Luật Đô thị đặc biệt là 'đường ray' để TP.HCM bứt phá

Lấy khoa học - công nghệ làm thước đo

Mở đầu bài phát biểu, Phó Chủ tịch Nguyễn Đức Hải tái khẳng định sứ mệnh dẫn dắt của TP.HCM trong các lĩnh vực cốt lõi, từ tài chính, khoa học công nghệ đến hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, ông cũng đưa ra cảnh báo chiến lược rằng, cơ hội chỉ thực sự được khơi thông khi thành phố quyết liệt đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng tầm chất lượng quản trị. Do đó, nhiệm vụ trọng tâm của nhiệm kỳ 2026 - 2031 là giải quyết bài toán tăng trưởng nhanh nhưng phải đảm bảo tính bền vững, minh bạch và giá trị nhân văn bao trùm.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải phát biểu chỉ đạo tại Kỳ họp thứ nhất, HĐND TP.HCM, nhiệm kỳ 2026- 2031 - Ảnh: HĐND TP.HCM

Đáng chú ý, Phó Chủ tịch Quốc hội đã phát đi một tín hiệu chính trị mạnh mẽ khi thông tin về chủ trương của Bộ Chính trị cho phép Thành phố nghiên cứu xây dựng Luật Đô thị đặc biệt. Đây không đơn thuần là một văn bản pháp lý, mà là bước đi chiến lược nhằm kiến tạo một 'đường ray' thể chế vượt trội, giúp thành phố phá vỡ những rào cản cũ, mở rộng không gian phát triển và xác lập vị thế cạnh tranh sòng phẳng trên trường quốc tế.

Trong tâm thế đó, HĐND Thành phố không được đứng ngoài cuộc mà phải nhập cuộc với tư duy kiến tạo, tham gia sâu và trực tiếp vào quá trình định hình thể chế. Sứ mệnh của HĐND khóa mới là phải bám sát hơi thở thực tiễn, nhận diện chính xác từng 'điểm nghẽn' đang kìm hãm nguồn lực để đề xuất những giải pháp đột phá, khả thi và mang tầm nhìn dài hạn cho sự phát triển của một siêu đô thị.

Về các định hướng trọng tâm, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải yêu cầu HĐND thành phố phải khẳng định vị thế là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất tại địa phương bằng những hành động cụ thể. Trọng trách hàng đầu là phải thể chế hóa các chủ trương của Trung ương, biến các cơ chế, chính sách đặc thù từ các Nghị quyết của Quốc hội thành động lực phát triển thực tế trên địa bàn. Trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền hai cấp, HĐND cần đảm bảo bộ máy quản trị phải đạt đến độ 'thống nhất và thông suốt' tuyệt đối. “Chìa khóa” để hiện thực hóa điều này chính là đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, lấy khoa học - công nghệ làm thước đo cho tính công khai, minh bạch và hiệu quả trong mọi hoạt động điều hành.

Kiến tạo đô thị thông minh

Cùng với đó, TP.HCM phải dồn lực chuyển đổi mô hình tăng trưởng sang chiều sâu, lấy khoa học - công nghệ và kinh tế số làm trụ cột cạnh tranh. Ưu tiên hàng đầu là hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, khơi thông các dự án giao thông huyết mạch để tăng cường liên kết vùng, hướng tới diện mạo đô thị thông minh và xanh bền vững.

Đặc biệt, HĐND Thành phố cần quyết liệt tháo gỡ 'nút thắt' về quy hoạch, đất đai và đầu tư công; tạo môi trường thông thoáng để thu hút các nhà đầu tư chiến lược. Mục tiêu trọng tâm là hình thành Khu thương mại tự do gắn kết chặt chẽ với Trung tâm tài chính quốc tế, tạo ra lợi thế cạnh tranh tổng hợp, đưa Thành phố bứt phá mạnh mẽ trên bản đồ kinh tế khu vực.

Khu đô thị mới Thủ Thiêm được đặt trong tầm nhìn chiến lược đưa TP.HCM trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại lớn của khu vực Đông Nam Á - Ảnh: Hoàng Hùng

Một thông điệp then chốt được nhấn mạnh là yêu cầu thay đổi căn bản tư duy phát triển: chuyển trọng tâm từ dựa vào nguồn lực ngân sách sang khai thác sức mạnh từ thể chế, cơ chế và mở rộng không gian phát triển. Thành phố cần khơi thông mọi nguồn lực xã hội thông qua việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, từ đó xác lập tính tự chủ cao nhất trong điều hành.

Song hành với bài toán kinh tế, Phó Chủ tịch Quốc hội đặc biệt lưu ý HĐND Thành phố không được lơ là mục tiêu an sinh và chất lượng sống của người dân. Phát triển phải đi đôi với tiến bộ và công bằng xã hội; lấy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn làm nền tảng cho sự bền vững. Trọng trách của nhiệm kỳ mới là phải giải quyết dứt điểm và căn cơ những 'điểm nghẽn' đô thị như rác thải, ngập nước, ô nhiễm và ùn tắc giao thông, quyết tâm xây dựng TP.HCM trở thành một đô thị xanh, sạch, hiện đại và thực sự đáng sống.

Kết thúc bài phát biểu, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải bày tỏ niềm tin sâu sắc với bản sắc năng động, tư duy sáng tạo và khát vọng vươn tầm mãnh liệt, HĐND TP.HCM khóa XI sẽ hiện thực hóa mọi kỳ vọng, hoàn thành xuất sắc sứ mệnh trong nhiệm kỳ mới. Thành phố sẽ tiếp tục bứt phá mạnh mẽ, không chỉ giữ vững vị thế đầu tàu kinh tế mà còn trở thành biểu tượng của sự phát triển nhanh, bền vững và thịnh vượng của cả nước.

Hoàng Bắc