Lễ hội tổng Nam Phù lưu giữ di sản trong từng nếp đình, mái chùa

Từ đình Đông Phù đến chùa Hưng Long, mỗi góc nhìn đều phản chiếu chiều sâu hơn 900 năm văn hóa - nơi tín ngưỡng, truyền thuyết và sinh kế dân gian hòa quyện thành một chỉnh thể đặc sắc.

Trong không gian yên bình của xã Nam Phù, đình Đông Phù hiện lên với vẻ cổ kính, mái ngói rêu phong, là trung tâm tín ngưỡng của cộng đồng cư dân. Ảnh: PV

Khoảng sân đình không chỉ là nơi hành lễ, mà còn là không gian sinh hoạt cộng đồng, nơi kết nối các thế hệ cư dân. Ảnh: PV

Cổng đình mang dấu ấn kiến trúc truyền thống, mở ra không gian linh thiêng, là nơi diễn ra các nghi lễ quan trọng của làng. Ảnh: PV

Sân đình không chỉ là nơi sinh hoạt, mà còn là “sân khấu lễ hội”, nơi diễn ra các nghi thức tế, dâng hương, thể hiện tinh thần “uống nước nhớ nguồn” đã ăn sâu vào đời sống người dân Nam Phù. Ảnh: PV

Việc thờ phụng tại đình gắn với hệ thống tín ngưỡng chung của cả Tổng Nam Phù - không gian văn hóa rộng lớn, nơi lễ hội không thuộc riêng một làng mà là sự cộng hưởng của nhiều cộng đồng cư dân. Ảnh: PV

Trong không gian số, di tích đình Đông Phù cũng được số hóa để dễ dàng tiếp cận tới giới trẻ khi muốn tìm hiểu về văn hóa truyền thống. Ảnh: PV

Đình Đông Phù thờ danh tướng Nguyễn Siêu (924-967) và hai anh trai ông là Nguyễn Khoan (906-967) và Nguyễn Thủ Tiệp (908-967). Cả ba anh em ông đều là tướng quân thời Ngô Vương Quyền. Trong kháng chiến chống quân Minh, năm Bính Ngọ (1426) khi Lê Lợi và Nguyễn Trãi tiến quân ra thành Đông Quan (Thăng Long) đã đặt đại bản doanh tối cao nghĩa quân Lam Sơn tại đình Đông Phù, hiện nay trên cột trụ phái trong cổng đình còn câu đối ghi lại sự kiện lịch sử này. Ảnh: PV

Đình Đông Phù hiện còn giữ 28 bản sắc phong các đời vua ban cho đình, bản sắc đầu tiên là năm Vĩnh Tộ thứ 7 (1625) đời vua Lê Thần Tông, bản sắc cuối cùng là năm Duy Tân thứ 7 (1913) đời vua Nguyễn Duy Tân. Đảng ủy, HĐND, UBND, MTTQ xã Nam Phù và Ban Quản lý di tích đã cho phục sao, phóng to 5 bản sắc phong để treo ở đình và đền Mẫu - Bà Thần Tiên để nhân dân và khách thập phương khi đến đây được chiêm bái. Ảnh: PV

Đình Đông Phù là di sản đặc trưng Đại Việt. Từ là một trạm gác thời Ngô Quyền, đến đình trạm thời nhà Trần, rồi trở thành ngôi đình bề thế thời Lê Sơ, đình Đông Phù là tài sản vô giá của nhân dân làng Nhót (Đông Phù Liệt - Đông Mỹ) từ 1.000 năm qua. Ảnh: PV

Chùa Hưng Long là một trong những địa điểm quan trọng của lễ hội gắn với hành trình tu hành của hai công chúa - những người đã lập chùa, truyền bá Phật pháp và giúp dân phát triển sinh kế. Ảnh: PV

Hai công chúa Lý Từ Thục và Lý Từ Huy được tôn vinh là Bồ Tát, biểu tượng của lòng từ bi, đã truyền dạy dân trồng lúa, dệt vải, làm nghề thủ công nền tảng sinh kế của vùng đất này. Ảnh: PV

Lễ hội tổng Nam Phù là một lễ hội lớn được tổ chức rất quy mô và hoành tráng, có sự tham gia của rất nhiều Phật tử, tín đồ và nhân dân trong và ngoài vùng. Xen kẽ trong ngày hội có những trò chơi dân gian, biểu diễn văn nghệ truyền thống, như: Hát quan họ, cải lương, chèo, tổ chức thi làng nghề, thi kéo co, chọi gà, thi cờ tướng. Lễ hội tổng Nam Phù từ lâu đã không thể thiếu được trong đời sống văn hóa cộng đồng của cư dân trong vùng. Ảnh: PV

Từ đình Đông Phù đến chùa Hưng Long, tổng Nam Phù không chỉ là một không gian di tích, mà là “di sản sống”. Ở đó, lễ hội không chỉ diễn ra trong vài ngày, mà thấm vào từng nếp sinh hoạt, từng câu chuyện truyền đời - trở thành mạch nguồn văn hóa bền bỉ giữa lòng Hà Nội hôm nay. Ảnh: PV

Khánh Huy