Lấy cái lý, cái tình để giữ bình yên những nếp nhà

Chia sẻ về công tác hòa giải ở thôn, ông Nguyễn Văn Nam, Trưởng thôn, Tổ phó Tổ hòa giải thôn Yên Trung 1, xã Yên Xuân, Hà Nội cho biết, hòa giải ở cơ sở không đơn thuần là áp đặt quy định hay điều luật khô khan mà phải biết kết hợp giữa "cái lý" của pháp luật với "cái tình" của tình làng nghĩa xóm, biết kiên trì lắng nghe và chọn đúng thời điểm để khuyên giải.

Ông Nguyễn Văn Nam, Trưởng thôn, Tổ phó Tổ hòa giải thôn Yên Trung 1, xã Yên Xuân, Hà Nội chia sẻ với phóng viên. Ảnh: Thanh Xuân

Một trong những kỷ niệm đáng nhớ trong công tác hòa giải tại địa phương mà ông Nam trực tiếp tham gia là câu chuyện "dở khóc dở cười" giữa một cặp vợ chồng đã ly hôn.

Theo lời kể của ông Nam, hai ông bà trong câu chuyện vốn là vợ chồng lâu năm, có dâu rể đủ đầy. Tuy nhiên, chỉ vì tính ghen tuông thái quá của người chồng mà bà vợ chịu không nổi, đành nộp đơn ra tòa. Sau khi tòa án thụ lý, phân xử ly hôn và chia tài sản, hai vợ chồng mỗi người sở hữu một ngôi nhà riêng cạnh nhau.

Dù về mặt pháp lý không còn là vợ chồng và tài sản đã chia đôi nhưng tình cảm giữa hai người thực chất vẫn chưa hề đứt đoạn.

Hai nhà ở cạnh nhau, con cái sinh sống chung một khuôn viên, mọi chuyện vốn dĩ có thể trôi qua êm đềm nhưng vì cái tính ghen của người chồng vẫn không bỏ được. Ngay cả khi đã ly hôn và được ở lại nhà vợ cũ, ông vẫn nổi ghen vô cớ khiến bà vợ không thể chịu đựng thêm. Trong lúc bức xúc, bà đã gọi điện nhờ đến sự can thiệp của thành viên Tổ hòa giải.

Nhận được thông tin, ông Nam cùng các thành viên đã đến tìm hiểu và giải quyết. Nhận thấy đây là một trường hợp đặc biệt, vừa có yếu tố pháp lý nghiêm ngặt, vừa có yếu tố tâm lý tình cảm phức tạp, thành viên Tổ hòa giải đã kiên trì tiếp cận và phân tích.

Ông Nguyễn Văn Nam hỗ trợ người dân cập nhật dữ liệu đất đai tại nhà văn hoá thôn. Ảnh: Thanh Xuân

Trong các buổi làm việc, ông Nam cùng các thành viên tổ hoà giải vừa dùng "cái lý" để nhắc nhở, phân tích rõ ràng cho người chồng hiểu: Về mặt pháp luật, hai người đã hoàn toàn chấm dứt quan hệ hôn nhân. Việc ông cố tình quấy rầy hay gây áp lực cho bà là vi phạm pháp luật. Nếu bà đâm đơn tố cáo hoặc Tổ hòa giải lập biên bản chuyển lên Công an xã giải quyết, ông có thể phải chịu trách nhiệm hành chính, thậm chí là trách nhiệm hình sự.

Song song với việc nghiêm khắc chỉ ra hậu quả pháp lý, Tổ hòa giải cũng khéo léo dùng "cái tình" để tâm sự, phân tích tâm lý. Thành viên tổ hoà giải gợi mở cho người chồng thấy rằng, dù đã ly hôn nhưng bà vẫn thương, vẫn tạo điều kiện cho ông qua lại, con cái dâu rể vẫn kính trọng hai người. Nếu ông không thay đổi tính ghen tuông vô cớ, tự mình đạp đổ tình nghĩa ấy thì người chịu thiệt thòi và mang tiếng xấu nhiều nhất chính là bản thân ông.

Nhờ sự kiên trì, vừa răn đe vừa khuyên giải chân thành từ phía hoà giải viên, người chồng đã nhận ra sai lầm của mình và cam kết thay đổi thái độ. Kết quả sau 3 lần hòa giải, không khí giữa hai nhà đã trở nên thuận hòa, êm ấm. Người chồng không còn ghen tuông hay gây chuyện như trước. Hai ông bà dù trên giấy tờ đã đường ai nấy đi nhưng thực tế vẫn giữ mối quan hệ hòa nhã, coi nhau như người thân, cùng các con cháu sống sum vầy, yên ổn ngay trên mảnh đất của gia đình.

Theo ông Nguyễn Văn Nam, câu chuyện hòa giải đặc biệt ấy là một trong số rất nhiều trường hợp mà Tổ hòa giải thôn Yên Trung 1 đã giải quyết thành công.

Qua những trải nghiệm thực tế, ông Nguyễn Văn Nam cho rằng, người làm công tác hòa giải ở thôn, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số, điều cốt lõi phải nắm chắc tâm tư của người dân, hiểu rõ hoàn cảnh từng gia đình. Khi có mâu thuẫn phát sinh, việc can thiệp kịp thời từ khi sự việc còn nhỏ sẽ giúp ngăn chặn những hậu quả lớn.

Ông Trần Đức Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Yên Xuân cho biết, công tác hòa giải ở cơ sở tại thôn Yên Trung 1 đã phát huy hiệu quả tích cực, góp phần giải quyết kịp thời những mâu thuẫn, tranh chấp phát sinh trong cộng đồng dân cư, hạn chế khiếu kiện kéo dài, giữ gìn tình làng nghĩa xóm và bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn. Sự tham gia tích cực của những người có uy tín trong cộng đồng đã góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân.

Thời gian tới, xã tiếp tục bồi dưỡng kiến thức pháp luật, kỹ năng hoà giải cho đội ngũ hòa viên và nắm bắt tình hình từ cơ sở, kịp thời tháo gỡ những mâu thuẫn ngay từ khi mới phát sinh, góp phần xây dựng cộng đồng dân cư đoàn kết, văn minh, an toàn.

Thanh Xuân