Lan tỏa nét duyên phụ nữ Hà thành trong nhịp sống hiện đại

Gìn giữ nếp nhà qua mưa nắng, thời gian

Nhắc đến phụ nữ Hà Nội, nhiều người vẫn dễ dàng nhận ra ở họ một thần thái và cốt cách riêng. Đó không chỉ là vẻ đẹp bên ngoài mà còn là phong thái, lối ứng xử và nếp sống được bồi đắp qua nhiều thế hệ.

Vẻ đẹp người phụ nữ Hà thành không chỉ ở bên ngoài mà còn là phong thái, cốt cách được bồi đắp qua nhiều thế hệ (Ảnh minh họa)

Nhà văn Băng Sơn từng nhận xét: “Cứ dăm năm lại có một lớp con gái trẻ Hà Nội lớn lên, đẹp hơn trước. Phụ nữ Hà Nội đi đâu cũng không lẫn vì nhiều vẻ”. Theo ông, dù ở bất cứ hoàn cảnh nào, dù đang vội vã trên phố, ngồi trong rạp hát hay thả bộ trên vỉa hè người ta vẫn có thể nhận ra nét duyên của người phụ nữ Hà thành.

Nét đẹp ấy được thể hiện qua từng dáng đi, lời nói. Người trẻ mang dáng vẻ uyển chuyển, nhẹ nhàng, lời nói cẩn trọng, tiết chế. Những phụ nữ lớn tuổi lại giữ được vẻ sang trọng, đài các với bước đi khoan thai, giọng nói từ tốn, ôn hòa. Sự dung dị nhưng tinh tế ấy chính là một phần của “chất Hà Nội” được bồi đắp qua nhiều thế hệ.

Trong nếp nhà Hà Nội xưa, con gái được dạy dỗ từ rất sớm về lễ nghĩa, phép tắc. Từ cách chào hỏi, ăn nói đến dáng đi, cử chỉ đều được uốn nắn cẩn thận. Những bài học đầu đời ấy giúp hình thành nên phong thái lịch thiệp, kín đáo và giàu lòng tự trọng - những phẩm chất đặc trưng của người phụ nữ Tràng An.

Khi bước vào tuổi thiếu nữ, các cô gái lại được bà và mẹ truyền dạy những giá trị truyền thống như “nữ công gia chánh”, những chuẩn mực “công - dung - ngôn - hạnh”. Đó không chỉ là kỹ năng chăm lo gia đình mà còn là cách giữ gìn phẩm giá, đạo đức và bản lĩnh của người phụ nữ.

Những nét duyên thầm toát lên từ cách ăn mặc, đi đứng, nói năng (Ảnh minh họa)

Bà Trần Thị Hạnh (80 tuổi ở phường Ô Chợ Dừa, sinh ra và lớn lên tại phố cổ Hà Nội cho biết từ nhỏ bà đã được bà và mẹ dạy từng chi tiết nhỏ trong sinh hoạt gia đình. “Bà dạy tôi từ dáng đứng, cách chào hỏi, quy tắc trong mâm cơm. Lớn hơn một chút, mẹ dạy tôi nấu ăn, chăm lo việc nhà. Những dịp lễ Tết, mâm cỗ trong gia đình hầu như đều do cả nhà cùng chuẩn bị”, bà Hạnh kể.

Không chỉ trong ẩm thực, bà còn được dạy cách chọn áo dài truyền thống và chú ý cả trang phục mặc ở nhà. Riêng áo dài phải cao cổ, màu sắc nền nã, tà áo cân đối, phù hợp với những dịp trang trọng của gia đình. Đó không đơn thuần là trang phục mà còn là cách gìn giữ nét đẹp văn hóa. Còn áo mặc nhà thì là áo cánh lụa, mát nhưng vẫn kín đáo. Nếp trang phục ấy vẫn theo bà cho đến tận bây giờ để bà dạy lại cho các con, các cháu.

Những bài học nhỏ ấy theo người phụ nữ Hà Nội ra ngoài xã hội. Họ vẫn giữ sự kín đáo, ý nhị, lịch thiệp trong giao tiếp; cách đi đứng nhẹ nhàng, ăn mặc nền nã; lời nói luôn có sự thưa gửi, “dạ vâng” lễ phép. Ngay cả trong trang điểm, nhiều người cũng lựa chọn cách làm đẹp tinh tế, chỉ phớt nhẹ để tôn lên vẻ duyên dáng chứ không cầu kỳ phô trương.

Chính những chi tiết tưởng như giản dị ấy đã tạo nên một nét riêng khó lẫn của người phụ nữ Hà thành - điều mà không ít du khách trong và ngoài nước khi đến Hà Nội đều dễ dàng cảm nhận.

Ngày nay, trong bối cảnh xã hội hiện đại, nhiều gia đình truyền thống ở Hà Nội có sự thay đổi cởi mở hơn trong quan niệm sống. Tuy nhiên, nét trang nhã đặc trưng của phụ nữ Hà Nội vẫn được gìn giữ.

Sự trang nhã, duyên dáng biểu hiện qua từng nếp áo, cách ngồi (Ảnh minh họa)

Thế hệ trẻ ngày nay không chỉ khéo léo, tinh tế trong ứng xử mà còn năng động, tự tin, dám thể hiện cá tính riêng. Họ tham gia vào nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, từ kinh tế, khoa học, văn hóa đến nghệ thuật, góp phần xây dựng một Thủ đô ngày càng phát triển.

Có thể nói, phụ nữ Hà Nội hôm nay đang tiếp nối những giá trị văn hóa của người Tràng An xưa, đồng thời làm mới mình để phù hợp với thời đại. Sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại ấy đã tạo nên diện mạo của người phụ nữ Thủ đô thanh lịch, văn minh.

Những người tiếp nối và trao truyền văn hóa, văn minh

Suốt nhiều năm qua, Hà Nội luôn chú trọng đến yếu tố con người trong tiến trình phát triển văn hóa của mình. Trong Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về Phát triển văn hóa Việt Nam cũng đặt con người là trung tâm, là chủ thể, nguồn lực nội sinh và mục tiêu của sự phát triển bền vững. Trong tất cả những mục tiêu ấy, vai trò của người phụ nữ đã được khẳng định qua thời gian và chứng tỏ được trách nhiệm cũng như nghĩa vụ cao cả của mình.

Không phải ngẫu nhiên mà nhiều người ví người mẹ như “cô giáo đầu tiên” của mỗi đứa trẻ. Từ khi con còn nhỏ, người mẹ đã dạy con từng lời ăn tiếng nói, cách ứng xử với ông bà, thầy cô, bạn bè. Những bài học ấy theo con suốt cả cuộc đời.

Nét đẹp ấy được bồi đắp qua nhiều thế hệ (Ảnh minh họa)

Chính vì vậy, nét thanh lịch của người Hà Nội không phải hình thành trong ngày một ngày hai mà được bồi đắp qua nhiều thế hệ, trong đó có công lao rất lớn của những người phụ nữ.

Từ những điều nhỏ bé như lời chào, cách nói “cảm ơn”, “xin lỗi”, đến cách ăn, cách ngồi, cách ứng xử nơi công cộng… đều được người mẹ kiên trì dạy dỗ con cái mỗi ngày. Những thói quen tưởng chừng giản dị ấy, khi được nuôi dưỡng lâu dài, sẽ trở thành phản xạ văn hóa của mỗi người.

Nhiều bà mẹ Hà Nội còn lựa chọn cách kể cho con nghe những câu chuyện về lịch sử, về phố phường Thăng Long xưa, về hồ Hoàn Kiếm, cầu Long Biên hay những ngôi đình, ngôi chùa cổ kính. Qua những câu chuyện ấy, trẻ em dần hình thành tình yêu với nơi mình sinh ra và lớn lên.

Bên cạnh việc nuôi dưỡng văn hóa trong gia đình, phụ nữ Hà Nội cũng tích cực tham gia xây dựng môi trường sống văn minh. Ở nhiều khu dân cư, các chi hội phụ nữ đứng ra tổ chức những phong trào như ngõ phố tự quản, trồng hoa trước cửa nhà, giữ gìn vệ sinh môi trường.

Ở nơi công cộng, phụ nữ Hà Nội cũng thường là người nhắc nhở con cái tuân thủ quy định giao thông, đội mũ bảo hiểm, đi đúng làn đường. Trên xe buýt hay những phương tiện công cộng, hình ảnh phụ nữ nhường chỗ cho người già, trẻ nhỏ hay phụ nữ mang thai vẫn là nét đẹp quen thuộc.

Trong cơ quan, công sở, sự mềm mại và tinh tế của phụ nữ giúp tạo nên môi trường làm việc thân thiện, chuẩn mực.

Phụ nữ Hà Nội ngày nay vừa kế thừa truyền thống tốt đẹp của thế hệ đi trước vừa tỏa sáng trong đời sống hiện đại (Ảnh minh họa)

Nét duyên của phụ nữ Hà Nội vì thế không chỉ là vẻ đẹp bề ngoài mà còn là sự kết tinh của truyền thống, tri thức và lòng nhân ái. Đó là vẻ đẹp biết giữ gìn cội nguồn nhưng không khép mình trước những đổi thay của thời đại.

Giữa nhịp sống đô thị hiện đại, chính những người phụ nữ ấy đang góp phần làm cho Hà Nội không chỉ phát triển năng động mà còn giữ được vẻ thanh lịch - một giá trị bền vững của Thăng Long nghìn năm văn hiến. Đó chính là nét duyên bền vững cùng thời gian và tỏa sáng cùng năm tháng của những người phụ nữ Hà Nội.

Phạm Hương Giang