Làm nông nghiệp xanh cần minh bạch, tính trách nhiệm và sự tử tế

Năm 2026 đánh dấu tròn 10 năm hình thành và phát triển của Phiên chợ Xanh - Tử tế, một mô hình tiêu biểu cho vai trò cầu nối thiết thực này. Từ một phiên chợ nhỏ mang tính thử nghiệm ban đầu, nơi đây nay đã trở thành điểm hẹn quen thuộc của cộng đồng tiêu dùng có trách nhiệm, đồng thời là không gian kết nối hàng trăm nhà sản xuất theo hướng bền vững.

Hơn cả nơi mua bán – Hệ sinh thái kết nối và chuẩn hóa năng lực

Để trở thành một "trạm trung chuyển" uy tín, yếu tố cốt lõi không chỉ nằm ở việc cung cấp mặt bằng kinh doanh mà còn là khâu sàng lọc và kiểm soát chất lượng đầu vào. Ban tổ chức không xem xét nhận hồ sơ đơn thuần mà còn tổ chức những đợt trực tiếp đi đến tận nơi sản xuất để quan sát, đánh giá và kiểm chứng các đơn vị tham gia. Quy trình khắt khe này bao gồm việc đánh giá hồ sơ, khảo sát thực tế tại cơ sở, thử nghiệm sản phẩm và giám sát định kỳ ngay cả khi đơn vị đã chính thức tham gia vào phiên chợ.

Tuy nhiên, hành trình đưa nông sản sạch từ đồng ruộng ra thị trường luôn gặp phải những trở ngại không nhỏ. Thách thức lớn nhất chính là sự không đồng đều trong nhận thức cũng như năng lực của các nhà sản xuất. Rất nhiều hợp tác xã hay doanh nghiệp trẻ có tâm huyết nhưng lại yếu về nguồn lực và thiếu kiến thức để hoàn thiện quy trình sản xuất theo đúng tiêu chuẩn. Chính vì vậy, "trạm trung chuyển" kiểu này còn cần gánh vác vai trò đào tạo hay tổ chức các lớp tập huấn về quy định chuẩn hóa nhà xưởng, bao bì và các bước chuyển đổi sang quy trình sản xuất xanh hóa.

Bà Vũ Kim Anh (phải), Phó giám đốc Trung tâm BSA tại Phiên chợ Xanh – Tử tế

Bà Vũ Kim Anh, Phó giám đốc Trung tâm BSA, Trưởng Ban tổ chức Phiên chợ Xanh – Tử tế, chia sẻ về kim chỉ nam của mô hình hoạt động này: "Giá trị cốt lõi mà chúng tôi luôn kiên định và cố gắng hết sức để thực hiện đó là sự minh bạch, tính trách nhiệm và sự tử tế". Theo bà, sự minh bạch phải được thể hiện rõ ràng từ nguồn gốc đất đai, nguồn nước, phân bón cho đến toàn bộ quy trình sản xuất. Bên cạnh đó là trách nhiệm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, bảo vệ môi trường và trên hết là sự tử tế trong cách làm kinh doanh, tuyệt đối không chạy theo lợi nhuận ngắn hạn mà bỏ qua đạo đức hay chất lượng.

Bà Vũ Kim Anh nhấn mạnh: "Trong bối cảnh thị trường có nhiều biến động, niềm tin của người tiêu dùng dễ bị lung lay, thì chính những giá trị này lại càng trở nên quan trọng. Chúng tôi tin rằng, chỉ có sự tử tế bền bỉ mới giúp mô hình tồn tại lâu dài".

Rút ngắn khoảng cách, xây dựng niềm tin từ những chuyến đi thực tế

Một trạm trung chuyển nông sản hiệu quả không chỉ đưa sản phẩm đến tay khách hàng mà còn phải đưa khách hàng về lại với cội nguồn của sản phẩm để trực tiếp kiểm chứng. Những hoạt động này xuất phát từ mong muốn giản dị là để người tiêu dùng có thể "tận mắt thấy" thay vì chỉ "nghe nói" về quy trình làm ra sản phẩm của các đơn vị.

Sau các chuyến đi thực tế, sự thay đổi trong nhận thức là rất rõ rệt khi người mua không còn chỉ quan tâm đến giá cả mà đã bắt đầu đặt câu hỏi sâu hơn về câu chuyện phía sau sản phẩm, về nguyên liệu hay cách doanh nghiệp dùng nước, sử dụng phân bón và cải tạo đất. Đặc biệt, sau những chuyến đi này, nhiều người đã tự nguyện trở thành những "đại sứ tự nhiên" sẵn sàng giới thiệu sản phẩm tử tế đến với người thân và bạn bè.

Nói về ý nghĩa cốt lõi của những hoạt động trải nghiệm mang tính đột phá này, bà Vũ Kim Anh nhấn mạnh: "Mục tiêu lớn nhất của hoạt động này là rút ngắn khoảng cách giữa người mua và người làm, người sản xuất, từ đó xây dựng một mối quan hệ dựa trên sự thấu hiểu và tin tưởng, thay vì chỉ là giao dịch như mua và bán".

Hình ảnh một gian hàng trong phiên chợ

Thông qua đó, mô hình đã góp phần thay đổi cách người tiêu dùng nhìn nhận về giá trị của sản phẩm, không chỉ đo đếm bằng giá tiền mà là những giá trị ẩn sâu phía sau. Nếu những người tiêu dùng tiếp tục duy trì thói quen lựa chọn có trách nhiệm và nhà sản xuất kiên trì làm nghề bằng sự tử tế, chắc chắn các mô hình kinh doanh xanh sẽ còn vươn xa và lan tỏa mạnh mẽ hơn nữa trong tương lai

Bùi Tú