Liên Hợp Quốc đạt bước tiến về cải cách toàn diện

Một phiên họp của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc. Ảnh: UN News/Manuel Elías

Theo CGTN, sự kiện diễn ra ngày 31/3 tại New York (Mỹ) đánh dấu cột mốc quan trọng trong khuôn khổ triển khai “Sáng kiến UN80”, nỗ lực cải cách toàn diện giúp Liên Hợp Quốc hoạt động hiệu quả và gắn kết hơn. Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres đánh giá đây là “nghị quyết mang tính lịch sử và là bước tiến lớn”, thể hiện cam kết chung của các thành viên nhằm tăng cường hiệu quả hoạt động của hệ thống và hiện thực hóa các tham vọng của “Sáng kiến UN80” thành những hành động cụ thể.

Đồng quan điểm, Chủ tịch Đại hội đồng Liên Hợp Quốc Annalena Baerbock cho rằng việc thông qua nghị quyết là bước đi quan trọng trong tiến trình cải cách sâu rộng hơn của Liên Hợp Quốc; đồng thời kêu gọi các quốc gia thành viên tiếp tục tham gia tích cực vào giai đoạn tiếp theo. Bà Baerbock nhấn mạnh: “Chúng ta đã thực hiện bước tiến quan trọng nhằm giúp Liên Hợp Quốc trở nên linh hoạt hơn, hiệu quả hơn, hữu ích hơn và phù hợp hơn với tương lai, qua đó phục vụ tốt hơn cho người dân toàn cầu mà chúng ta đại diện.”

Theo UN News, sự quan trọng của nghị quyết trước hết nằm ở việc trực diện giải quyết “điểm nghẽn” tồn tại lâu dài trong hệ thống Liên Hợp Quốc. Thực tế, kể từ năm 1946, các cơ quan của Liên Hợp Quốc đã thông qua hơn 40.000 nghị quyết, quyết định và tuyên bố. Kho tàng đồ sộ đó, dù phản ánh nỗ lực không ngừng của các quốc gia thành viên trong việc giải quyết các vấn đề toàn cầu, cũng dần bộc lộ những hạn chế như trùng lặp và chồng chéo trong công việc, làm gia tăng mạnh số lượng báo cáo và cuộc họp, đồng thời hạn chế khả năng giám sát, đánh giá hiệu quả.

Do vậy, nghị quyết lần này đánh dấu một sự thay đổi về tư duy quản trị khi lần đầu tiên thiết lập cách tiếp cận có cấu trúc xuyên suốt toàn bộ vòng đời của nhiệm vụ cụ thể của Liên Hợp Quốc, từ khâu xây dựng, triển khai đến đánh giá, từ đó giúp tối ưu hóa từng “mắt xích” trong chuỗi vận hành của Liên Hợp Quốc, hướng tới mô hình vận hành gọn gàng, minh bạch và lấy kết quả làm trung tâm.

Theo đó, các nhiệm vụ sẽ được xác định rõ ràng và tập trung hơn ngay từ đầu, dựa trên nguồn thông tin đầy đủ phục vụ quá trình ra quyết định. Việc triển khai cũng được tăng cường tính phối hợp, tận dụng hiệu quả dữ liệu, cải thiện cách thức báo cáo theo hướng thân thiện và tối ưu hóa nguồn lực. Đồng thời, cơ chế rà soát kết quả được thực hiện một cách hệ thống hơn nhằm bảo đảm các nhiệm vụ luôn phù hợp và mang lại tác động thực chất, qua đó thúc đẩy văn hóa cải tiến liên tục dựa trên bằng chứng và trách nhiệm giải trình.

Bên cạnh đó, nghị quyết tạo nền tảng thể chế cho sự minh bạch và trách nhiệm giải trình cao hơn. Việc mở rộng các công cụ số, đặc biệt là hệ thống đăng ký nhiệm vụ, giúp các quốc gia thành viên có cái nhìn toàn diện và dễ đối chiếu hơn liên quan tới các nhiệm vụ, nguồn lực và kết quả đạt được.

Dĩ nhiên, như chính Tổng Thư ký António Guterres thừa nhận, việc thông qua nghị quyết này mới chỉ là bước khởi đầu. Việc hiện thực hóa các nguyên tắc trong nghị quyết đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các quốc gia thành viên, cũng như cam kết chính trị mạnh mẽ để duy trì động lực cải cách. Nhóm công tác chuyên trách về rà soát thực thi nhiệm vụ, với sự tham gia của tất cả các bên liên quan, sẽ đóng vai trò trung tâm trong giai đoạn tiếp theo.

Ý nghĩa của nghị quyết nằm ở hướng đi dài hạn. Trong một thế giới nơi các thách thức ngày càng đan xen và phức tạp, một Liên Hợp Quốc vận hành hiệu quả hơn, minh bạch hơn và linh hoạt hơn là điều không thể thiếu. Bằng việc tái định hình cách thức vận hành từ bên trong, tổ chức này đang đặt nền móng cho khả năng thích ứng tốt hơn trong tương lai.

“Sáng kiến UN80”, chương trình cải cách do Tổng Thư ký António Guterres khởi xướng cách đây một năm, nhằm tạo ra những thay đổi toàn diện trong hệ thống Liên Hợp Quốc. Mục tiêu là bảo đảm mỗi nhiệm vụ, mỗi đồng ngân sách và mỗi quyết định đều mang lại giá trị tối đa cho nhân loại và hành tinh nói chung. Nỗ lực cải tổ toàn diện diễn ra trong bối cảnh tổ chức này đang đối mặt khủng hoảng tài chính đáng lo ngại.

Theo kế hoạch, vào đầu tuần tới, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc sẽ tổ chức một phiên họp không chính thức để cập nhật tiến độ triển khai kế hoạch hành động của sáng kiến này, trong đó có các đề xuất thuộc nhóm công liên quan đến việc tái cấu trúc và điều chỉnh chương trình nhằm tăng cường sự đồng bộ trong toàn hệ thống Liên Hợp Quốc.

THƯ LÊ