Lâm Đồng quyết liệt chống khai thác IUU, hướng tới nghề cá bền vững

Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật được các cơ quan, đơn vị xác định là giải pháp nền tảng trong chống khai thác IUU (ảnh tư liệu)

Kết quả đạt được không chỉ góp phần nâng cao hiệu lực quản lý mà còn tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức, hành động của ngư dân, hướng tới mục tiêu phát triển thủy sản bền vững và sớm gỡ “thẻ vàng” của EC.

Kiểm soát toàn diện hoạt động khai thác

Thực hiện các chỉ đạo của Chính phủ và Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác IUU, thời gian qua, tỉnh Lâm Đồng đã tập trung quán triệt, triển khai nghiêm túc các nhiệm vụ trọng tâm, đặc biệt là khắc phục các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC), chuẩn bị đầy đủ điều kiện phục vụ các đợt thanh tra.

Theo Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU tỉnh Lâm Đồng, thời gian qua, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật được các cơ quan, đơn vị xác định là giải pháp nền tảng. Nhiều hình thức tuyên truyền đã được triển khai sâu rộng như tổ chức các phiên tòa giả định, hội nghị phổ biến pháp luật, truyền thông trên các phương tiện thông tin đại chúng… Qua đó, nhận thức của ngư dân về chống khai thác IUU từng bước được nâng cao, chuyển từ “bị động chấp hành” sang “chủ động tuân thủ”.

Bên cạnh đó, lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh đã tổ chức hàng chục buổi tuyên truyền với hàng trăm lượt ngư dân tham gia, đồng thời yêu cầu hàng trăm chủ tàu, thuyền trưởng ký cam kết không vi phạm vùng biển nước ngoài, duy trì thiết bị giám sát hành trình và thực hiện đầy đủ quy định khi khai thác trên biển.

Các cơ quan, đơn vị tỉnh Lâm Đồng tổ chức phiên tòa giả định, tuyên truyền phòng chống khai thác IUU cho ngư dân (ảnh tư liệu)

Toàn tỉnh hiện có 8.205 tàu cá, 100% đã được cập nhật vào hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia. Trong đó, hơn 89% tàu còn hạn giấy phép khai thác; số tàu không đủ điều kiện đã được lập danh sách quản lý, kiên quyết không cho xuất bến.

Song song đó, công tác quản lý đội tàu cá được triển khai chặt chẽ. Đáng chú ý, việc lắp đặt và duy trì thiết bị giám sát hành trình (VMS) được thực hiện nghiêm túc, góp phần tăng cường khả năng theo dõi, kiểm soát tàu cá hoạt động trên biển. Các cơ quan chuyên môn đã phối hợp cập nhật, đối soát dữ liệu giữa các hệ thống, đảm bảo tính chính xác, đồng bộ, phục vụ hiệu quả công tác quản lý.

Trong công tác kiểm soát hoạt động khai thác, các cảng cá và lực lượng biên phòng đã phối hợp chặt chẽ trong kiểm tra, đối soát số liệu tàu xuất - nhập bến. Tổng số lượt tàu qua cảng đạt trên 12.700 lượt, sản lượng thủy sản bốc dỡ hơn 5.280 tấn. Việc thu thập nhật ký khai thác, báo cáo sản lượng được thực hiện đầy đủ, tạo cơ sở quan trọng cho truy xuất nguồn gốc thủy sản.

Cùng với đó, các địa phương ven biển tăng cường quản lý tại cơ sở, nắm chắc tình hình tàu thuyền, vị trí neo đậu, kịp thời phát hiện, ngăn chặn các trường hợp vi phạm. Tàu cá không đủ điều kiện được kiểm soát chặt, không để tham gia khai thác trái phép.

Tăng cường thực thi pháp luật

Bên cạnh công tác quản lý, tỉnh Lâm Đồng đặc biệt chú trọng thực thi pháp luật, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm khai thác IUU. Các lực lượng chức năng như Biên phòng, Kiểm ngư đã tăng cường tuần tra, kiểm soát, kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm.

Trong hai năm 2024 - 2025, toàn tỉnh đã xử phạt hàng trăm vụ vi phạm với tổng số tiền lên đến hàng tỷ đồng. Riêng năm 2026 (tính đến ngày 20/3), các cơ quan, đơn vị đã xử lý 42 vụ với số tiền hơn 454 triệu đồng. Công tác xử lý vi phạm được thực hiện công khai, minh bạch, góp phần răn đe, phòng ngừa chung.

Tỉnh cũng tập trung khắc phục các tồn tại theo kết luận của cơ quan kiểm tra, rà soát và xử lý dứt điểm các hồ sơ vi phạm còn tồn đọng, đảm bảo không để kéo dài, gây ảnh hưởng đến uy tín trong quá trình làm việc với EC.

Các đơn vị chủ tàu, thuyền trưởng ký cam kết không vi phạm vùng biển nước ngoài, duy trì thiết bị giám sát hành trình và thực hiện đầy đủ quy định khi khai thác trên biển

Đặc biệt, vai trò của lực lượng Công an được phát huy trong việc đấu tranh, ngăn chặn các hành vi môi giới, móc nối đưa tàu cá, ngư dân vi phạm vùng biển nước ngoài. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm xử lý tận gốc các nguyên nhân dẫn đến vi phạm IUU.

Một điểm nhấn quan trọng trong công tác chống khai thác IUU của tỉnh là việc ban hành quy chế phối hợp liên ngành. Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lâm Đồng Lê Trọng Yên đã ký ban hành quy chế này nhằm tăng cường hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong kiểm soát, xử lý vi phạm.

Quy chế quy định rõ nguyên tắc phối hợp, phân công trách nhiệm cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị, đảm bảo hoạt động phối hợp được thực hiện chủ động, hiệu quả, đúng chức năng, nhiệm vụ, đồng thời đề cao trách nhiệm người đứng đầu. Các nội dung phối hợp tập trung vào 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm gồm tuyên truyền, thực thi pháp luật, kiểm tra - giám sát, thống kê - báo cáo và huy động nguồn lực.

100% tàu khai thác cá tỉnh Lâm Đồng đã được cập nhật vào hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia

Nhấn mạnh vai trò của sự phối hợp đồng bộ, đồng chí Lê Trọng Yên khẳng định: Việc triển khai các giải pháp chống khai thác IUU phải được thực hiện quyết liệt, xuyên suốt từ tỉnh đến cơ sở; trong đó, kiên quyết không để xảy ra tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài, coi đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, cấp bách.

Song song với đó, tỉnh Lâm Đồng đã chủ động xây dựng và triển khai nhiều đề án, chính sách phát triển thủy sản bền vững như đề án nuôi trồng thủy sản trên biển, đề án phát triển ngành thủy sản giai đoạn 2026 - 2030 và các chính sách hỗ trợ ngư dân chuyển đổi nghề, nâng cấp thiết bị, giảm áp lực khai thác.

Những chính sách này không chỉ góp phần ổn định đời sống ngư dân mà còn hướng đến mục tiêu lâu dài là tái cơ cấu ngành thủy sản theo hướng hiện đại, hiệu quả và thân thiện với môi trường.

Toàn tỉnh Lâm Đồng hiện có 8.205 tàu cá, công tác quản lý đội tàu cá được triển khai chặt chẽ

Có thể thấy, với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng và sự đồng thuận của người dân, công tác chống khai thác IUU tại Lâm Đồng đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, để hoàn thành mục tiêu gỡ “thẻ vàng” của EC, tỉnh cần tiếp tục duy trì quyết tâm, không chủ quan, lơ là, đồng thời nâng cao hơn nữa hiệu quả thực thi các giải pháp đã đề ra.

Với sự quyết tâm cao, Lâm Đồng đang từng bước khẳng định vai trò, trách nhiệm trong nỗ lực chung của cả nước nhằm xây dựng ngành thủy sản phát triển bền vững, hội nhập quốc tế và tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật.

Hoàng Sa