Cup hiện đại.

Bây giờ, khi khép lại hành trình World Cup ở Toronto, Modric có 23 trận đấu tại đấu trường này, ngang bằng kỷ lục của huyền thoại người Italia Paolo Maldini. Nhưng nếu chỉ nhìn vào những con số, những kỷ lục của Modric, người ta có lẽ vẫn chưa thể hiểu hết ý nghĩa của anh đối với Croatia.

Đó là một quốc gia chỉ hơn 3 triệu dân, nhỏ hơn dân số của nhiều thành phố lớn trên thế giới. Trong phần lớn lịch sử World Cup, Croatia thường bị xếp vào nhóm những đội tuyển có thể gây bất ngờ, chứ không phải những ứng viên thực sự cho các danh hiệu lớn. Thế nhưng trong gần một thập niên qua, đội bóng áo caro đã hai lần góp mặt trong tốp 3 đội mạnh nhất thế giới và một lần tiến vào trận chung kết World Cup.

Dấu ấn của những thành công ấy không thuộc về riêng Modric, nhưng rất khó để tách rời anh khỏi hành trình đó. Từ một cậu bé lớn lên giữa những biến động khói lửa của vùng Balkan đến người đội trưởng nâng tầm vị thế bóng đá Croatia trên trường quốc tế, Modric đã trở thành biểu tượng cho khát vọng vượt lên giới hạn của một quốc gia nhỏ bé.

Với nhiều người Croatia, Modric không chỉ là cầu thủ xuất sắc nhất trong lịch sử đội tuyển, mà còn là gương mặt đại diện cho một trong những chương huy hoàng nhất của thể thao nước nhà.

Nhưng bên ngoài màu áo đội tuyển, di sản của Modric cũng đồ sộ không kém. 13 năm khoác áo Real Madrid mang về cho anh 6 chức vô địch Champions League, 4 danh hiệu La Liga, cùng Quả bóng vàng năm 2018, một cột mốc đặc biệt bởi anh là cầu thủ duy nhất không mang tên Messi hay Ronaldo giành được vinh dự ấy trong suốt 13 năm, từ 2008 đến 2021.

Modric ra mắt Milan với Quả bóng vàng 2018.

Mùa hè năm ngoái, khi chuyển đến AC Milan, nhiều người tưởng rằng Modric sẽ dần lui về phía sau ánh đèn sân khấu. Nhưng chính ở màu áo đỏ đen, và rồi trên đất Mỹ mùa hè này, anh một lần nữa chứng minh rằng tuổi tác chưa bao giờ là thước đo cho đẳng cấp.

Nói về Modric, HLV kỳ cựu Carlos Queiroz - người từng dẫn dắt hàng loạt siêu sao như Zidane hay Beckham - đã mô tả bằng đúng hai chữ: “nhạc trưởng”. Đó không phải lời đãi bôi. Trong suốt hơn một thập niên, các đối thủ đều biết Croatia sẽ chơi bóng qua Modric. Họ tìm cách khóa chặt anh. Nhưng rồi hết lần này tới lần khác, anh vẫn tìm ra khoảng trống, vẫn đưa ra quyết định chính xác và vẫn khiến trận đấu chuyển động theo ý mình, đôi khi chỉ bằng một nhịp đảo chân hay một cú trivela.

Những thanh âm mãi còn đọng lại

Ít ai ngờ rằng chỉ ít ngày trước cuộc chia tay ở Toronto, Modric vẫn còn kịp viết thêm một trang sử khác. Trong trận đấu vòng bảng gặp Ghana tại Philadelphia, khi Croatia cần ít nhất một điểm để giành vé vào vòng knock-out, Modric đã có đường kiến tạo để Nikola Vlasic đánh đầu ghi bàn, trở thành cầu thủ lớn tuổi nhất trong lịch sử World Cup có được một pha kiến tạo.

Chưa dừng lại ở đó, khi trận đấu bước vào những phút bù giờ căng thẳng, chính anh là người lăn xả cản phá cú dứt điểm của đối phương ngay trước vòng cấm, cứu Croatia khỏi một bàn thua trông thấy. HLV Dalic khi ấy đã nói rằng đó chính là bản lĩnh của Modric, người vừa kiến tạo vừa cứu thua, và người thủ quân 40 tuổi đang cố gắng hết sức để nói lời tạm biệt giải đấu theo cách đẹp nhất có thể.

Đây nhiều khả năng là kỳ World Cup cuối cùng của Modric.

Chấn thương vùng mặt từng khiến mùa giải của Modric tại Milan bị gián đoạn, kéo theo phong độ sa sút của cả đội bóng khi thiếu vắng anh. Nhưng trên đất Mỹ, người ta lại thấy một Modric gần như vẹn nguyên phong độ đỉnh cao, người vẫn có thể tì đè, tranh chấp và bứt tốc như một cầu thủ trẻ hơn mình cả chục tuổi.

Có lẽ chính vì thế mà thất bại trước Bồ Đào Nha càng trở nên khó nuốt trôi hơn với người hâm mộ Croatia: họ không phải chứng kiến một huyền thoại tàn lụi dần trong lặng lẽ, mà là một huyền thoại bị định mệnh chặn lại đúng lúc phong độ đang trở lại.

Giờ đây, khi cánh cửa World Cup đã khép lại, câu hỏi còn bỏ ngỏ là liệu Modric có tiếp tục khoác áo đội tuyển Croatia ở những giải đấu nhỏ hơn, hay sẽ chính thức treo áo đấu quốc tế sau trận thua Bồ Đào Nha? Nhưng dù câu trả lời là gì, hình ảnh còn đọng lại trong lòng người hâm mộ vẫn sẽ là cái ôm giữa hai tượng đài đã ngoài 40, đứng giữa sân cỏ, tạm biệt nhau và tạm biệt luôn cả một thời đại mà chính họ đã tạo ra.

Bóng đá rồi sẽ có những ngôi sao mới, những kỷ lục mới bị xô đổ, nhưng có những nhạc trưởng chỉ xuất hiện một lần trong nhiều thế hệ. Modric là một trong số hiếm hoi đó, và bản giao hưởng anh để lại vẫn còn ngân vang rất lâu sau tiếng còi mãn cuộc ở Toronto.

Nguyễn Khánh