Luật nghĩa vụ quân sự mới của Đức yêu cầu nam giới xin phép khi ra nước ngoài

Binh sĩ Đức tham gia tập trận tại Altengrabow, miền Đông nước này. Ảnh tư liệu: DPA/TTXVN

Theo kênh Euronews ngày 7/4, chính phủ Đức đã áp dụng một quy định mới yêu cầu nam giới từ 17 đến 45 tuổi phải xin phép trước khi ra nước ngoài quá ba tháng, trong khuôn khổ Luật Hiện đại hóa Nghĩa vụ Quân sự có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Quy định này đánh dấu bước mở rộng đáng kể so với trước đây, khi nghĩa vụ tương tự chỉ được áp dụng trong tình trạng khẩn cấp hoặc chiến tranh.

Theo Bộ Quốc phòng Đức, khoảng 20 triệu nam giới sẽ nằm trong diện bị ảnh hưởng. Các trường hợp đi du học, làm việc hoặc du lịch dài hạn đều phải được quân đội Đức chấp thuận trước khi rời khỏi lãnh thổ. Tuy nhiên, cơ quan này cho biết việc phê duyệt sẽ được cấp tự động khi nghĩa vụ quân sự vẫn mang tính tự nguyện.

Giới chức giải thích rằng mục tiêu của quy định là nhằm giúp nhà nước nắm được thông tin về những công dân có thể đang ở nước ngoài trong các trường hợp xảy ra khủng hoảng an ninh. Đại diện Bộ Quốc phòng cho biết việc này nhằm đảm bảo khả năng huy động nếu cần thiết, trong bối cảnh môi trường an ninh châu Âu đang có nhiều biến động.

Quy định mới được xây dựng dựa trên sửa đổi Điều 3 của Luật Nghĩa vụ quân sự, thay thế một quy định từ năm 1986 vốn chỉ được áp dụng trong các tình huống căng thẳng quân sự. Việc mở rộng sang thời bình khiến nghĩa vụ xin phép trở thành yêu cầu thường trực, thay vì chỉ kích hoạt trong trường hợp đặc biệt.

Tuy nhiên, cách triển khai luật đã gây tranh cãi. Thông tin về quy định này chỉ thu hút sự chú ý của công chúng sau khi báo Frankfurter Rundschau đưa tin, hơn ba tháng sau khi luật có hiệu lực. Bộ Quốc phòng thừa nhận các hướng dẫn chi tiết vẫn đang được hoàn thiện và chưa làm rõ hậu quả đối với những trường hợp không xin phép.

Các chính trị gia đối lập đã chỉ trích chính phủ vì thiếu minh bạch. Bà Sara Nanni, người phát ngôn chính sách an ninh của đảng Xanh, kêu gọi làm rõ nhanh chóng nghĩa vụ báo cáo của công dân. Trong khi đó, bà Nicole Gohlke, nghị sĩ Quốc hội Đức thuộc đảng Cánh tả, cho rằng quy định này phản ánh xu hướng “quân sự hóa” và có thể ảnh hưởng đến quyền tự do cá nhân. Ở một góc độ khác, ông Rudiger Lucassen thuộc đảng AfD đề nghị chính phủ xây dựng một giải pháp thực tế hơn, tránh tạo thêm gánh nặng hành chính cho thanh niên.

So với các nước châu Âu khác, quy định của Đức được đánh giá là chặt chẽ hơn. Tại Phần Lan, Na Uy và Áo, công dân chỉ cần thông báo hoặc duy trì liên lạc khi ở nước ngoài. Trong khi đó, Hy Lạp và Thụy Sĩ có quy định nghiêm ngặt hơn, nhưng vẫn linh hoạt trong việc điều chỉnh nghĩa vụ quân sự.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Đức đang tìm cách mở rộng lực lượng vũ trang. Chính phủ đặt mục tiêu tăng quân số trong quân đội từ khoảng 184.000 hiện nay lên 255.000 - 270.000 vào năm 2035. Mô hình mới bao gồm việc đăng ký bắt buộc đối với nam thanh niên, dù việc nhập ngũ vẫn dựa trên tinh thần tự nguyện.

Theo Bộ trưởng Quốc phòng Boris Pistorius, mục tiêu trước mắt là tuyển thêm 20.000 tình nguyện viên mỗi năm. Trong năm 2025, quân đội Đức đã tuyển được hơn 12.000 người, tăng khoảng 16% so với năm trước.

Hải Trần/Báo Tin tức và Dân tộc