Lightning thắng giải chạy của robot hình người, phá kỷ lục con người hơn 6 phút

Lightning đã chiến thắng cuộc thi bán marathon dành cho robot hình người tổ chức tại Bắc Kinh (thủ đô Trung Quốc) hôm 19.4, phá kỷ lục thế giới hiện tại của con người hơn 6 phút. Điều này cho thấy tốc độ phát triển chóng mặt của ngành robot hình người.

Lightning được phát triển bởi hãng smartphone Honor (Trung Quốc), vốn chỉ mới gia nhập lĩnh vực này từ năm ngoái.

Về công nghệ, Lightning có thiết kế chân dài và tối ưu hóa bước chạy, giúp tăng sải chân và hiệu suất di chuyển. Ngoài ra, robot còn sử dụng hệ thống làm mát bằng chất lỏng (công nghệ vốn xuất phát từ smartphone) để giữ cho bộ xử lý và động cơ không bị quá nhiệt khi hoạt động liên tục. Đây là yếu tố cực kỳ quan trọng vì chạy đường dài khiến robot tiêu tốn năng lượng và sinh nhiệt rất lớn.

Một điểm quan trọng khác của Lightning là khả năng tự hành. Nhiều phiên bản Lightning trong cuộc đua có thể tự điều hướng mà không cần con người điều khiển trực tiếp, sử dụng cảm biến và thuật toán để giữ thăng bằng, tránh chướng ngại vật và duy trì tốc độ ổn định.

Thành tích 50 phút 26 giây của Lightning nhanh hơn đáng kể so với kỷ lục thế giới nam hiện tại là 57 phút 20 giây do VĐV Jacob Kiplimo (Uganda) nắm giữ, và nhanh hơn khoảng 17 phút so với người nhanh nhất (VĐV nghiệp dư địa phương) trong cuộc thi hôm 19.4.

Lightning vượt qua vạch đích - Ảnh: Reuters

Ban tổ chức cho biết cuộc thi bán marathon robot hình người năm 2026 thu hút 105 đội tham gia, so với chỉ 21 đội của năm ngoái. Theo quy định, các đội khác nhau có thể sử dụng cùng một mẫu robot nhưng áp dụng phần cứng và thuật toán điều khiển khác nhau. Năm nay, cả ba vị trí dẫn đầu đều là các phiên bản Lightning do những đội khác nhau vận hành.

Robot chiến thắng cao 169 cm, nặng khoảng 45 kg và được thiết kế để thích nghi với địa hình phức tạp khi di chuyển ở tốc độ cao.

Tuy nhiên, không phải robot nào cũng thi đấu suôn sẻ. Một robot đã tông vào xe gần đó nhưng vẫn kịp giữ thăng bằng và tiếp tục chạy.

Mẫu H1 của công ty robot nổi tiếng Unitree (Trung Quốc) đã ngã khi gần về đích và phải được khiêng ra khỏi đường chạy.

Ngay cả một mẫu Lightning cũng gặp sự cố va vào rào chắn sau khi cán đích.

Một mẫu Lightning va vào rào chắn sau khi cán đích - Ảnh: Reuters

Sự kiện hôm Chủ nhật là lần thứ hai giải “Bán Marathon Khu Phố Điện tử Bắc Kinh và Bán Marathon Robot Hình người” được tổ chức. Đây là nơi robot thi đấu cùng khoảng 12.000 người trên quãng đường 21 km tại quận Đại Hưng, thủ đô Trung Quốc.

Năm nay, các robot hình người được chia thành hai nhóm: nhóm điều khiển từ xa bởi con người và nhóm tự hành hoàn toàn.

Ban tổ chức cho biết gần 40% robot hình người tham gia là tự hành, gồm cả ba mẫu Lightning dẫn đầu cuộc thi.

Nơi thử nghiệm robot hình người

Không chỉ là màn trình diễn cho sự phát triển nhanh chóng của ngành robot Trung Quốc, sự kiện còn đóng vai trò như nơi thử nghiệm pin, khớp nối, hệ thống động cơ và thuật toán phần mềm của robot khi chúng phải xử lý các khúc cua gấp và dốc dọc đường chạy.

Theo Liu Xiangquan - giáo sư robot tại Đại học Khoa học và Công nghệ Thông tin Bắc Kinh, chạy đường dài là môi trường thử nghiệm hữu ích cho robot, giúp kiểm chứng độ bền của động cơ khi thực hiện các chuyển động lặp lại. Đây là yếu tố quan trọng trong ứng dụng công nghiệp.

“Sự kiện này cũng cung cấp cho các trường đại học một nền tảng quý giá để thực hành kỹ thuật thực tế, giúp sinh viên phát triển các kỹ năng kỹ thuật thực tiễn và cung cấp cho ngành công nghiệp nguồn nhân lực sẵn sàng làm việc”, ông Liu Xiangquan nói thêm.

Sự phát triển robot hình người đã được xác định là một động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc, cùng với các lĩnh vực khác như AI (trí tuệ nhân tạo), trong kế hoạch hành động AI được công bố năm ngoái.

Theo hãng nghiên cứu thị trường Counterpoint Research, Trung Quốc hiện chiếm 80% thị phần robot hình người toàn cầu trong năm ngoái.

Tien Kung 3.0 thắng giải Robot Warrior Challenge

Hôm 18.4, Bắc Kinh cũng tổ chức một thử thách robot hình người khác, nơi các cỗ máy phải vượt qua các bài kiểm tra thực tế như đi qua cầu hẹp, nhảy qua khoảng trống, leo dốc cao và vượt chướng ngại vật.

Cái tên chiến thắng giải Robot Warrior Challenge đầu tiên là Tien Kung 3.0 do X-Humanoid thiết kế.

Tien Kung 3.0 thắng giải Robot Warrior Challenge đầu tiên - Ảnh: Internet

Tien Kung 3.0 là một trong những robot hình người tiên tiến nhất hiện nay, được thiết kế không chỉ để trình diễn mà còn hướng tới ứng dụng thực tế trong công nghiệp và dịch vụ. Đây là robot kích thước người thật, tích hợp AI hiện thân, cho phép kết hợp chặt chẽ giữa nhận thức, ra quyết định và hành động trong môi trường thực.

Điểm nổi bật của Tien Kung 3.0 là khả năng điều khiển chuyển động toàn thân với độ linh hoạt cao, kết hợp cùng hệ thống cảm biến xúc giác giúp robot cảm nhận lực tiếp xúc khi thao tác. Nhờ đó, Tien Kung 3.0 không chỉ di chuyển ổn định trên địa hình phức tạp mà còn thực hiện các nhiệm vụ đòi hỏi độ chính xác cao trong không gian hẹp, như lắp ráp hoặc xử lý vật thể tinh vi.

Về mặt kỹ thuật, robot này sở hữu hàng chục bậc tự do (khoảng 43 DoF), cùng các khớp mô-men xoắn cao, cho phép thực hiện nhiều chuyển động động lực học như chạy, leo cầu thang, nhảy hoặc vượt chướng ngại vật cao tới 1 mét. Điều này giúp Tien Kung 3.0 thích nghi tốt với môi trường thực tế thay vì chỉ hoạt động trong phòng thí nghiệm.

Bậc tự do là số cách mà robot có thể di chuyển hoặc xoay trong không gian. Mỗi bậc tương ứng với một chuyển động riêng biệt, như gập khuỷu tay, xoay cổ tay hay nghiêng đầu.

Một yếu tố quan trọng khác là triết lý “mở” của nền tảng. X-Humanoid cung cấp hệ sinh thái phần cứng và phần mềm mở, hỗ trợ các giao thức phổ biến như ROS2, MQTT, giúp các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp dễ dàng phát triển ứng dụng riêng mà không phải xây dựng lại từ đầu.

Ngoài ra, Tien Kung 3.0 còn được thử nghiệm trong các điều kiện khắc nghiệt như vận hành từ xa qua vệ tinh hoặc chạy đường dài, chứng minh độ bền và khả năng tự chủ cao.

Nhìn chung, Tien Kung 3.0 được xem là bước tiến quan trọng nhằm đưa robot hình người từ nghiên cứu sang triển khai thực tế trên quy mô lớn.

Sơn Vân