Lần đầu tiên quy định thống nhất về sử dụng tài nguyên giáo dục mở trong GD đại học

Giờ học tại Trường Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nẵng.

Thông tư lần đầu tiên quy định thống nhất về khai thác, sử dụng tài nguyên giáo dục mở trong hoạt động giáo dục đại học, tạo hành lang pháp lý thúc đẩy phát triển giáo dục đại học số, mở rộng khả năng tiếp cận tri thức, tăng cường chia sẻ học liệu và hình thành mạng lưới kết nối tài nguyên giáo dục mở giữa các cơ sở đào tạo trên phạm vi toàn quốc.

Thông tư được ban hành nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Giáo dục đại học năm 2025 và các quy định pháp luật có liên quan, đồng thời đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong giáo dục đại học, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và xây dựng xã hội học tập. Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 1/9/2026.

Tài nguyên giáo dục mở trở thành nền tảng của giáo dục đại học số

Thông tư nhấn mạnh việc phát huy vai trò nền tảng, cốt lõi của tài nguyên giáo dục mở trong triển khai giáo dục đại học số, thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu và học liệu giữa các cơ sở đào tạo với các bên liên quan.

Thông tư cũng quy định đầy đủ các khái niệm về tài nguyên giáo dục mở, giấy phép mở, quyền truy cập mở, nền tảng giáo dục mở và Cổng truy cập tài nguyên giáo dục mở quốc gia, tạo cơ sở để kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả các nguồn học liệu hợp pháp trong nước và quốc tế phục vụ đào tạo, nghiên cứu và học tập suốt đời.

Một điểm đáng chú ý là các học liệu, giáo trình, bài giảng, khóa học trực tuyến và các sản phẩm học thuật được tạo lập toàn bộ hoặc chủ yếu từ nguồn ngân sách nhà nước được ưu tiên công bố theo giấy phép mở, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác hoặc thuộc phạm vi hạn chế công bố. Quy định này góp phần mở rộng khả năng tiếp cận và khai thác hiệu quả các học liệu được tạo lập toàn bộ hoặc chủ yếu từ nguồn ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật.

Mở để chia sẻ nhưng phải bảo đảm chất lượng, bản quyền và liêm chính học thuật

Thông tư quy định tài nguyên giáo dục mở đưa vào sử dụng phải bảo đảm chất lượng, được gắn giấy phép mở phù hợp và đáp ứng yêu cầu tích hợp, chia sẻ trên môi trường số. Các cơ sở đào tạo có trách nhiệm xây dựng cơ chế kiểm soát chất lượng, thẩm định, cập nhật và tiếp nhận phản hồi của người sử dụng nhằm bảo đảm chất lượng học liệu.

Đồng thời, Thông tư quy định rõ quyền và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong khai thác, sử dụng tài nguyên giáo dục mở. Người sử dụng được quyền truy cập, khai thác, sử dụng, chỉnh sửa, kết hợp và chia sẻ tài nguyên theo điều kiện của giấy phép mở; đồng thời phải tuân thủ các quy định của pháp luật về quyền tác giả, sở hữu trí tuệ, trích dẫn nguồn, bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng, an ninh quốc gia, quốc phòng, liêm chính học thuật và các quy định pháp luật có liên quan.

Đối với tài nguyên có sử dụng nội dung do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, Thông tư yêu cầu bảo đảm tính minh bạch theo quy định của pháp luật hiện hành.

Hình thành hệ sinh thái học liệu dùng chung, thúc đẩy chia sẻ tri thức trong toàn hệ thống

Một trong những mục tiêu quan trọng của Thông tư là thúc đẩy hình thành mạng lưới kết nối, liên thông và chia sẻ tài nguyên giáo dục mở trong giáo dục đại học.

Theo đó, các cơ sở đào tạo được sử dụng tài nguyên giáo dục mở làm học liệu chính thức, học liệu tham khảo hoặc học liệu bổ trợ trong chương trình đào tạo; sử dụng cho khóa học trực tuyến, hoạt động nghiên cứu khoa học, công nhận kết quả học tập, chuyển đổi tín chỉ, cấp chứng chỉ và văn bằng theo quy định hiện hành.

Thông tư yêu cầu các cơ sở đào tạo xây dựng và phát triển nền tảng tài nguyên giáo dục mở của đơn vị, bảo đảm khả năng kết nối với Cổng truy cập tài nguyên giáo dục mở quốc gia; đồng thời ban hành cơ chế khuyến khích, ghi nhận các tổ chức, cá nhân tham gia xây dựng tài nguyên giáo dục mở và xem xét công nhận tài nguyên giáo dục mở là sản phẩm học thuật theo quy định của từng cơ sở đào tạo.

Việc ban hành Thông tư số 61/2026/TT-BGDĐT góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý về khai thác, sử dụng tài nguyên giáo dục mở, phát huy vai trò của tài nguyên giáo dục mở trong triển khai giáo dục đại học số, nâng cao chất lượng đào tạo, mở rộng khả năng tiếp cận học liệu và thúc đẩy học tập suốt đời

Hải Bình