Lễ hội đền Và năm 2026: Giữ gìn giá trị di sản xứ Đoài

Kiểm tra công tác chuẩn bị Lễ hội đền Và xuân Bính Ngọ 2026. Ảnh: H.L

Đền Và (phường Sơn Tây) đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia từ năm 1964. Năm 2016, Lễ hội đền Và tiếp tục được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia. Theo phong tục cổ truyền, năm Bính Ngọ 2026 là năm tổ chức hội chính – sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Nhân dân địa phương và du khách thập phương.

Lễ hội đền Và tổ chức nhằm tuyên truyền, giáo dục truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, bồi đắp lòng tự hào dân tộc; đồng thời giới thiệu, tôn vinh công đức Tản Viên Sơn Thánh - vị thần đứng đầu trong hàng “Tứ bất tử” của tín ngưỡng dân gian Việt Nam.

Thông qua các hoạt động lễ hội, địa phương tiếp tục bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử văn hóa đền Và, quảng bá tiềm năng du lịch của phường Sơn Tây nói riêng và vùng đất xứ Đoài nói chung.

Lễ hội được tổ chức trang trọng, tôn nghiêm, bảo đảm đúng phong tục truyền thống và các quy định hiện hành. Phần hội được xây dựng vui tươi, an toàn, tiết kiệm, hiệu quả; góp phần giữ gìn bản sắc dân tộc.

Theo truyền thống, phần lễ được tổ chức với đầy đủ nghi thức, sẽ diễn ra chiều 2-3-2026 (14 tháng Giêng) tại Di tích đền Và, gồm các nghi lễ: phong triều, khai mạc và dâng hương.

Điểm nhấn đặc biệt của lễ hội là lễ rước Thánh vào rạng sáng ngày 3-3 (15 tháng Giêng). Đoàn rước xuất phát từ đền Và, di chuyển qua nhiều tuyến phố trung tâm Sơn Tây, ra bến sông Hồng, sau đó vượt sông sang đền Ngự Dội (xã Vĩnh Phú, tỉnh Phú Thọ). Tại đây diễn ra lễ tế Thánh trang nghiêm. Buổi chiều cùng ngày, đoàn rước theo lộ trình cũ trở về Đền Và và làm lễ yên vị. Nghi thức rước Thánh qua sông Hồng là nét văn hóa độc đáo, thể hiện sự giao hòa giữa hai vùng đất, đồng thời tái hiện truyền thống lịch sử, tâm linh lâu đời của cư dân xứ Đoài.

Ngày 4-3-2026 (16 tháng Giêng) diễn ra lễ tế chính tại đền Và. Lễ hội khép lại vào 9h sáng 5-3-2026 (17 tháng Giêng) với nghi thức tế tạ.

Người dân và du khách đi lễ đền Và. Ảnh: H.L

Năm nay, lễ hội gồm nhiều hoạt động phong phú gồm các chuỗi hoạt động văn hóa, văn nghệ và trò chơi dân gian diễn ra từ ngày 2 đến 5-3-2026 tại khu đồi Lim và sân đền Và.

Tại buổi kiểm tra của Đoàn kiểm tra liên ngành thành phố do Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội chủ trì diễn ra vào ngày 26-2, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Phạm Xuân Tài đề nghị Ban tổ chức tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản; xây dựng kịch bản điều hành chi tiết, nêu rõ các nghi thức tế lễ và chương trình tổ chức để bảo đảm thống nhất trong triển khai. Ông Phạm Xuân Tài cũng yêu cầu địa phương bổ sung phương án y tế cụ thể; hoàn thiện phương án trông giữ xe, bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông; tăng cường quản lý thị trường, kiểm soát chặt chẽ hàng hóa và vệ sinh an toàn thực phẩm. Các hàng quán cần tiếp tục sắp xếp khoa học, mở rộng lối đi, thực hiện niêm yết giá, ký cam kết và chịu sự kiểm tra thường xuyên; kịp thời xử lý nghiêm các vi phạm nếu phát sinh.

Bên cạnh đó, địa phương cần tăng tần suất thu gom rác trong những ngày cao điểm; công bố số điện thoại đường dây nóng và bố trí lực lượng ứng trực để tiếp nhận, xử lý phản ánh của người dân, du khách.

Do lễ rước nước truyền thống thực hiện trên sông Hồng nên ông Phạm Xuân Tài đặc biệt lưu ý Ban tổ chức phải được đặt trong yêu cầu an toàn tuyệt đối. Ngoài ra, địa phương tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá giá trị di tích gắn với giới thiệu đặc sản, sản phẩm địa phương; nghiên cứu tạo thêm điểm nhấn mới nhằm kéo dài thời gian lưu trú, góp phần phát triển du lịch bền vững trên tại địa phương.

Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và tinh thần gìn giữ di sản, Lễ hội đền Và xuân Bính Ngọ 2026 hứa hẹn sẽ là điểm hẹn văn hóa đặc sắc đầu xuân, góp phần lan tỏa giá trị truyền thống, thúc đẩy phát triển du lịch và quảng bá hình ảnh vùng đất Sơn Tây – xứ Đoài giàu bản sắc.

Hoàng Lân