Lô Lô Chải: Tranh cãi quanh ngôi nhà bê tông tại Làng du lịch tốt nhất thế giới

Làng Lô Lô Chải (xã Lũng Cú, Hà Giang), điểm đến vừa được UN Tourism vinh danh là "Làng du lịch tốt nhất thế giới 2025", đang trở thành tâm điểm chú ý bởi sự xuất hiện của một công trình bê tông hai tầng. Nhiều du khách lo ngại việc sử dụng vật liệu hiện đại sẽ làm phai nhòa vẻ đẹp nguyên sơ và bản sắc văn hóa của bản làng vùng cực Bắc.

Phản ứng về sự thay đổi diện mạo làng cổ

Từ giữa tháng 1/2026, hình ảnh ngôi nhà hai tầng đang hoàn thiện phần thô tại Lô Lô Chải đã lan truyền mạnh mẽ trên các diễn đàn du lịch. Công trình nằm gần khu vực cây hồng check-in nổi tiếng, sử dụng khung bê tông cốt thép và tường gạch trát xi măng, thay vì kiến trúc nhà trình tường bằng đất truyền thống.

Nhiều du khách bày tỏ sự tiếc nuối trước sự xuất hiện của kiến trúc "phố thị" giữa không gian vốn nổi tiếng với những nếp nhà đất lợp ngói âm dương có tuổi đời hàng trăm năm. Một số ý kiến cho rằng chiều cao của công trình vượt trội so với xung quanh, làm ảnh hưởng đến cảnh quan chung của ngôi làng nằm dưới chân cột cờ Lũng Cú.

Hiện trạng căn nhà đang xây dựng tại làng Lô Lô Chải.

Thôn Lô Lô Chải hiện có 120 hộ dân, chủ yếu là người Lô Lô sinh sống lâu đời. Theo thống kê của UBND xã Lũng Cú, trong 63 hộ kinh doanh dịch vụ du lịch, có 41 hộ giữ nguyên nhà trình tường nguyên bản và 19 hộ xây mới nhưng sơn màu đất, sử dụng mái ngói âm dương để giữ gìn hồn cốt địa phương.

Lời giải từ chính quyền và chủ đầu tư

Đại diện UBND xã Lũng Cú xác nhận ngôi nhà trên là nhà riêng của một hộ dân, đã được cấp giấy phép xây dựng vào ngày 27/11/2025. Công trình có hai tầng với tổng chiều cao đúng quy định, phần tum mái được thiết kế để đảm bảo độ dốc lợp ngói âm dương và thoát nước tốt trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt.

Lãnh đạo địa phương khẳng định việc sử dụng khung bê tông là giải pháp kỹ thuật giúp công trình bền vững hơn. Tuy nhiên, chủ nhà bắt buộc phải thực hiện các bước hoàn thiện như sơn tường màu vàng đất, lợp mái ngói và thi công các chi tiết ngoại thất hài hòa với tổng thể kiến trúc làng. Chính quyền đang giám sát chặt chẽ quá trình này để đảm bảo không vi phạm quy chế kiến trúc.

Bản thiết kế ngôi nhà sau khi hoàn thiện được kỳ vọng sẽ hài hòa với không gian chung.

Chủ căn nhà cho biết đã nghiên cứu kỹ văn hóa bản địa trước khi xây dựng. Ngôi nhà cũ được mua lại vốn đã xuống cấp và không phải nhà trình tường nguyên bản. Để giữ vẻ mộc mạc, tường nhà được xây dày 33cm, sau đó bả giả màu đất để đạt độ dày 38cm, mô phỏng hình thái tường đất cổ truyền. Các chi tiết như bậc hè bo đá lớn, hiên gỗ và quả cầu đá kê chân cột đều được đục đẽo thủ công bởi nghệ nhân địa phương.

Cân bằng giữa bảo tồn và phát triển

Ông Sình Gỉ Gai, trưởng thôn Lô Lô Chải, thông tin rằng hương ước làng không cấm sử dụng bê tông nhưng quy định chiều cao từ đỉnh mái không được vượt quá 10m. Việc người dân cải tạo nhà ở để phục vụ sinh hoạt và kinh tế là quyền lợi chính đáng, miễn là tuân thủ pháp luật và quy chế chung.

Ngôi nhà cũ trước khi chủ nhà phá dỡ để xây dựng công trình mới.

Đại diện Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn nhận định, tính toàn vẹn của kiến trúc truyền thống có ý nghĩa sống còn với kinh tế địa phương. Tuy nhiên, văn hóa luôn có sự vận động. Bài toán đặt ra là làm sao để những công trình mới, dù sử dụng vật liệu hiện đại, vẫn có thể "kể" tiếp câu chuyện văn hóa của người Lô Lô một cách tinh tế, đáp ứng được cả nhu cầu sinh hoạt của người dân lẫn kỳ vọng của du khách.

PHỐ HỘI