Làm rõ quy định chuyển tiền từ 400 triệu phải chờ 24 giờ

Các ngân hàng thương mại cũng cho ra mắt tính năng cảnh báo tài khoản nhận tiền có dấu hiệu nghi ngờ. Ảnh: SHB.

Ngay sau khi Ngân hàng Nhà nước (NHNN) ban hành Công văn số 6190/NHNN-TT về việc cung cấp dịch vụ đăng ký hạn mức và thời gian chờ cho khách hàng, nhiều ý kiến phản hồi bày tỏ quan tâm đến quy định mặc định áp dụng hạn mức 400 triệu đồng cùng thời gian chờ tối thiểu 24 giờ đối với khách hàng không đăng ký dịch vụ.

Nhiều ý kiến cho rằng quy định có thể ảnh hưởng đến các giao dịch cần xử lý ngay như thanh toán mua bán bất động sản, chuyển tiền chữa bệnh, thanh toán cho đối tác hay các khoản chi đột xuất có giá trị lớn. Không ít câu hỏi đặt ra là liệu mọi giao dịch trên 400 triệu đồng đều sẽ phải chờ 24 giờ mới được thực hiện.

Người chuyển tiền giá trị lớn có thêm 24 giờ "cân nhắc"

Trước những băn khoăn này, ông Phạm Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Thanh toán (NHNN) khẳng định quy định cần được hiểu đầy đủ để tránh nhầm lẫn. Cơ chế mới không áp dụng với toàn bộ giao dịch giá trị lớn, cũng không phải là biện pháp hạn chế quyền chuyển tiền của khách hàng, mà là một lớp bảo vệ bổ sung đối với các giao dịch có dấu hiệu rủi ro.

Cụ thể, thời gian chờ tối thiểu 24 giờ được áp dụng đối với các giao dịch chuyển đến tài khoản thụ hưởng chưa từng nhận số tiền có giá trị bằng hoặc vượt hạn mức đã đăng ký từ khách hàng đó trong vòng 1 năm liền kề trước đó kể từ thời điểm khách hàng thực hiện giao dịch. Khách hàng được chủ động lựa chọn hạn mức giao dịch sẽ áp dụng thời gian chờ.

Trường hợp khách hàng không đăng ký, tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán sẽ áp dụng hạn mức mặc định là 400 triệu đồng và thời gian chờ tối thiểu 24 giờ; sau đó khách hàng vẫn có thể chủ động điều chỉnh hạn mức theo nhu cầu sử dụng hoặc không đăng ký sử dụng dịch vụ.

Thực tiễn cho thấy nhiều vụ lừa đảo chuyển tiền trực tuyến xảy ra khi nạn nhân bị các đối tượng thao túng tâm lý, tạo áp lực hoặc hối thúc phải chuyển tiền ngay.

Việc có thêm khoảng thời gian chờ sẽ giúp khách hàng đủ thời gian để cắt đứt trạng thái tâm lý bị thao túng của nạn nhân, bình tĩnh cân nhắc lại quyết định giao dịch, kiểm tra lại thông tin, trao đổi với người thân hoặc liên hệ ngân hàng khi phát hiện dấu hiệu bất thường, qua đó giảm nguy cơ bị lừa đảo và tạo điều kiện để ngân hàng hỗ trợ xử lý kịp thời khi cần thiết.

Kinh nghiệm quốc tế cũng cho thấy đây là giải pháp đang được nhiều quốc gia áp dụng nhằm tăng cường phòng, chống lừa đảo trong thanh toán điện tử. Nhiều nước như Ấn Độ, Anh, Úc, Singapore và Đài Loan đã triển khai cơ chế "thời gian chờ" (cooling-off period) hoặc các biện pháp có tác dụng tương tự đối với các giao dịch có rủi ro cao hoặc giao dịch đến người thụ hưởng mới.

Mặc dù cách thức triển khai có khác nhau, nhưng đều hướng đến mục tiêu tạo thêm khoảng thời gian để khách hàng xem xét lại quyết định giao dịch trước khi tiền được chuyển đi, qua đó góp phần hạn chế các vụ lừa đảo chuyển tiền trực tuyến.

Khách hàng sẽ được tạo thêm khoảng thời gian để xem xét lại quyết định giao dịch trước khi tiền giá trị lớn được chuyển đi. Ảnh: PVcomBank.

Quy định này không thay thế các biện pháp bảo đảm an toàn giao dịch hiện hành như xác thực sinh trắc học, xác thực đa yếu tố, OTP, giám sát giao dịch bất thường hay cảnh báo rủi ro của ngân hàng, mà bổ sung thêm một lớp bảo vệ dựa trên sự chủ động của chính khách hàng.

Qua đó, khách hàng có thêm thời gian để cân nhắc trước khi hoàn tất các giao dịch có giá trị lớn hoặc tiềm ẩn rủi ro, góp phần hạn chế các vụ lừa đảo chuyển tiền trực tuyến đang có xu hướng diễn biến ngày càng tinh vi.

Xem xét yếu tố nào để ra hạn mức phù hợp với bản thân?

Theo ông Tuấn, việc lựa chọn hạn mức giao dịch áp dụng thời gian chờ phụ thuộc vào nhu cầu sử dụng và mức độ chấp nhận rủi ro của từng khách hàng. NHNN không quy định một mức hạn mức chung phù hợp với mọi người, tuy nhiên khách hàng có thể cân nhắc một số yếu tố.

Theo đó, khách hàng có thể xem xét giá trị và tần suất các giao dịch chuyển tiền của mình, đặc biệt là các giao dịch chuyển tiền đến tài khoản thụ hưởng mới. Nếu ít phát sinh các giao dịch có giá trị lớn đến người thụ hưởng mới, khách hàng có thể lựa chọn hạn mức ở mức phù hợp với nhu cầu chi tiêu thông thường để tăng phạm vi các giao dịch được bảo vệ bởi cơ chế thời gian chờ.

Ngược lại, đối với những khách hàng thường xuyên phát sinh các giao dịch có giá trị lớn phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc các nhu cầu chính đáng khác, có thể lựa chọn hạn mức cao hơn để bảo đảm hoạt động thanh toán không bị gián đoạn.

Đối với nhóm người cao tuổi, người ít sử dụng dịch vụ ngân hàng điện tử hoặc những người có nguy cơ cao trở thành mục tiêu của các đối tượng lừa đảo có thể cân nhắc lựa chọn hạn mức phù hợp để tăng thêm một lớp bảo vệ đối với các giao dịch có giá trị lớn. Thành viên trong gia đình cũng có thể quan tâm, tư vấn, hỗ trợ người thân trong việc thiết lập và quản lý các tính năng bảo vệ tài khoản.

Đối với khách hàng sử dụng nhiều tài khoản thanh toán, có thể cân nhắc thiết lập hạn mức khác nhau phù hợp với mục đích sử dụng của từng tài khoản. Chẳng hạn, tài khoản phục vụ chi tiêu thường xuyên có thể thiết lập hạn mức phù hợp với nhu cầu thanh toán hàng ngày; trong khi tài khoản chủ yếu dùng để tích lũy hoặc quản lý nguồn tiền lớn có thể lựa chọn hạn mức thận trọng hơn nhằm tăng cường khả năng kiểm soát rủi ro.

Nhìn chung, cơ chế này được thiết kế theo hướng khách hàng chủ động lựa chọn. Hạn mức không phải là cố định mà có thể được điều chỉnh theo nhu cầu sử dụng trong từng thời kỳ. Mục tiêu của chính sách là giúp khách hàng cân bằng giữa sự thuận tiện trong thanh toán và an toàn tài sản, đồng thời có thêm thời gian để phát hiện, ngăn chặn các giao dịch có dấu hiệu gian lận, lừa đảo trước khi tiền được chuyển đến người thụ hưởng.

Hồng Nhung