Linh thiêng Phủ Tía

Phủ Tía từ lâu được biết đến là một trong những điểm sinh hoạt văn hóa tâm linh quen thuộc của người dân địa phương.

Theo lời kể dân gian, khi vượt qua sông Chu đến vùng núi Nưa xây dựng căn cứ, gây dựng binh lực khởi nghĩa chống giặc Ngô, Bà Triệu đã đến vùng đất Vân Cổn, xã Tân Ninh ngày nay. Tại đây, nghĩa quân dừng lại nghỉ ngơi dưới chân núi Tía. Quan sát thấy địa thế thuận lợi, Bà Triệu đã cho lập tiền đồn tại đây nhằm kiểm soát mọi hoạt động trước khi tiến vào khu căn cứ chính tại núi Nưa.

Vì vậy, để tưởng nhớ công đức của Bà Triệu, sau khi bà mất, Nhân dân trong vùng đã xây dựng phủ thờ, thành kính chăm lo việc khói hương.

Theo người dân địa phương, núi Tía có địa thế không cao, nhìn từ xa tựa hình dáng con rùa đang vươn cổ về hướng Tây Bắc. Đền Tía - ngôi đền chính trong quần thể di tích được xây dựng trên thế cổ rùa, hướng mặt ra vùng đồi Xuân Tiên. Trong phủ còn lưu giữ một số hiện vật cổ như thánh vị, bát hương, hương án.

Trải qua các triều đại, nhân vật được thờ tại Phủ Tía được phong sắc nhiều lần. Đến nay, nơi đây còn lưu giữ được 36 đạo sắc phong.

Phủ Tía là nơi người dân thành kính dâng hương, cầu mong bình an, may mắn và cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Phủ Tía đã trải qua nhiều lần tu bổ, tôn tạo, kiến trúc phủ vẫn được xây dựng theo kiểu chữ Cao. Hậu cung có hai gian dọc, chính tẩm ba gian rộng, dải vũ hai bên.

Bên cạnh gian chính thờ Bà, Phủ Tía còn có gian thờ Mẫu.

Giếng Tiên hay còn có tên gọi khác là giếng mắt rồng ngay phía sau đền.

Cùng với gian thờ chính và gian thờ Mẫu, phía sau đền còn có một giếng nước cổ tự nhiên. Nước giếng trong mát quanh năm; ngay cả những năm hạn hán, nguồn nước cũng không bao giờ cạn. Theo người dân địa phương, giếng cổ này đã có từ rất lâu. Khi dùng nước pha trà, nước thoang thoảng mùi sen.

Trải qua những biến thiên của thời gian và thăng trầm của lịch sử, phủ xưa đã không còn nguyên vẹn. Tuy nhiên, những truyền thuyết, huyền thoại gắn với công lao của Bà Triệu vẫn mãi là khúc ca đẹp được người dân nơi đây truyền tụng và ngợi ca.

Năm 1993 Phủ Tía được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh.

Không đơn thuần là địa điểm sinh hoạt văn hóa - tín ngưỡng. Hơn hết, đây là nơi giáo dục, lan tỏa nét đẹp truyền thống, lịch sử làng, xã gắn với công lao, đóng góp của tiền nhân.

Phủ Tía không chỉ là địa chỉ sinh hoạt tâm linh của người dân mà còn góp phần gìn giữ, trao truyền những giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống. Qua những câu chuyện về Bà Triệu và các bậc tiền nhân, di tích nhắc nhớ các thế hệ hôm nay về truyền thống yêu nước, niềm tự hào quê hương.

Đây cũng là nơi kết nối quá khứ với hiện tại, để những giá trị lịch sử, văn hóa tiếp tục được lưu giữ và lan tỏa trong đời sống cộng đồng.

Việt Hòa (tổng hợp)/Ảnh tư liệu