Lựa chọn trong hệ sinh thái nghề nghiệp

Bà Nguyễn Thị Minh Tâm, Giám đốc Nhân sự và Đào tạo Furama Resort DaNang trong một buổi trò chuyện cùng sinh viên Đại học Đông Á về cơ hội trong nghề khách sạn. Ảnh: H.L

Cơ hội từ sự giao thoa giữa các ngành nghề

Không còn giới hạn trong những ngành nghề đơn lẻ, không ít bạn trẻ đang tìm thấy cơ hội phát triển sự nghiệp từ sự kết hợp giữa các lĩnh vực tưởng chừng khác biệt. Tốt nghiệp ngành Quản trị Marketing, Đại học Duy Tân, Nguyễn Việt Hùng không lựa chọn con đường trở thành một nhân sự marketing, mà rẽ hướng thành huấn luyện viên Dance Fitness.

Từ một ngành học không liên quan gì đến lĩnh vực thể thao - sức khỏe, Hùng nhận ra những giá trị được đào tạo trong marketing có thể ứng dụng hiệu quả vào công việc mới. Theo Hùng, đối với huấn luyện viên Dance Fitness, giỏi chuyên môn thôi chưa đủ. Để xây dựng lớp học, thu hút học viên và tạo dựng dấu ấn cá nhân, người làm nghề cần biết cách thấu hiểu nhu cầu khách hàng, xây dựng hình ảnh, truyền cảm hứng và duy trì sự kết nối với cộng đồng.

“Những kiến thức về marketing giúp tôi có cách nhìn khác về công việc. Tôi không chỉ tập trung vào việc hướng dẫn động tác, mà quan tâm hơn đến cảm nhận của học viên, cách họ tương tác với lớp học và điều gì khiến họ muốn gắn bó lâu dài”, Hùng chia sẻ.

Thoát khỏi vùng an toàn để lựa chọn công việc mình yêu thích, Hùng cho biết từng gặp không ít sự phản đối từ gia đình khi quyết định theo đuổi nghề huấn luyện viên. Bởi người thân của Hùng cho rằng đó là công việc có tuổi nghề không dài và thiếu sự ổn định so với những ngành nghề truyền thống.

Tuy nhiên, Hùng vẫn kiên trì với lựa chọn của mình bởi tin rằng giá trị của một nghề không chỉ đo bằng sự ổn định, còn ở niềm vui, cơ hội phát triển bản thân và lan tỏa năng lượng tích cực đến cộng đồng.

Thực tế, ngày càng nhiều người trẻ đang tạo dựng sự nghiệp theo hướng liên ngành. Một sinh viên công nghệ thông tin có thể làm việc tốt trong lĩnh vực tài chính hoặc y tế; người học ngôn ngữ đảm nhận vai trò quản lý nội dung số, đào tạo dữ liệu cho AI... Nhiều nghề nghiệp mới xuất hiện trong vài năm gần đây là kết quả của sự giao thoa giữa nhiều lĩnh vực thay vì chỉ gắn với một chuyên ngành đào tạo.

Xu hướng này cũng được cộng đồng doanh nghiệp ghi nhận. Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, mô hình kinh doanh liên tục thay đổi, thị trường lao động cần những người có khả năng kết nối nhiều nhóm kỹ năng để giải quyết các vấn đề phát sinh.

Bà Nguyễn Thị Minh Tâm, Giám đốc Nhân sự và Đào tạo Furama Resort DaNang cho rằng, hiện nay doanh nghiệp không còn đặt nặng tiêu chí ứng viên phải tốt nghiệp đúng chuyên ngành như trước. Điều được quan tâm nhiều hơn là khả năng học hỏi, thích nghi và vận dụng kiến thức từ nhiều lĩnh vực vào công việc.

Theo bà Tâm, không ít nhân sự đang làm việc hiệu quả tại Furama xuất thân từ những ngành học khác nhau như ngoại ngữ, kinh tế, truyền thông, cơ khí hay toán học. Sau khi được đào tạo bổ sung về công nghệ, họ vẫn đáp ứng tốt yêu cầu công việc nhờ nền tảng tư duy, kỹ năng giao tiếp, phân tích và làm việc nhóm.

“Doanh nghiệp luôn ưu tiên những ứng viên có tư duy mở, sẵn sàng học cái mới và biết kết nối kiến thức giữa các lĩnh vực. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số phát triển rất nhanh, kỹ năng thích nghi đôi khi còn quan trọng hơn việc bạn học đúng chuyên ngành hay không”, bà Tâm khẳng định.

Chuyển từ chọn ngành sang chọn hệ sinh thái

Nếu trước đây, khi cho con đi học vẽ, nhiều phụ huynh thường hướng con thi vào kiến trúc, hội họa hay thiết kế thời trang, thì nay kỹ năng này đang được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác như minh họa sách, thiết kế nhân vật cho trò chơi điện tử, sáng tạo nội dung số, làm phim hoạt hình, truyền thông thương hiệu, giáo dục nghệ thuật hoặc thậm chí kết hợp với công nghệ để phát triển các sản phẩm số.

Điều này cũng đồng nghĩa với việc hoạt động hướng nghiệp ngày nay không nên dừng lại ở câu hỏi chọn-học-ngành-nào, mà cần giúp học sinh trả lời câu hỏi mình-muốn-phát-triển-bản-thân-trong-lĩnh-vực-nào. Bởi từ một sở thích, năng lực hoặc thế mạnh cá nhân, người học có thể tiếp cận nhiều ngành đào tạo khác nhau để đi đến hệ sinh thái nghề nghiệp đa dạng hơn.

Anh Đặng Tấn Tín, Phòng Tuyển sinh, Đại học Đông Á khuyến cáo, thay vì chỉ nhìn vào tên một ngành học, phụ huynh và học sinh cần hình dung cả hệ sinh thái nghề nghiệp phía sau.

Đơn cử, một học sinh yêu thích sáng tạo có thể lựa chọn thiết kế đồ họa, truyền thông đa phương tiện, công nghệ thông tin, marketing hay mỹ thuật ứng dụng nhưng đều có cơ hội phát triển trong lĩnh vực công nghiệp sáng tạo. Tương tự, những em yêu thích chăm sóc con người không nhất thiết chỉ lựa chọn ngành y mà có thể theo học điều dưỡng, tâm lý học, dinh dưỡng, kỹ thuật viên vật lý trị liệu, công tác xã hội, công nghệ y tế hoặc quản trị bệnh viện.

Như nhiều cơ sở đào tạo khác, Trường Đại học Đông Á hiện xây dựng chương trình đào tạo theo hướng tăng cường tính liên ngành. Chẳng hạn, sinh viên khối ngành sức khỏe được tiếp cận các nội dung về công nghệ y tế, chăm sóc người cao tuổi và kỹ năng giao tiếp trong môi trường quốc tế.

Sinh viên các ngành kinh tế được tăng cường kiến thức về dữ liệu, thương mại điện tử, AI và chuyển đổi số để mở rộng cơ hội nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp. “Điều chúng tôi muốn học sinh nhìn thấy không chỉ là tên một ngành học, mà là cả một hệ sinh thái nghề nghiệp phía sau. Khi hiểu được bức tranh đó, các em sẽ có nhiều lựa chọn hơn để phát triển sự nghiệp theo năng lực và đam mê”, anh Tín chia sẻ thêm.

Điều quan trọng nhất trong hướng nghiệp hôm nay không phải là tìm cho con một ngành học được xem là an toàn hay thời thượng, mà là cùng con khám phá năng lực, sở thích và những giá trị các em muốn theo đuổi. Khi phụ huynh chuyển từ áp lực chọn đúng nghề sang đồng hành để con hiểu mình và sẵn sàng thích ứng với những đổi thay của thị trường lao động, mỗi lựa chọn sẽ không còn là một lối rẽ duy nhất. Bởi lẽ, trong một thế giới việc làm ngày càng rộng mở, điều giúp người trẻ đi xa ngoài tấm bằng đại học, còn ở khả năng học hỏi, kết nối và không ngừng làm mới bản thân trong một hệ sinh thái nghề nghiệp luôn vận động.

HUỲNH LÊ