Làm việc với Bộ GD&ĐT: Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nêu 'điểm nghẽn' trong ngành giáo dục

Không quy định phải thi tuyển lớp 10

Báo cáo tại buổi làm việc, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn cho biết thiếu giáo viên vẫn là khó khăn lớn của ngành. Tỷ lệ học sinh/giáo viên của Việt Nam hiện vẫn cao hơn nhiều so với các nước có nền giáo dục phát triển, trong khi đây là một trong những chỉ số phản ánh chất lượng giáo dục.

Theo Bộ trưởng Sơn, về lâu dài cần bảo đảm đủ giáo viên theo định mức và tiếp tục sắp xếp mạng lưới trường học, từng bước khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ. Và để giảm áp lực học tập và thi cử, giải pháp căn cơ của ngành là bảo đảm "đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên".

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì buổi làm việc với Bộ GD&ĐT về tình hình thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm của ngành Giáo dục.

Bộ GD&ĐT đang đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng ứng dụng gia sư AI hỗ trợ học sinh tự học, góp phần giảm áp lực học thêm và nâng cao hiệu quả học tập.

Chuẩn bị năm học mới, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết, sách giáo khoa sẽ được cung ứng đầy đủ trước ngày 15/8 với giá bình quân giảm khoảng 13% so với năm học trước. Bộ phối hợp với các địa phương kiểm soát tình trạng lạm thu đầu năm học, bảo đảm các khoản thu ngoài học phí được thực hiện đúng quy định và trên tinh thần tự nguyện.

Bên cạnh đó, ngành chú trọng xây dựng môi trường giáo dục an toàn. Lễ khai giảng năm học mới dự kiến sẽ tổ chức theo hướng ngắn gọn, thiết thực.

Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh, để các chủ trương đổi mới đi vào thực chất, yếu tố quyết định vẫn là đội ngũ nhà giáo. Giáo viên không chỉ là người truyền đạt kiến thức mà còn là lực lượng trực tiếp thực hiện chuyển đổi số, đổi mới phương pháp dạy học và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục.

Thực tế, thời gian qua, chất lượng đầu vào các trường sư phạm ngày càng được nâng lên, nhiều giáo viên trẻ có năng lực chuyên môn và khả năng thích ứng tốt với yêu cầu đổi mới.

Với kỳ thi tuyển lớp 10, theo Thứ trưởng Thưởng, Bộ GD&ĐT không quy định các địa phương phải tổ chức kỳ thi để tuyển sinh. Nhiều địa phương hiện đang thực hiện xét tuyển.

Áp lực thi cử chỉ phát sinh ở những nơi chưa đáp ứng đủ nhu cầu về trường lớp và chỉ tiêu học tập. Vì vậy, cùng với việc tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất, Bộ GD&ĐT sẽ rà soát chương trình giáo dục phổ thông theo hướng tinh gọn, tăng cường các hoạt động thực hành, trải nghiệm, đẩy mạnh giáo dục STEM và chuyển đổi số.

Tháo gỡ "điểm nghẽn"

Kết luận buổi làm việc, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu ghi nhận những kết quả ngành Giáo dục đạt được thời gian qua. Tuy nhiên, ông cho rằng những chuyển biến tại từng nhà trường, đối với mỗi giáo viên, học sinh và phụ huynh cần rõ nét hơn.

Theo Phó Thủ tướng, đội ngũ nhà giáo là "điểm nghẽn" lớn nhất hiện nay, giao Bộ GD&ĐT chủ trì, phối hợp các đơn vị, địa phương khẩn trương rà soát, thống kê đầy đủ tình trạng thừa, thiếu giáo viên, báo cáo Chính phủ trước ngày 10/7 để đề xuất phương án giải quyết ngay trong năm học 2026 -2027.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu phát biểu tại buổi làm việc.

Trước mắt cần triển khai đồng bộ các giải pháp điều động, biệt phái, dạy liên trường, liên cấp, ký hợp đồng. Về lâu dài nghiên cứu đổi mới cơ chế quản lý biên chế giáo viên, rà soát chế độ làm việc và định mức giáo viên.

Chuẩn bị năm học mới, Phó Thủ tướng yêu cầu rà soát điều kiện dạy học, từ đội ngũ giáo viên, phòng học, sách giáo khoa, thiết bị dạy học tối thiểu đến nước sạch, nhà vệ sinh, internet và các điều kiện bảo đảm an toàn trường học.

Không để đến sát ngày khai giảng mới phát hiện thiếu giáo viên, thiếu sách giáo khoa hoặc cơ sở vật chất không đáp ứng yêu cầu. Đồng thời, cần chủ động huy động các nguồn lực hỗ trợ học sinh, nhất là bữa ăn bán trú, đồ dùng học tập, phương tiện đi lại đối với học sinh có hoàn cảnh khó khăn; coi đây là trách nhiệm của chính quyền địa phương đối với con em mình.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cũng giao Bộ GD&ĐT nghiên cứu ban hành mẫu công khai thống nhất trên phạm vi toàn quốc đối với các khoản thu trong nhà trường, phân định rõ khoản thu bắt buộc và khoản thu tự nguyện.

Chủ tịch UBND cấp xã và hiệu trưởng các cơ sở giáo dục phải công khai số điện thoại tiếp nhận phản ánh về lạm thu, ép buộc dạy thêm, học thêm và chịu trách nhiệm nếu để xảy ra vi phạm.

Bộ GD&ĐT tiếp tục rà soát chương trình giáo dục phổ thông, nội dung dạy học, kiểm tra, đánh giá theo hướng tinh gọn, hiệu quả; nghiên cứu phương án tuyển sinh vào lớp 10 theo hướng giảm áp lực, bảo đảm công bằng, minh bạch và phù hợp với điều kiện từng địa phương; khuyến khích những địa phương đủ điều kiện thực hiện xét tuyển.

Bộ GD&ĐT phối hợp với lực lượng Công an, Y tế và chính quyền địa phương trong phòng, chống bạo lực học đường, ma túy, thuốc lá điện tử, bảo đảm an toàn thực phẩm và chăm sóc sức khỏe học sinh; nghiên cứu các giải pháp quản lý việc tiếp cận mạng xã hội của học sinh theo từng nhóm tuổi…

Hà Linh