Lần đầu ban hành phác đồ kết hợp y học cổ truyền và hiện đại cho 16 bệnh phổ biến

Ảnh minh họa

Bộ Y tế vừa ban hành Quyết định về việc ban hành tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh theo y học cổ truyền, kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại”, tập II. Theo quyết định này, lần đầu tiên một bộ phác đồ điều trị kết hợp được xây dựng và chuẩn hóa cho 16 bệnh phổ biến, áp dụng thống nhất tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong cả nước.

Theo nội dung văn bản, tài liệu chuyên môn nói trên được ban hành căn cứ Luật Khám bệnh, chữa bệnh số 15/2023/QH15 và các nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ của Bộ Y tế. Việc xây dựng và ban hành hướng dẫn nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong công tác khám, chữa bệnh, đồng thời tiếp nối tập I đã được Bộ Y tế ban hành từ năm 2020. So với các tài liệu trước đây, điểm mới nổi bật của tập II là phạm vi bệnh được mở rộng, nội dung được cập nhật, chuẩn hóa và nhấn mạnh mô hình điều trị kết hợp giữa y học cổ truyền và y học hiện đại.

Sinh viên Y học cổ truyền trong giờ học thực hành (ảnh TL)

Theo Bộ Y tế, tài liệu tập II bao gồm 16 bài hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh phổ biến thường gặp trong thực hành lâm sàng bao gồm: cảm mạo, viêm mũi dị ứng, sốt xuất huyết, trào ngược dạ dày – thực quản, hội chứng ruột kích thích, táo bón, đái dầm, sỏi tiết niệu, tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt, loãng xương không kèm gãy xương bệnh lý, đái tháo đường không phụ thuộc insulin, suy nhược cơ thể, mất ngủ, tiền đình, nhồi máu não, xuất huyết não. Các hướng dẫn này không chỉ đề cập đến chẩn đoán theo y học cổ truyền, mà còn tích hợp đầy đủ các nguyên tắc, phác đồ điều trị của y học hiện đại. Mục tiêu là phát huy thế mạnh của từng hệ thống y học, qua đó giúp giảm biến chứng, rút ngắn thời gian điều trị và nâng cao hiệu quả chăm sóc người bệnh.

Một điểm đáng chú ý là tài liệu được xây dựng theo hướng mở, cho phép các cơ sở y tế căn cứ vào năng lực chuyên môn, trang thiết bị và điều kiện cơ sở vật chất cụ thể để xây dựng, ban hành hướng dẫn chẩn đoán và điều trị chi tiết hơn tại đơn vị. Tuy nhiên, các nội dung cốt lõi về nguyên tắc điều trị, chỉ định, phối hợp phương pháp và theo dõi người bệnh đều được chuẩn hóa, bảo đảm tính thống nhất trong toàn hệ thống y tế. Tài liệu cũng cập nhật các thông tin, khuyến cáo quốc tế, nhằm bảo đảm tính khoa học, phù hợp với xu thế phát triển của y học hiện đại, đồng thời giữ được bản sắc và giá trị của y học cổ truyền Việt Nam.

Đáng lưu ý, Bộ Y tế nhấn mạnh nguyên tắc điều trị xuyên suốt trong các phác đồ là tùy thuộc vào diễn biến lâm sàng, cận lâm sàng của người bệnh cũng như năng lực của cơ sở y tế, thầy thuốc có thể linh hoạt lựa chọn phương pháp điều trị y học cổ truyền, y học hiện đại hoặc kết hợp cả hai. Việc kết hợp này nhằm mục tiêu làm giảm triệu chứng, hạn chế biến chứng, hỗ trợ phục hồi chức năng và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh, thay vì coi y học cổ truyền và y học hiện đại là hai hệ thống tách biệt.

Trong các bài hướng dẫn, ngoài điều trị bằng thuốc, tài liệu còn đề cập đến các phương pháp điều trị không dùng thuốc của y học cổ truyền như châm cứu, xoa bóp bấm huyệt, nhĩ châm, cấy chỉ, thủy châm, cùng với các biện pháp hỗ trợ khác. Những phương pháp này được đặt trong mối quan hệ phối hợp với các biện pháp điều trị của y học hiện đại, bao gồm sử dụng thuốc đặc hiệu, điều trị triệu chứng, theo dõi cận lâm sàng và xử trí biến chứng khi cần thiết.

Theo Bộ Y tế, việc ban hành bộ hướng dẫn lần này không chỉ có ý nghĩa về mặt chuyên môn mà còn mang tính pháp lý quan trọng. Đây là căn cứ để các cơ sở khám, chữa bệnh tổ chức thực hiện điều trị kết hợp một cách bài bản, đúng quy định, đồng thời là cơ sở cho công tác đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ bác sĩ, y sĩ y học cổ truyền và các chức danh liên quan.

Quyết định ban hành tài liệu cũng đồng thời bãi bỏ Quyết định số 1537/QĐ-BYT ngày 29/4/2014 về hướng dẫn chẩn đoán và điều trị sốt xuất huyết Dengue bằng y học cổ truyền. Việc bãi bỏ này nhằm tránh chồng chéo, bảo đảm các hướng dẫn chuyên môn được cập nhật, thống nhất và phù hợp hơn với thực tiễn điều trị hiện nay.

Bộ Y tế cho biết, tài liệu “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh theo y học cổ truyền, kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại”, tập II sẽ được áp dụng tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên toàn quốc kể từ ngày ký ban hành. Trong quá trình triển khai, Bộ Y tế khuyến khích các đơn vị, các chuyên gia tiếp tục đóng góp ý kiến để hoàn thiện hơn nữa hệ thống hướng dẫn, đáp ứng tốt hơn yêu cầu chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Trước đó, năm 2020, Bộ Y tế đã ban hành "Hướng dẫn chẩn đoán bệnh y học cổ truyền, kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại" tập I. Tại hướng dẫn lần này, Bộ Y tế đã chuẩn hóa, cập nhật chuyên môn về chẩn đoán, điều trị tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, đồng thời nâng cao năng lực chuyên môn cho người hành nghề. Đây là căn cứ để các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh xây dựng hướng dẫn chẩn đoán bệnh y học cổ truyền, kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại tại đơn vị.

Đức Trân