Luật Báo chí năm 2025: Mở rộng không gian hoạt động cho cơ quan báo chí

Nhà nước đầu tư nền tảng số báo chí quốc gia, hạ tầng dữ liệu báo chí số

Giới thiệu về những điểm mới của của Luật Báo chí năm 2025, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy cho biết, so với Luật năm 2016, Luật năm 2025 đã bổ sung quy định về vị trí của báo chí: “Báo chí ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là báo chí cách mạng...” để khẳng định tính lịch sử, tính cách mạng của báo chí, xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại.

Luật bổ sung quy định về quyền yêu cầu cải chính trên báo chí của công dân, đảm bảo quyền tự do báo chí của công dân quy định trong Hiến pháp.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy giới thiệu những điểm mới của Luật Báo chí. Ảnh H.Ngọc

Quy định các nguyên tắc về mô hình hoạt động, kinh tế báo chí, mở rộng không gian hoạt động của báo chí để phát triển báo chí trong bối cảnh sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, đáp ứng yêu cầu thông tin, tuyên truyền trong kỷ nguyên mới.

Cụ thể, bổ sung quy định cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện có nhiều loại hình báo chí, cơ quan báo chí trực thuộc; có cơ chế đặc thù về tài chính; được thành lập phù hợp với Chiến lược phát triển và quản lý hệ thống báo chí được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Cơ quan báo và phát thanh, truyền hình thuộc Tỉnh ủy, Thành ủy có nhiều loại hình báo chí, sản phẩm báo chí. Cơ quan tạp chí khoa học được xuất bản nhiều tạp chí khoa học, góp phần đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, Luật mở rộng không gian hoạt động cho cơ quan báo chí, đó là việc xuất bản báo chí trên không gian mạng; quy định kênh nội dung của cơ quan báo chí trên không gian mạng, nội dung báo chí hoàn chỉnh của nền tảng số báo chí quốc gia là sản phẩm báo chí.

Luật bổ sung quy định Nhà nước đầu tư nền tảng số báo chí quốc gia, hạ tầng dữ liệu báo chí số và phát triển nguồn nhân lực chuyển đổi số báo chí để thúc đẩy chuyển đổi số báo chí; cơ quan báo chí ngoài đăng, phát nội dung báo chí còn được tích hợp hoạt động dịch vụ trực tuyến trên báo chí và giao Chính phủ quy định chi tiết.

Theo quy định của Luật, cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, trừ nội dung về thời sự chính trị, an ninh, quốc phòng, đối ngoại. Giao Chính phủ quy định chi tiết về liên kết trong hoạt động báo chí, minh bạch trách nhiệm, quyền lợi của các bên khi tham gia liên kết để thúc đẩy phát triển báo chí.

Luật quy định đầy đủ các phương thức Nhà nước giao nhiệm vụ, đặt hàng, đấu thầu và hỗ trợ cước vận chuyển, chi phí đăng tải, truyền dẫn, phát sóng để báo chí phục vụ nhiệm vụ chính trị, an ninh, quốc phòng, văn hóa, truyền thông chính sách, phục vụ thiếu niên, nhi đồng, người khiếm thính, khiếm thị, đồng bào vùng dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, miền núi, biên giới, hải đảo và các nhiệm vụ trọng yếu khác theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Bổ sung quy định về nguồn thu mới của cơ quan báo chí, gồm: Thu từ bản quyền đọc, nghe, xem và cho phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; Thu từ hoạt động tài chính và phần vốn góp vào doanh nghiệp (nếu có); Thu từ cung cấp dịch vụ sự nghiệp công được giao nhiệm vụ, đặt hàng, đấu thầu; Thu từ thực hiện nhiệm vụ, chương trình, đề án, dự án do cấp có thẩm quyền giao, phê duyệt; Thu từ người có nhu cầu đăng bài nghiên cứu khoa học.

Luật sửa đổi, bổ sung quy định cơ quan phát thanh, truyền hình được xuất khẩu nội dung phát thanh, truyền hình và cơ quan báo chí được nhập khẩu báo chí in. Giao Chính phủ quy định điều kiện cấp phép cơ sở kinh doanh dịch vụ phát hành báo chí nhập khẩu, đảm bảo minh bạch, thúc đẩy các cơ quan báo chí, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ phát hành báo chí nhập khẩu.

Luật quy định thời hạn sử dụng thẻ nhà báo là 5 năm tính từ ngày cấp thẻ và được ghi trên thẻ. Hết thời hạn sử dụng thẻ nhà báo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xét cấp đổi thẻ nhà báo.

Người được cấp thẻ nhà báo lần đầu phải qua lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp

Luật sửa đổi quy định tên gọi 4 loại hình báo chí, gồm: báo chí in, báo chí điện tử, phát thanh, truyền hình.

Bổ sung các khái niệm: Tạp chí để phân biệt rõ báo, tạp chí, chống “báo hóa” tạp chí; Xuất bản báo chí trên không gian mạng để quy định nguyên tắc quản lý hoạt động báo chí trên không gian mạng; Phóng viên, Biên tập viên, Thể loại báo chí làm cơ sở quy định quản lý phù hợp; Dịch vụ phát thanh, truyền hình để phù hợp với thực tiễn hoạt động phát thanh, truyền hình.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng cho biết, Luật bổ sung một hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến hoạt động thông tin đối ngoại. Cụ thể là thông tin ảnh hưởng tiêu cực đến vị thế, uy tín, hình ảnh Việt Nam; gây phương hại đến quan hệ đối ngoại, hợp tác quốc tế giữa Việt Nam và các nước, các đối tác.

Luật bổ sung quy định Hội Nhà báo Việt Nam kết luận hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp của người làm báo; xử lý vi phạm đạo đức nghề nghiệp của hội viên; kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý đối với vi phạm đạo đức của người làm báo không phải là hội viên, nâng cao hiệu lực, hiệu quả xử lý vi phạm đạo đức nghề nghiệp, tương xứng với vai trò, vị thế của Hội Nhà báo Việt Nam.

Luật giao Chính phủ quy định chi tiết điều kiện cấp giấy phép hoạt động báo chí đối với các tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp để quản lý chặt chẽ hoạt động tạp chí thuộc tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, nâng cao hiệu quả hoạt động.

Bổ sung quy định thu hồi giấy phép hoạt động của cơ quan báo chí trong trường hợp không hoạt động, không đảm bảo điều kiện hoạt động, có hành vi vi phạm nhiều lần; cơ quan báo chí chấm dứt hoạt động khi bị thu hồi giấy phép; giao Chính phủ quy định chi tiết các trường hợp thu hồi giấy phép.

Bổ sung quy định về lãnh đạo cơ quan báo chí để thể chế hóa quy định của Đảng về bổ nhiệm, miễn nhiệm lãnh đạo cơ quan báo chí; giao Chính phủ quy định tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm lãnh đạo cơ quan báo chí.

Bổ sung điều kiện xét cấp thẻ nhà báo lần đầu phải qua lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp. Đồng thời, giao Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định thẩm quyền tổ chức, chương trình và yêu cầu lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp. Bổ sung quy định những người làm việc tại cơ quan tạp chí khoa học không thuộc đối tượng xét cấp thẻ nhà báo.

Luật nêu rõ, người chưa được cấp thẻ nhà báo khi hoạt động nghiệp vụ báo chí phải có giấy giới thiệu do cơ quan báo chí nơi công tác cấp và được thực hiện quyền, nghĩa vụ như nhà báo. Giao Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định mẫu giấy giới thiệu.

Bổ sung quy định cơ quan thường trú trong nước của cơ quan báo chí có tư cách pháp nhân; văn phòng đại diện trong nước của cơ quan báo chí không có tư cách pháp nhân; trường hợp chưa có văn phòng đại diện, cơ quan báo chí được cử không quá ba phóng viên thường trú hoạt động độc lập tại một tỉnh, thành phố. Giao Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định điều kiện, hoạt động, hồ sơ thành lập cơ quan thường trú, văn phòng đại diện, cử phóng viên thường trú tại các tỉnh, thành phố.

Bổ sung quy định Nhà nước đầu tư công cụ số để thực hiện giám sát hoạt động báo chí trên không gian mạng phục vụ công tác quản lý báo chí; cơ quan, tổ chức, cá nhân sử dụng tác phẩm báo chí của cơ quan báo chí có thỏa thuận với cơ quan báo chí theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ; cơ quan báo chí, tác giả tác phẩm báo chí sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ trong hoạt động báo chí phải tuân thủ quy định về sở hữu trí tuệ, trí tuệ nhân tạo và đạo đức nghề nghiệp. Đồng thời, giao Chính phủ quy định chi tiết về trách nhiệm của cơ quan báo chí trong việc sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo.

Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026

Anh Thảo