Làm thêm dịp Tết: Cơ hội 'kép' cho người trẻ

Tăng thu nhập, giảm áp lực chi tiêu

Cận Tết, dọc nhiều tuyến phố dễ bắt gặp biển “cần tuyển làm thêm”, “tuyển thời vụ” treo trước các cửa hàng, quán ăn, siêu thị… Trên Facebook, tin tuyển dụng cũng xuất hiện dày đặc với những vị trí như: Bán hàng, thu ngân, đóng gói, giao hàng… Theo chia sẻ của một số bạn trẻ, chỉ cần làm thời vụ 10-30 ngày cuối năm, thu nhập có thể đạt từ vài triệu đến hơn chục triệu đồng. Do đó, không ít người coi đây là cách để phụ giúp gia đình, tự lo tiền về quê hoặc dành một khoản nhỏ lì xì cho người thân.

Nhiều bạn trẻ chọn làm thêm dịp Tết để tăng thu nhập và trải nghiệm cá nhân. Ảnh chụp tại Siêu thị GO! Bắc Giang.

Dịp này, nhu cầu mua sắm của người dân tăng cao so với bình thường, đặc biệt ở nhóm hàng thực phẩm, bánh kẹo, đồ uống, quà biếu và các mặt hàng thiết yếu phục vụ dịp sum vầy. Lượng khách đến siêu thị tăng mạnh vào khung giờ chiều tối, cuối tuần khiến nhiều hệ thống bán lẻ phải tăng cường nhân lực để bảo đảm vận hành thông suốt. Tại siêu thị GO! Bắc Giang, đơn vị tuyển dụng lao động thời vụ ở nhiều vị trí khác nhau như: Thu ngân, sắp xếp hàng hóa, hỗ trợ quầy thực phẩm, đóng gói, tư vấn bán hàng, hỗ trợ kho…

Bên cạnh lợi ích rõ ràng, thực tế cũng ghi nhận nhiều rủi ro khi sinh viên tìm việc làm thêm dịp Tết. Một số bạn gặp tình trạng bị yêu cầu đặt cọc, giữ giấy tờ tùy thân, “bùng lương” hoặc nhận công việc không đúng mô tả ban đầu. Ngoài ra, do cận Tết thường bận rộn, nhiều sinh viên làm việc quá sức, tăng ca liên tục, ảnh hưởng sức khỏe. Không ít trường hợp vì ham lương cao mà nhận công việc nặng nhọc, môi trường độc hại hoặc ca đêm kéo dài, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Theo bà Dương Thị Vân Nga, Giám đốc siêu thị GO! Bắc Giang, ngay từ đầu tháng 12, đơn vị tuyển thêm khoảng 70 lao động thời vụ nhằm đáp ứng nhu cầu mua sắm tăng cao trước Tết, đồng thời hạn chế tình trạng quá tải tại các quầy thanh toán và khu vực trưng bày hàng hóa. “Đa số lao động thời vụ là các bạn trẻ đang học tập tại nhiều trường cao đẳng, đại học trên địa bàn tỉnh. Các bạn nhanh nhẹn, có thể làm theo ca linh hoạt nên rất phù hợp với giai đoạn cao điểm cuối năm”, bà Nga cho biết. Do tính chất thời vụ đặc thù nên mức lương thường cao hơn ngày thường, tùy từng vị trí và khung giờ làm việc. Nhân viên thời vụ được hướng dẫn quy trình công việc, kỹ năng giao tiếp với khách hàng, tác phong phục vụ và cách xử lý các tình huống phát sinh trong môi trường bán lẻ. Nguyễn Mạnh Huy, sinh viên Trường Cao đẳng Kỹ thuật công nghiệp Bắc Giang (quê Yên Bái) đang làm ở bộ phận thu ngân cho biết: “Em làm ca 4-6 tiếng/ngày, thu nhập khoảng 150-200 nghìn đồng. Dịp Tết chi tiêu nhiều nên em muốn tự lo tiền vé xe về quê và mua quà cho gia đình”.

Vào giai đoạn nước rút cuối năm, nhiều doanh nghiệp thường tăng tốc sản xuất, kinh doanh để hoàn thành kế hoạch, đồng thời xử lý khối lượng công việc tồn đọng trước kỳ nghỉ dài. Thay vì lựa chọn công việc phổ thông như bán hàng hay phục vụ, chị Hà Thị Thu Trang (sinh năm 2005), Trường Đại học Nông - Lâm Bắc Giang xin làm thêm tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Tư vấn và Dịch vụ Kế toán Việt Đức (phường Việt Yên) theo đúng chuyên ngành kế toán theo học. Tại doanh nghiệp, Trang được tiếp cận các nghiệp vụ cơ bản như sắp xếp, kiểm tra chứng từ, hỗ trợ nhập liệu, theo dõi hóa đơn, làm quen với quy trình lưu trữ hồ sơ và tác phong làm việc trong môi trường văn phòng. Trang chia sẻ, khoản thu nhập chỉ là một phần, điều quan trọng hơn là được tham gia môi trường làm việc thực tế, học cách thích nghi với áp lực, nâng cao tác phong và làm quen với quy trình vận hành của đơn vị, tạo nền tảng để tự tin hơn khi ra trường, bước vào thị trường lao động.

Tích lũy trải nghiệm

Làm thêm dịp Tết giúp sinh viên rèn nhiều kỹ năng thực tế mà trường lớp khó trang bị đầy đủ. Khi đi làm, các bạn được học cách giao tiếp, xử lý tình huống phát sinh, phối hợp với đồng nghiệp và chịu trách nhiệm với công việc được giao. Đặc biệt, giai đoạn cao điểm cuối năm thường bận rộn và áp lực hơn bình thường, là cơ hội để các em thử sức, rèn khả năng thích nghi và tinh thần chịu khó trước khi bước vào môi trường làm việc sau này.

Bên cạnh lợi ích rõ ràng, thực tế cũng ghi nhận nhiều rủi ro khi sinh viên tìm việc làm thêm dịp Tết. Một số bạn gặp tình trạng bị yêu cầu đặt cọc, giữ giấy tờ tùy thân, “bùng lương” hoặc nhận công việc không đúng mô tả ban đầu. Ngoài ra, do cận Tết bận rộn, nhiều sinh viên làm việc quá sức, tăng ca liên tục ảnh hưởng tới sức khỏe. Không ít trường hợp vì ham lương cao mà nhận công việc nặng nhọc, môi trường độc hại hoặc ca đêm kéo dài, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Ngoài ra, một số hình thức tuyển dụng “việc nhẹ lương cao” qua mạng xã hội có thể dẫn đến lừa đảo, thậm chí liên quan đến hoạt động trái pháp luật. Vì vậy, sinh viên cần cân nhắc kỹ trước khi nhận việc, đặc biệt với những lời mời hấp dẫn bất thường.

Theo thầy Trần Đình Luận, Chủ tịch Hội Sinh viên Trường Cao đẳng Cơ điện và Xây dựng Bắc Ninh, khảo sát cho thấy hơn 50% sinh viên của trường tranh thủ làm thêm dịp Tết do có thời gian nghỉ dài sau khi kết thúc môn học và nhu cầu trải nghiệm thực tế. Nhiều bạn chủ động tìm việc đúng chuyên ngành để tích lũy kinh nghiệm, nâng cao tay nghề. Tuy nhiên sinh viên cần chọn công việc phù hợp sức khỏe, trao đổi rõ lương, ca làm, chế độ và thời gian trả lương; đồng thời Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên nhà trường thường xuyên tuyên truyền, định hướng, nhắc nhở cảnh giác với các tin tuyển dụng mập mờ, lừa đảo nhằm hạn chế rủi ro.

Thu Thủy