Lâm Đồng thần tốc lấy mẫu ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ

Chạy đua với thời gian nhưng không được phép sai sót

Những ngày đầu tháng 7, tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng, không khí làm việc diễn ra khẩn trương nhưng hết sức cẩn trọng. Dưới cái nắng mùa hè, từng cán bộ trong các tổ công tác tỉ mỉ rà soát hồ sơ, đối chiếu thông tin, lấy mẫu sinh phẩm, niêm phong và số hóa dữ liệu theo đúng quy trình của Bộ Quốc phòng. Mỗi thao tác đều được thực hiện với sự chính xác tuyệt đối, bởi phía sau mỗi mẫu ADN là hy vọng tìm lại danh tính của một người lính đã nằm lại hơn nửa thế kỷ.

Lực lượng quân đội triển khai công tác quy tập, lấy mẫu ADN để xác định danh tính các liệt sĩ.

Theo kế hoạch, Lâm Đồng sẽ hoàn thành việc lấy mẫu ADN tại các nghĩa trang liệt sĩ trước ngày 15/11/2026, sớm hơn tiến độ chung của cả nước. Đây không chỉ là quyết tâm hoàn thành một nhiệm vụ chính trị quan trọng mà còn thể hiện trách nhiệm, tình cảm và lòng tri ân của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Lâm Đồng đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc.

Đại tá Nguyễn Thanh Quảng, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lâm Đồng, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh cho biết, xác định danh tính liệt sĩ là nhiệm vụ đặc biệt thiêng liêng, không cho phép xảy ra sai sót hay nhầm lẫn.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng vẫn còn hàng nghìn gia đình chưa biết chính xác nơi người thân mình yên nghỉ. Ảnh minh họa

Ngay từ khi triển khai "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin", Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã xây dựng kế hoạch chi tiết, thành lập các tổ chuyên trách, tổ bảo đảm, tổ số hóa dữ liệu và tổ vận chuyển mẫu. Đồng thời tổ chức tập huấn thống nhất quy trình lấy mẫu, lưu mẫu, bàn giao và cập nhật dữ liệu theo quy định của Bộ Quốc phòng.

"Mỗi phần mộ đều được khảo sát kỹ lưỡng, đối chiếu hồ sơ nhiều lần trước khi lấy mẫu. Từng cán bộ tham gia đều được lựa chọn và tập huấn bài bản nhằm bảo đảm tính chính xác tuyệt đối", Đại tá Nguyễn Thanh Quảng nhấn mạnh.

Tỉnh Lâm Đồng sẽ hoàn thành việc lấy mẫu ADN tại các nghĩa trang liệt sĩ trước ngày 15/11/2026.

Đến nay, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Lâm Đồng đã hoàn thành việc lấy mẫu ADN tại 9 trong tổng số 11 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh.

Theo kế hoạch, từ ngày 13/7, lực lượng chức năng sẽ triển khai lấy mẫu đối với 651 phần mộ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Lâm Đồng (phường Cam Ly - Đà Lạt). Tiếp đó, từ ngày 10/8 sẽ tiến hành lấy mẫu đối với 3.431 phần mộ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Bình Thuận (xã Hồng Sơn), hoàn thành toàn bộ kế hoạch trước ngày 15/11/2026.

4.776 phần mộ chờ được gọi đúng tên

Theo ông Đinh Văn Tuấn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Lâm Đồng, toàn tỉnh hiện có 12 nghĩa trang liệt sĩ với 13.228 phần mộ. Trong đó, có 4.776 phần mộ tại 11 nghĩa trang chưa xác định được thông tin cần lấy mẫu ADN trong khuôn khổ Chiến dịch 500 ngày đêm.

Tỉnh Lâm Đồng đang thực hiện tốt công tác đền ơn, đáp nghĩa.

Để bảo đảm tiến độ và chất lượng, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã chỉ đạo xây dựng kế hoạch chi tiết đến từng đơn vị, từng tổ công tác, xác định rõ từng mốc thời gian và phân công trách nhiệm cụ thể. Sau khi hoàn thành lấy mẫu thí điểm tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Linh, Ban Chỉ đạo đã tổ chức rút kinh nghiệm để triển khai đồng bộ trên toàn tỉnh.

"Lấy mẫu ADN không chỉ là nhiệm vụ chính trị quan trọng mà còn là mệnh lệnh từ trái tim, là trách nhiệm thiêng liêng của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội đối với những người đã anh dũng hy sinh vì Tổ quốc", ông Đinh Văn Tuấn khẳng định.

Ông Đinh Văn Tuấn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng.

Các lực lượng tiến hành lấy mẫu ADN các hài cốt liệt sĩ.

Có mặt tại nghĩa trang trong ngày lấy mẫu, cựu chiến binh Lưu Thị Thanh An, nguyên Bí thư Thị ủy Bảo Lộc, nguyên Trung đội phó kiêm Khẩu đội trưởng Khẩu đội 1 của đơn vị nữ Pháo binh 8/3, lặng lẽ dõi theo từng thao tác của lực lượng làm nhiệm vụ.

Ở tuổi 81, bà vẫn nhớ như in những người đồng đội đã ngã xuống trên chiến trường T29 năm xưa. Nhắc đến đồng chí Lại Hùng Cường, Trung đội trưởng trinh sát Đại đội C210, bà nghẹn ngào kể lại lời nói cuối cùng của anh trước lúc hy sinh trong trận đánh ngày 26/11/1965: "Quân giải phóng chỉ biết đánh, chứ không biết đầu hàng", rồi ném quả lựu đạn cuối cùng vào quân địch.

Cựu chiến binh Lưu Thị Thanh An xúc động kể lại những ký ức thời chiến.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, ký ức ấy vẫn nguyên vẹn trong tâm trí những người còn sống và nhắc nhở thế hệ hôm nay về sự hy sinh to lớn của lớp lớp cha anh.

Thượng tá Trần Thanh Sơn, Phó Chủ nhiệm Chính trị Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lâm Đồng, thành viên Ban Chỉ đạo 515 tỉnh chia sẻ: "Đằng sau mỗi mẫu sinh phẩm là một hy vọng đoàn tụ sau nhiều thập niên của mỗi gia đình. Dữ liệu được số hóa hôm nay có thể trở thành chìa khóa giúp một phần mộ chưa biết tên xác định được danh tính, giúp một gia đình khép lại hành trình tìm kiếm người thân kéo dài hàng chục năm"

Chiến dịch 500 ngày đêm rồi sẽ khép lại theo kế hoạch, nhưng hành trình tri ân các anh hùng liệt sĩ vẫn sẽ còn tiếp tục.

Theo Thượng tá Trần Thanh Sơn, hành trình xác định danh tính liệt sĩ vẫn còn nhiều khó khăn. Tuy nhiên, với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, sự chủ động của Ban Chỉ đạo 515 tỉnh cùng việc ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, Lâm Đồng đang từng bước góp phần thực hiện trọn vẹn đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng vẫn còn hàng nghìn gia đình chưa biết chính xác nơi người thân mình yên nghỉ. Vì thế, mỗi mẫu ADN được lấy hôm nay không đơn thuần là dữ liệu phục vụ giám định mà còn là nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại, mở ra cơ hội để những phần mộ vô danh được gọi đúng tên, để những người con đã hiến dâng tuổi xuân cho đất nước được trở về với quê hương và gia đình sau hơn nửa thế kỷ chờ đợi. Đó cũng là cách Lâm Đồng đang viết tiếp đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" bằng thành tựu của khoa học, công nghệ và trách nhiệm của cả hệ thống chính trị đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.

Lê Sơn - Duy Tín