Luật Thủ đô 2026: Mở rộng an sinh, nâng chất lượng sống người dân

Đột phá chính sách y tế và an sinh xã hội

Một trong những điểm mới nổi bật tại Điều 17 Luật Thủ đô năm 2026 là mở rộng phạm vi chính sách y tế và an sinh xã hội, cho phép thành phố chủ động sử dụng ngân sách để hỗ trợ người dân tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao.

Theo quy định, HĐND thành phố sẽ ban hành chính sách hỗ trợ chi trả cho các chi phí khám bệnh, chữa bệnh nằm ngoài phạm vi thanh toán của quỹ bảo hiểm y tế theo lộ trình phù hợp. Song song đó, các dịch vụ y tế lưu động, y tế từ xa và ứng dụng công nghệ số sẽ được đẩy mạnh đầu tư.

Người dân đăng ký khám sức khỏe tại Trạm Y tế phường Bồ Đề, TP Hà Nội

Hệ thống cấp cứu ngoại viện và vận chuyển y tế sẽ được chuẩn hóa rõ ràng về giá dịch vụ cũng như tỷ lệ đồng chi trả của người bệnh, làm cơ sở thực hiện hỗ trợ thanh toán minh bạch. Đáng chú ý, người dân Thủ đô sẽ được thụ hưởng chính sách khám sức khỏe, khám sàng lọc định kỳ hoàn toàn miễn phí. Nguồn kinh phí này được bảo đảm từ ngân sách thành phố kết hợp với nguồn xã hội hóa, giúp người dân chủ động tầm soát và chăm sóc sức khỏe toàn diện.

Luật cũng nêu rõ, chính sách xã hội, an sinh xã hội, phúc lợi xã hội của Thủ đô theo hướng mở rộng đối tượng, nâng mức thụ hưởng bảo đảm hệ thống an sinh xã hội đa dạng, toàn diện, hiện đại, bền vững, bao phủ toàn dân, ưu tiên cho các đối tượng yếu thế, người dễ bị tổn thương, người sống ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, người cần hỗ trợ khẩn cấp.

Nhằm tăng cường năng lực điều trị, theo quy định của Luật, Chủ tịch UBND thành phố được trao thẩm quyền cho phép các cơ sở khám chữa bệnh thuộc thành phố quản lý áp dụng các kỹ thuật loại đặc biệt, đồng thời thừa nhận giấy phép hành nghề do cơ quan, tổ chức nước ngoài cấp để cấp giấy phép hành nghề tại Việt Nam.

Từ ngày 1/7, Hà Nội tổ chức tại 49 điểm khám, ưu tiên khám cho nhóm 1 gồm người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo, hộ cận nghèo, người có công với cách mạng...

Liên quan đến nội dung này, ông Lê Tuấn Phong, Phó Vụ trưởng, Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật (Bộ Tư pháp) nhận định: Luật Thủ đô 2026 quán triệt quan điểm phát triển Thủ đô nhanh nhưng phải bền vững; kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế với phát triển văn hóa, xã hội, bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa Thăng Long - Hà Nội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội và nâng cao chất lượng sống của người dân.

“Các điểm mới tại Điều 17, Luật Thủ đô 2026 chính là minh chứng rõ nét cho mục tiêu nâng cao toàn diện chất lượng sống, đảm bảo quyền lợi an sinh cao nhất cho người dân Thủ đô”, ông Phong nhấn mạnh.

An sinh trở thành động lực phát triển

Theo ông Nguyễn Ngọc Huyến, Giám đốc Bảo hiểm xã hội (BHXH) TP Hà Nội, Luật Thủ đô năm 2026 không chỉ tạo thêm cơ chế, chính sách đặc thù cho Hà Nội mà còn mở ra một tư duy phát triển mới: an sinh xã hội không chỉ dừng ở vai trò “bảo vệ”, mà còn là “đầu tư cho phát triển”.

Ông Nguyễn Ngọc Huyến, Giám đốc Bảo hiểm xã hội TP Hà Nội

“Khi người dân được bảo đảm về chăm sóc y tế, thu nhập và cuộc sống lâu dài, họ sẽ yên tâm lao động, cống hiến và đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển của thành phố”, ông Huyến cho hay.

Ông Nguyễn Ngọc Huyến cho biết trước đây, việc mở rộng diện bao phủ BHXH, BHYT chủ yếu dựa trên các chính sách chung của Trung ương. Tuy nhiên, với Luật Thủ đô (sửa đổi), Hà Nội đã có thêm cơ chế và công cụ để chủ động hơn trong việc xây dựng, điều chỉnh chính sách phù hợp với thực tiễn địa phương.

Trên cơ sở đó, BHXH TP. Hà Nội đã chủ động phối hợp với các sở, ngành và địa phương tham mưu UBND Thành phố trình HĐND Thành phố ban hành Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 19/2025/NQ-HĐND ngày 9/7/2025 về quy định nội dung, mức hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện và BHYT cho các đối tượng chính sách xã hội trên địa bàn.

Không chỉ mở rộng đối tượng thụ hưởng, việc nâng cao mức hưởng cũng là điểm đáng chú ý. Luật cho phép thành phố Hà Nội sử dụng ngân sách để bù phần chênh lệch chi phí khám, chữa bệnh, hỗ trợ triển khai các dịch vụ y tế mới, bao gồm khám chữa bệnh từ xa và cấp cứu ngoại viện.

“Đây là bước tiến quan trọng giúp người tham gia BHYT được tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng cao hơn, đồng thời giảm bớt gánh nặng chi phí khám, chữa bệnh”, Giám đốc BHXH thành phố Hà Nội nhận định.

Để cụ thể hóa các quy định của Luật, UBND TP Hà Nội đã ban hành kế hoạch triển khai chương trình khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc bệnh tật miễn phí trên địa bàn thành phố từ ngày 1/7.

Chương trình được thực hiện đến ngày 15/12/2026 nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân”, đồng thời triển khai Nghị quyết số 14/2026/NQ-HĐND ngày 2/6/2026 của HĐND thành phố Hà Nội quy định chính sách hỗ trợ an sinh xã hội cho người dân.

Thực hiện kế hoạch của UBND TP Hà Nội, UBND phường Bồ Đề thông báo tổ chức khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho trẻ em dưới 6 tuổi trên địa bàn

Theo kế hoạch, đối tượng được khám sức khỏe là toàn bộ người dân đang sinh sống trên địa bàn Hà Nội, có đăng ký thường trú hoặc tạm trú từ 12 tháng trở lên và được xác nhận qua ứng dụng VNeID. Tổng số người thuộc diện được khám ước khoảng 9,2 triệu.

Để việc triển khai đạt hiệu quả, thành phố chia người dân thành 5 nhóm đối tượng. Ngay trong đợt đầu, từ ngày 1/7, Hà Nội tổ chức tại 49 điểm khám, ưu tiên khám cho nhóm 1 gồm người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo, hộ cận nghèo, người có công với cách mạng, người mắc bệnh mạn tính và người sinh sống tại khu vực khó khăn, với quy mô gần 1,7 triệu người. Bên cạnh đó, thành phố cũng triển khai khám cho nhóm 5 gồm trẻ em dưới 6 tuổi và nhóm lao động tự do, người buôn bán nhỏ với tổng số hơn 2 triệu người.

Việc triển khai đồng bộ các chính sách đặc thù về y tế, bảo hiểm và phúc lợi xã hội không chỉ hiện thực hóa các quy định của Luật Thủ đô năm 2026 mà còn từng bước xây dựng một hệ thống an sinh hiện đại, bao trùm và bền vững. Đây cũng là nền tảng để nâng cao chất lượng sống của người dân, tạo động lực cho Thủ đô phát triển nhanh, bền vững và nhân văn, đúng với mục tiêu "không để ai bị bỏ lại phía sau".

Đ. Việt