LHQ cảnh báo nguy cơ thụt lùi trong bình đẳng giới toàn cầu

Phụ nữ và trẻ em tị nạn Kabul, Afghanistan. Ảnh: THX/TTXVN

Phát biểu tại sự kiện công bố báo cáo của Tổng Thư ký LHQ mang tên “Bảo đảm và tăng cường tiếp cận công lý cho tất cả phụ nữ và trẻ em gái” - sự kiện diễn ra trước thềm Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 và kỳ họp lần thứ 70 của Ủy ban Địa vị Phụ nữ (từ ngày 9-19/3), bà Sarah Hendriks, Giám đốc Ban Chính sách, Chương trình và Hỗ trợ Liên chính phủ của Cơ quan LHQ về Bình đẳng giới và Trao quyền cho Phụ nữ (UN Women) cho biết, các hoạt động xã hội đang bị thu hẹp, trong khi các phong trào phản đối bình đẳng giới ngày càng có tổ chức, kéo theo nguy cơ thụt lùi về quyền của phụ nữ.

Theo bà Hendriks, nhiều phụ nữ không dám tố cáo bạo lực vì lo sợ không được tin tưởng. Tại nhiều nơi, phụ nữ vẫn nhận mức lương thấp hơn nam giới dù làm cùng một công việc do pháp luật chưa yêu cầu trả lương bình đẳng. Bên cạnh đó, nhiều trẻ em gái không được đăng ký khai sinh, đối mặt nguy cơ cao hơn về tảo hôn và nạn buôn người. Bà nhấn mạnh hiện chưa có quốc gia nào trên thế giới đạt được sự bình đẳng pháp lý hoàn toàn giữa nam và nữ.

Báo cáo của Tổng Thư ký LHQ cho thấy trên toàn cầu phụ nữ chỉ có 64% quyền pháp lý so với nam giới, trong khi các khuôn khổ pháp luật mang tính phân biệt đối xử vẫn tồn tại. Khoảng 54% số quốc gia chưa có định nghĩa pháp lý về tội hiếp dâm dựa trên nguyên tắc đồng thuận, 72% quốc gia vẫn cho phép tảo hôn trong một số hoặc mọi trường hợp và tại 44% quốc gia, pháp luật không bắt buộc trả lương ngang nhau cho công việc có giá trị tương đương.

Dù vậy, báo cáo cũng ghi nhận một số tiến triển khi 87% quốc gia đã ban hành luật chống bạo lực gia đình và hơn 40 quốc gia tăng cường các biện pháp bảo vệ hiến định đối với phụ nữ và trẻ em gái trong thập kỷ qua. Tuy nhiên, các chuẩn mực xã hội mang tính phân biệt như kỳ thị, đổ lỗi cho nạn nhân, nỗi sợ hãi và áp lực cộng đồng vẫn khiến nhiều nạn nhân im lặng, cản trở việc tiếp cận công lý và khiến những hành vi bạo lực nghiêm trọng, kể cả sát hại phụ nữ vì lý do giới tính, không bị trừng phạt.

Báo cáo cũng chỉ ra các yếu tố cản trở việc tiếp cận công lý của phụ nữ như chi phí, thời gian, rào cản ngôn ngữ và sự thiếu niềm tin vào các thể chế có nhiệm vụ bảo vệ họ.

Giám đốc Điều hành UN Women Sima Bahous nhấn mạnh khi phụ nữ và trẻ em gái bị tước quyền tiếp cận công lý, hậu quả không chỉ dừng lại ở từng vụ việc riêng lẻ mà còn làm suy giảm niềm tin của công chúng, làm suy yếu tính chính danh của các thể chế và cả nguyên tắc pháp quyền.

Theo UN Women, trong bối cảnh làn sóng phản ứng ngược đối với các cam kết về bình đẳng giới gia tăng, các vi phạm quyền của phụ nữ và trẻ em gái đang diễn biến nhanh hơn, từ không gian trực tuyến đến các khu vực xung đột. Khi công nghệ phát triển nhanh hơn quy định pháp lý, bạo lực trên môi trường số nhằm vào phụ nữ và trẻ em gái cũng gia tăng trong khi thủ phạm hiếm khi bị truy cứu trách nhiệm. Tại các khu vực xung đột, hiếp dâm vẫn bị sử dụng như một vũ khí chiến tranh, với số vụ bạo lực tình dục tăng tới 87% chỉ trong hai năm.

UN Women kêu gọi cộng đồng quốc tế khẩn trương hành động nhằm bảo vệ pháp quyền và thúc đẩy bình đẳng thực chất cho phụ nữ và trẻ em gái trong mọi lĩnh vực của đời sống.

Phương Anh (TTXVN)