Lo ngại học phí đại học tăng gây áp lực cho các gia đình, Bộ GD&ĐT nói gì?

Nội dung trên được Bộ GD&ĐT đưa ra khi trả lời kiến nghị của cử tri Thành phố Hà Nội do Ủy ban Dân nguyện và Giám sát chuyển đến sau kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.

Cử tri phản ánh trong bối cảnh giáo dục đại học thực hiện tự chủ, học phí có xu hướng tăng, tạo áp lực đối với các gia đình có thu nhập trung bình và thấp.

Nhà nước tiếp tục thực hiện chính sách miễn, giảm học phí và hỗ trợ chi phí học tập đối với nhiều nhóm người học. Ảnh minh họa.

Cử tri đề nghị Bộ GD&ĐT phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát chính sách học phí, có giải pháp kiểm soát học phí đại học phù hợp với khả năng chi trả của người dân, đồng thời tăng cường các chính sách hỗ trợ như tín dụng sinh viên, học bổng.

Trả lời kiến nghị, Bộ GD&ĐT cho biết thời gian qua, Nhà nước đã ban hành và triển khai các chính sách về học phí, miễn, giảm học phí, học bổng và tín dụng ưu đãi nhằm chia sẻ chi phí giáo dục với người học và gia đình, nhất là những người có hoàn cảnh khó khăn.

Các chính sách này đồng thời được thực hiện theo hướng bảo đảm tự chủ giáo dục đại học gắn với trách nhiệm xã hội và cơ hội tiếp cận giáo dục của người dân.

Về học phí, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 238 năm 2025 quy định mức học phí và chính sách miễn, giảm học phí, áp dụng từ năm học 2025-2026. Bộ GD&ĐT cho biết mức trần học phí được điều chỉnh tăng theo lộ trình hằng năm, nhằm bảo đảm lộ trình tính đủ chi phí đào tạo vào năm học 2026-2027.

Cùng với việc quy định mức trần và lộ trình học phí, Nhà nước tiếp tục thực hiện chính sách miễn, giảm học phí và hỗ trợ chi phí học tập đối với nhiều nhóm người học.

Theo Bộ GD&ĐT, Nghị định số 238 cũng quy định miễn học phí đối với một số nhóm như sinh viên khuyết tật; người học trình độ trung cấp, cao đẳng mồ côi cả cha và mẹ, không nơi nương tựa; sinh viên là người dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo.

Về chính sách học bổng, Bộ GD&ĐT đã trình Chính phủ ban hành Nghị định số 179 năm 2026 quy định chính sách học bổng đối với người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Chính sách này nhằm hỗ trợ người học và thu hút nguồn nhân lực vào những ngành, lĩnh vực đất nước có nhu cầu cao.

Về tín dụng dành cho người học, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 29 năm 2025 về tín dụng đối với học sinh, sinh viên, học viên thạc sĩ và nghiên cứu sinh theo học các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán.

Khoản vay đến 500 triệu đồng/người học, lãi suất 4,8%/năm

Theo quy định, người học thuộc đối tượng áp dụng được vay toàn bộ phần học phí phải đóng sau khi trừ học bổng và các khoản hỗ trợ tài chính khác. Ngoài ra, người học được vay chi phí sinh hoạt và học tập khác tối đa 5 triệu đồng/tháng, với lãi suất 4,8%/năm; người học bắt đầu trả nợ lần đầu sau 12 tháng kể từ ngày kết thúc khóa học; khoản vay đến 500 triệu đồng/ người học không phải thực hiện biện pháp đảm bảo tiền vay.

Chính sách này góp phần giảm áp lực tài chính, mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục đại học và sau đại học đối với người học thuộc các ngành được ưu tiên.

Trước kiến nghị của cử tri về việc kiểm soát học phí đại học, Bộ GD&ĐT cho biết sẽ tiếp tục theo dõi, đánh giá việc thực hiện chính sách học phí; phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát, hoàn thiện chính sách miễn, giảm học phí, học bổng, tín dụng và các hình thức hỗ trợ người học.

Việc hoàn thiện chính sách sẽ được thực hiện phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, khả năng cân đối của ngân sách nhà nước và khả năng chi trả của người dân, qua đó góp phần bảo đảm công bằng và cơ hội tiếp cận giáo dục đại học.

Hồi tháng 4, Thứ trưởng Giáo dục và Đào tạo Lê Quân bày tỏ lo ngại khi chi phí học đại học ngày càng lớn, tạo áp lực không nhỏ với các gia đình. Tính sơ bộ, một sinh viên tiêu tốn không dưới 100 triệu đồng mỗi năm, bằng thu nhập bình quân của người lao động.

Trước đó, Phó thủ tướng yêu cầu Bộ Giáo dục rà soát, hoàn thiện chính sách học phí đại học tương xứng với chất lượng, theo yêu cầu của Phó thủ tướng Lê Tiến Châu.

Phó thủ tướng đề cập việc này tại cuộc họp về Dự thảo chiến lược phát triển giáo dục đại học giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2045, chiều 6/8. Ngoài ra, ông đặt vấn đề mở rộng chính sách tín dụng sinh viên và hỗ trợ người học ngành khoa học cơ bản, công nghệ chiến lược, then chốt.

.

Đỗ Hợp

Đỗ Hợp