Làn sóng đóng tài khoản số dư quá thấp, không hoạt động

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Ngân hàng Nhà nước đề xuất cơ chế mới nhằm làm sạch dữ liệu và ngăn chặn triệt để các rủi ro gian lận tài chính.

Nhiều ngân hàng đóng tài khoản không đủ số dư và phát sinh giao dịch.

Thời gian gần đây, thị trường ngân hàng chứng kiến cuộc thanh lọc mạnh mẽ các tài khoản thanh toán không còn nhu cầu sử dụng. Ngân hàng Quốc dân (NCB) vừa phát đi thông báo sẽ thực hiện đóng các tài khoản đáp ứng đồng thời hai tiêu chí là không phát sinh giao dịch trong hơn 24 tháng và có số dư dưới mức 20.000 đồng. Theo đại diện nhà băng, mức số dư này thậm chí thấp hơn cả chi phí quản lý tài khoản không hoạt động mà đơn vị đang áp dụng.

Tương tự, Ngân hàng Lộc Phát Việt Nam (LPBank) cũng thực hiện các biện pháp quyết liệt khi quyết định đóng những tài khoản không còn số dư và không phát sinh giao dịch liên tục trong vòng 12 tháng. Khách hàng có tài khoản thuộc diện này được khuyến cáo thực hiện ít nhất một giao dịch tài chính trước ngày 29/7 nếu muốn tiếp tục sử dụng, nếu không hệ thống sẽ tự động đóng tài khoản vào ngày hôm sau.

Trước đó, danh sách các ngân hàng thực hiện làm sạch dữ liệu khách hàng đã có sự góp mặt của nhiều cái tên lớn như Agribank, Techcombank, Sacombank, MB hay VIB. Mặc dù mỗi đơn vị có những quy định riêng biệt về thời gian "ngủ đông" và mức tiền tối thiểu, nhưng nhìn chung các mốc phổ biến thường dao động từ 1 đến 2 năm với số dư dưới 50.000 đồng. Việc duy trì các tài khoản này thực tế tiêu tốn không ít nguồn lực về công nghệ, bảo mật và nhân sự quản lý của hệ thống ngân hàng.

Việc các ngân hàng chủ động rà soát không chỉ nhằm tối ưu hóa chi phí vận hành mà còn hướng tới mục tiêu an toàn tài chính. Hiện nay, nhiều ngân hàng đang thu mức phí từ 5.000 đồng đến vài chục nghìn đồng mỗi tháng đối với những tài khoản không đảm bảo số dư bình quân. Việc đóng các tài khoản rác giúp làm sạch dữ liệu và hạn chế tối đa nguy cơ các tài khoản này bị đối tượng xấu lợi dụng để thực hiện hành vi lừa đảo hoặc rửa tiền.

Trước những khoảng trống pháp lý khi Nghị định 52 hiện hành chỉ cho phép đóng tài khoản trong các trường hợp giới hạn như chủ tài khoản yêu cầu, qua đời hoặc vi phạm pháp luật, Ngân hàng Nhà nước đã đưa ra đề xuất mới đầy đột phá. Tại dự thảo sửa đổi bổ sung Nghị định 52 về thanh toán không dùng tiền mặt, cơ quan quản lý đề xuất cho phép các ngân hàng được chủ động đóng những tài khoản không phát sinh giao dịch từ 3 năm trở lên.

Sau khi đóng tài khoản, ngân hàng vẫn có trách nhiệm theo dõi số dư còn lại và hoàn trả khi chủ sở hữu hợp pháp xuất hiện và có yêu cầu chính đáng. Mốc thời gian 3 năm được xây dựng dựa trên sự tham khảo kinh nghiệm từ quốc tế.

Đơn cử như tại Mỹ, tài khoản không hoạt động từ 3 đến 5 năm được coi là tài khoản ngủ đông và số dư sẽ được chuyển về cơ quan quản lý tài sản vô chủ. Trong khi đó, UAE cũng đưa các tài khoản không giao dịch trên 3 năm vào danh sách theo dõi riêng biệt và có thể đóng sau 5 năm nếu chủ sở hữu không có động thái kích hoạt lại.

Sự quyết liệt của các nhà băng diễn ra trong bối cảnh tỷ lệ người trưởng thành tại Việt Nam có tài khoản ngân hàng đã đạt mức ấn tượng là gần 87% vào đầu năm 2026. Số lượng giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt cũng ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc với con số gần 59% mỗi năm, vượt xa các mục tiêu dự kiến ban đầu.

Theo Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia, Việt Nam đang hướng tới mục tiêu đến năm 2030 sẽ có ít nhất 95% người từ 15 tuổi trở lên sở hữu tài khoản thanh toán. Bên cạnh đó, các mục tiêu quan trọng khác bao gồm việc đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt đạt mức gấp 30 lần GDP và khoảng 30% người trưởng thành có tiền gửi tiết kiệm tại các tổ chức tín dụng.

Việc loại bỏ các tài khoản ảo và tài khoản không hoạt động được xem là bước đi cần thiết để phản ánh chính xác sức khỏe của hệ thống thanh toán và bảo vệ quyền lợi người dùng trong kỷ nguyên số.

Thanh Hoa