Liên kết lợi thế vùng để phát triển nông nghiệp thông minh và kinh tế xanh

Các đại biểu thảo luận tại Hội nghị kết nối đầu tư. Ảnh: Bnews phát

Hà Nội, Bắc Ninh và Hưng Yên được đánh giá sở hữu những lợi thế bổ trợ, có thể hình thành chuỗi giá trị hoàn chỉnh từ nghiên cứu, ứng dụng công nghệ, sản xuất đến chế biến và tiêu thụ nông sản. Khi các thế mạnh của từng địa phương được kết nối hiệu quả, khu vực sẽ từng bước hình thành hệ sinh thái nông nghiệp hiện đại, tạo nền tảng thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, các dự án công nghệ tiên tiến và những mô hình hợp tác hướng tới tăng trưởng xanh, phát triển bền vững.

Đó là nhận định được đưa ra tại Hội nghị kết nối đầu tư với chủ đề "Tăng cường liên kết vùng trong phát triển nông nghiệp thông minh và kinh tế xanh: Hà Nội – Bắc Ninh – Hưng Yên" do Sở Tài chính Hà Nội tổ chức chiều 15/7.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Lê Trung Hiếu cho biết trong bối cảnh thế giới chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số, nông nghiệp cũng đang bước vào giai đoạn phát triển mới với sự dẫn dắt của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ sinh học và dữ liệu lớn. Những xu hướng này không chỉ làm thay đổi phương thức sản xuất, quản trị và tiêu thụ nông sản mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về liên kết vùng nhằm tạo không gian phát triển mới, thu hút nguồn lực đầu tư và nâng cao giá trị toàn bộ chuỗi sản xuất nông nghiệp.

Ông Lê Trung Hiếu, Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội. Ảnh: Bnews phát

Theo ông Hiếu, Hà Nội, Bắc Ninh và Hưng Yên có những lợi thế riêng nhưng bổ trợ trực tiếp cho nhau. Hà Nội là trung tâm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, tài chính, thương mại và thị trường lớn của khu vực phía Bắc; Bắc Ninh có thế mạnh về công nghiệp công nghệ cao, sản xuất thông minh và thu hút đầu tư nước ngoài; trong khi Hưng Yên có tiềm năng phát triển vùng nguyên liệu, nông nghiệp chất lượng cao và công nghiệp chế biến.

Ông cho rằng, khi các địa phương được kết nối hiệu quả sẽ hình thành hệ sinh thái nông nghiệp hiện đại, khép kín từ nghiên cứu, sản xuất, chế biến đến logistics, thương mại và xuất khẩu, tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Đồng thời hoạt động xúc tiến đầu tư cũng cần chuyển từ tư duy xúc tiến cho từng địa phương sang xúc tiến cho cả một không gian phát triển liên kết, giúp nhà đầu tư tiếp cận đầy đủ hơn các lợi thế của từng địa phương trong cùng một chuỗi giá trị.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Sở Tài chính Hà Nội sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và cơ quan xúc tiến đầu tư nhằm tăng cường kết nối thông tin, giới thiệu cơ hội đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm đối tác, đồng thời đồng hành trong suốt quá trình triển khai dự án, góp phần xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, thuận lợi và hiệu quả.

Chia sẻ tại hội nghị, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp tỉnh Hưng Yên Đặng Thái Sơn cho biết Hưng Yên có truyền thống và thế mạnh về phát triển nông nghiệp hàng hóa chất lượng cao, đồng thời nằm ngay cửa ngõ Thủ đô - thị trường tiêu thụ hơn 10 triệu dân. Theo ông, việc liên kết vùng để phát triển các khu nông nghiệp công nghệ cao gắn với chuỗi giá trị giữa Hưng Yên, Hà Nội và các địa phương lân cận không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là động lực quan trọng để nâng cao giá trị nông sản khu vực phía Bắc.

Tuy nhiên, ông Sơn cho rằng việc phát triển nông nghiệp công nghệ cao theo chuỗi giá trị liên vùng vẫn gặp nhiều điểm nghẽn về quy hoạch, hạ tầng logistics, tiêu chuẩn chất lượng và liên kết giữa nhà khoa học với doanh nghiệp, nông dân.

Không gian B2B giúp các doanh nghiệp trải nghiệm và kết nối, trưng bày công nghệ, sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao của đơn vị mình. Ảnh: Bnews phát

Để khơi thông dòng vốn đầu tư vào lĩnh vực này, Hưng Yên đề xuất xây dựng mô hình "Trung tâm công nghệ Hà Nội – Cánh đồng thông minh Hưng Yên". Theo đó, Hà Nội sẽ đóng vai trò hạt nhân chuyển giao công nghệ sinh học, giống và công nghệ chế biến sâu từ các viện nghiên cứu, trường đại học; còn Hưng Yên sẽ xây dựng các khu nông nghiệp công nghệ cao tập trung để ứng dụng ngay các công nghệ này vào sản xuất quy mô lớn, tạo nguồn cung nông sản sạch, an toàn và ổn định cho Thủ đô.

Bên cạnh đó, Hà Nội và Hưng Yên được đề xuất cùng quy hoạch và xúc tiến đầu tư các trung tâm logistics chuyên dụng cho nông sản, hình thành "Hành lang logistics nông sản lạnh". Đồng thời, hai địa phương cần xây dựng hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật nông sản chung cho toàn vùng, thiết lập cơ chế "một chứng nhận, đa chấp nhận", kết hợp ứng dụng công nghệ blockchain để truy xuất nguồn gốc từ vùng trồng đến bàn ăn.

"Hưng Yên cam kết luôn mở rộng cửa, sẵn sàng chuẩn bị quỹ đất sạch, hạ tầng đồng bộ và các chính sách ưu đãi cao nhất để đón nhận các dòng vốn đầu tư, cùng Hà Nội và các tỉnh tạo nên một hệ sinh thái nông nghiệp hiệu quả, năng suất và bền vững", ông Sơn nói.

Ở góc độ Bắc Ninh, ông Nguyễn Mạnh Cường, đại diện Trung tâm Xúc tiến đầu tư và phát triển doanh nghiệp, Sở Tài chính tỉnh Bắc Ninh, cho rằng liên kết vùng không chỉ là yêu cầu khách quan mà còn là động lực nâng cao hiệu quả sử dụng đất đai, hạ tầng, khoa học - công nghệ và thị trường.

Theo ông, Hà Nội, Bắc Ninh và Hưng Yên có vị trí liền kề, kết nối thuận lợi và cùng nằm trong không gian phát triển năng động của vùng Thủ đô và Đồng bằng sông Hồng. Để khai thác hiệu quả các lợi thế bổ trợ, ba địa phương cần phối hợp xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về vùng sản xuất tập trung, mã số vùng trồng, sản lượng theo mùa vụ, tiêu chuẩn chất lượng, cơ sở sơ chế, chế biến, kho lạnh và hệ thống phân phối.

Trên cơ sở đó, ba địa phương có thể hình thành bản đồ số vùng nguyên liệu liên vùng phục vụ dự báo, điều tiết sản xuất, kết nối cung - cầu và giới thiệu cơ hội đầu tư; đồng thời nghiên cứu xây dựng bộ tiêu chí "Nông sản xanh vùng Thủ đô" nhằm từng bước xây dựng thương hiệu chung cho nông sản xanh, an toàn của khu vực Hà Nội - Bắc Ninh - Hưng Yên.

Ông Cường cũng đề xuất xây dựng danh mục các dự án liên vùng, tập trung vào hạ tầng khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, trung tâm nghiên cứu và sản xuất giống, cơ sở sơ chế, chế biến sâu, kho lạnh, trung tâm logistics, nền tảng truy xuất nguồn gốc, thương mại điện tử và xử lý phụ phẩm nông nghiệp theo mô hình kinh tế tuần hoàn.

Theo ông, quan điểm của Bắc Ninh là không cạnh tranh bằng việc mỗi địa phương cùng sản xuất tất cả các sản phẩm mà cần phân công theo lợi thế; không phát triển khu nông nghiệp công nghệ cao như một "ốc đảo công nghệ" mà phải gắn chặt với vùng nguyên liệu, doanh nghiệp, hợp tác xã và người nông dân; đồng thời hướng tới nâng cao giá trị gia tăng, giảm phát thải và xây dựng thị trường ổn định.

Các đại biểu tại hội nghị thống nhất rằng liên kết vùng chỉ thực sự hiệu quả khi được chuyển từ các biên bản ghi nhớ mang tính nguyên tắc sang những chương trình hành động với mục tiêu, đầu mối, tiến độ và sản phẩm cụ thể.

Bên cạnh đó, hội nghị tổ chức không gian kết nối giữa các doanh nghiệp (B2B) giúp các doanh nghiệp trải nghiệm và kết nối, trưng bày công nghệ, sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao của đơn vị mình, qua đó thu hút đầu tư và tiếp cận các cơ hội đầu tư tiềm năng.

Hội nghị được kỳ vọng sẽ sớm cụ thể hóa thành các chương trình hợp tác và dự án đầu tư thiết thực, mang lại lợi ích cho doanh nghiệp, người dân cũng như thúc đẩy phát triển nông nghiệp thông minh và kinh tế xanh tại Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và khu vực Đồng bằng sông Hồng.

Vũ Hoa