Lốc lửa xuất hiện giữa mùa cháy rừng khốc liệt ở châu Âu

Mùa hè nóng và khô kỷ lục tại châu Âu đang làm gia tăng các vụ cháy rừng quy mô lớn, trong đó Pháp và Hy Lạp là những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề.

Giữa các đám cháy, giới khoa học ghi nhận sự xuất hiện của một hiện tượng hiếm gặp và đặc biệt nguy hiểm được gọi là lốc lửa hoặc vòi rồng lửa, khi sức nóng cực lớn kết hợp với gió tạo thành những cột lửa và khói xoáy dữ dội.

Hiện tượng mây lửa được ghi nhận xuất hiện trong các đám cháy rừng nghiêm trọng ở châu Âu. (Ảnh: Getty Images)

Để tìm hiểu cơ chế hình thành, nhóm nghiên cứu tại Viện Bách khoa Worcester (Mỹ) đã tái tạo lốc lửa trong điều kiện phòng thí nghiệm.

Phó giáo sư James Urban, thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết lốc lửa hay vòi rồng lửa, là hiện tượng trong đó đám cháy tạo ra một dòng không khí xoáy rất mạnh xung quanh.

“Hiện tượng này có thể xuất phát từ tác động của gió, sự tương tác với địa hình địa phương cũng như hình dạng của tuyến lửa. Những đám cháy này gắn liền với hành vi cháy cực đoan vì chúng khiến ngọn lửa bùng phát dữ dội hơn, đồng thời có thể đổi hướng rất nhanh, gây nguy hiểm lớn cho lực lượng chữa cháy đang ứng phó”, Urban nói.

Ông cho biết thêm lốc lửa hình thành khi không khí bị hút vào đám cháy từ nhiều hướng khác nhau. Các vật cản như thảm thực vật, những đám cháy lân cận hoặc địa hình tự nhiên có thể khiến luồng không khí này chuyển động theo dạng xoáy, làm cường độ đám cháy tăng lên.

“Trong hiện tượng lốc lửa, đám cháy hút không khí từ hai bên. Khi luồng khí này gặp các vật cản như những đám cháy khác, thảm thực vật hoặc các yếu tố địa hình, dòng khí có thể bị bó hẹp và tạo thành vòng tuần hoàn, khiến nó xoay tròn”, ông Urban giải thích.

“Điều đó làm ngọn lửa lan nhanh hơn, kéo lửa sát mặt đất, giúp chúng thiêu rụi thảm thực vật với tốc độ cao hơn, từ đó giải phóng nhiều nhiệt hơn và khiến đám cháy trở nên dữ dội hơn”, chuyên gia Viện Bách khoa Worcester nói.

Lốc lửa có khả năng cuốn các vật cháy bay xa, khiến đám cháy lan rộng khó kiểm soát. (Ảnh: Getty Images

Theo Phó giáo sư Urban, một trong những mối nguy lớn nhất của lốc lửa là khả năng cuốn các mảnh vật liệu đang cháy bay xa khỏi mặt trận lửa.

Điều này có thể khiến các đám cháy lan rộng theo cách khó dự đoán, đồng thời làm tăng nguy cơ lực lượng chữa cháy bị mắc kẹt.

“Lốc lửa có thể tạo ra hiện tượng gọi là firebrand spotting, tức các mảnh vật liệu đang cháy bị cuốn và bắn xa ra phía trước đám cháy. Điều này có thể khiến ngọn lửa lan cực nhanh, gây nguy hiểm cho lực lượng chữa cháy cũng như các cộng đồng dân cư xung quanh”, ông Urban nói.

“Nó còn có thể khiến ngọn lửa vượt qua vị trí của lực lượng cứu hỏa, làm tăng nguy cơ họ bị mắc kẹt. Vì vậy, khi làm nhiệm vụ trong điều kiện xuất hiện lốc lửa, lính cứu hỏa phải đặc biệt thận trọng”, ông Urban lưu ý thêm.

Sự xuất hiện của lốc lửa phản ánh xu hướng các vụ cháy rừng ngày càng diễn biến cực đoan hơn khi điều kiện khí hậu trở nên thuận lợi cho cháy rừng.

Hiện lực lượng chức năng tại nhiều quốc gia Nam Âu vẫn đang nỗ lực khống chế các đám cháy lớn trong bối cảnh nắng nóng kéo dài và thời tiết khô hạn tiếp tục làm gia tăng nguy cơ bùng phát thêm các vụ cháy mới.

Các nhà khoa học nhận định, nhiệt độ cực đoan do biến đổi khí hậu gây ra bởi hoạt động của con người đang làm tăng cả khả năng xảy ra lẫn mức độ nghiêm trọng của các vụ cháy rừng.

(Nguồn: Euronews)

Hoa Vũ