Lấy bản sắc văn hóa và giá trị truyền thống các vùng là nguồn lực phát triển

Sáng 3.9, Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự, chỉ đạo Hội nghị.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước dự Hội nghị

Tại Hội nghị, trình bày chuyên đề “Những nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới”, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cho biết, sau hơn 3 năm thực hiện nghị quyết của Bộ Chính trị khóa XIII về phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh 6 vùng kinh tế - xã hội, nhận thức về vai trò và tầm quan trọng của phát triển vùng được nâng cao; liên kết vùng được tăng cường; tiềm năng, lợi thế của địa phương và vùng từng bước phát huy hiệu quả.

Tuy nhiên, phát triển các vùng chưa đạt mục tiêu đề ra; chưa khơi thông và phát huy hiệu quả các nguồn lực xã hội; quy hoạch còn chồng lấn, thiếu đồng bộ và thiếu liên kết; kết cấu hạ tầng vẫn là một điểm nghẽn; hành lang kinh tế, cụm liên kết ngành phát triển chậm; một số đô thị lớn, cực tăng trưởng chưa phát huy được vai trò hạt nhân, lan tỏa; liên kết vùng còn yếu và chưa hiệu quả.

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị trình bày Chuyên đề “Những nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới”

Để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, và phát huy hơn nữa tiềm năng, lợi thế của từng vùng, thúc đẩy liên kết và khai thác hiệu quả không gian phát triển mới của các địa phương và vùng sau sắp xếp đơn vị hành chính, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bảo đảm các địa phương, các vùng và cả nước được kết nối chặt chẽ, thông suốt; Bộ Chính trị khóa XIV đã ban hành Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28.8.2026 về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới.

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cho biết, Bộ Chính trị đã thống nhất đưa ra 3 quan điểm chỉ đạo về vai trò của phát triển vùng, về tổ chức lại không gian phát triển quốc gia, vùng và về cơ chế liên kết và điều phối vùng

Xây dựng cơ chế liên kết, điều phối vùng thật sự mạnh, thực chất, hiệu quả là khâu đột phá; bảo đảm đồng bộ, liên thông trong quy hoạch, đầu tư, phát triển hạ tầng, dữ liệu và phân bổ nguồn lực; xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, địa phương, hài hòa lợi ích giữa địa phương, vùng và quốc gia.

Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh và các đại biểu dự Hội nghị tại điểm cầu Nhà Quốc hội

Về mục tiêu tổng quát, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cho biết, Nghị quyết xác định tái cấu trúc, quản lý và khai thác hiệu quả không gian phát triển vùng đồng bộ với không gian phát triển quốc gia trên cơ sở phát huy tối đa ưu điểm nổi trội, lợi thế cạnh tranh, bản sắc văn hóa của từng vùng và từng địa phương.

Bên cạnh đó, phát huy vai trò đi đầu, dẫn dắt, lan tỏa của các vùng động lực, hành lang kinh tế, cực tăng trưởng; bảo đảm yêu cầu về tự chủ chiến lược, an ninh năng lượng, an ninh lương thực và an ninh nguồn nước; nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân; bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh; giữ vững độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; duy trì môi trường hoà bình, ổn định.

Nghị quyết đã đề ra mục tiêu và 22 chỉ tiêu cụ thể đến năm 2030 cho từng vùng, phù hợp với tiềm năng, lợi thế so sánh, thực tiễn phát triển và để các vùng đóng góp vào sự phát triển chung của cả nước.

Định hướng mục tiêu cụ thể cho phát triển từng vùng tại Nghị quyết đã căn cứ vào tiềm năng, lợi thế của vùng để phát triển các vùng liên kết chặt chẽ, hữu cơ với nhau và thống nhất thực hiện mục tiêu phát triển chung của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Về tầm nhìn đến năm 2045, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cho biết, các vùng phát triển và vận hành theo phương thức của kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế dữ liệu, kinh tế tuần hoàn; có kết cấu hạ tầng đồng bộ, thông minh, xanh, an toàn, có khả năng chống chịu cao, kết nối thông suốt; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính của tăng trưởng và phát triển.

Cùng với đó, liên kết chặt chẽ giữa các địa phương trong vùng và giữa các vùng; xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hoà, phát triển; quản trị xã hội trên nền tảng xã hội số hoàn chỉnh; môi trường sinh thái bền vững; quốc phòng, an ninh hiện đại, tự chủ, tự cường, vững mạnh; người dân được hưởng thụ các dịch vụ xã hội chất lượng cao, góp phần xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Các đại biểu dự Hội nghị tại điểm cầu Bộ VHTTDL

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cho biết, Nghị quyết đã đề ra 10 nhóm nhiệm vụ giải pháp trọng tâm nhằm phát triển vùng và tổ chức lại không gian phát triển quốc gia bao gồm: Tổ chức không gian phát triển vùng và thực hiện tốt quy hoạch vùng; Hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển vùng; Đổi mới mô hình tăng trưởng, hình thành và phát triển các động lực kinh tế mới của vùng; Phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, đồng bộ, liên vùng; Phát triển hệ thống đô thị hiện đại và các cực tăng trưởng của vùng; Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Phát triển văn hóa, xã hội và bảo đảm an sinh xã hội toàn diện; Bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu; Tăng cường quốc phòng, an ninh, đẩy mạnh hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế;  Xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị.

Trong đó, với nhóm nhiệm vụ giải pháp về phát triển văn hóa, xã hội, theo Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị, Nghị quyết xác định phát triển văn hoá các vùng theo hướng đồng bộ, hiện đại, gắn với hình thành các không gian văn hóa sáng tạo và hưởng thụ văn hóa của nhân dân; lấy bản sắc văn hóa và các giá trị truyền thống các vùng là nguồn lực phát triển.

Bên cạnh đó, bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử, bản sắc và vốn sinh thái nhân văn của từng vùng, từng dân tộc; thúc đẩy liên kết giữa các địa phương để hình thành các trục di sản, văn hóa, du lịch liên vùng, xây dựng các trung tâm hội chợ, triển lãm và không gian văn hóa cấp vùng gắn với mục tiêu phát triển công nghiệp văn hóa trở thành một động lực tăng trưởng mới.

XUÂN TRƯỜNG; ảnh: TRẦN HUẤN