Lãi suất vay mua bất động sản tăng mạnh

Lãi suất cho vay mua nhà tăng. Ảnh: Quang Vinh

Lãi suất vay tăng cao

Tại Báo cáo nghiên cứu thị trường công bố mới đây, Viện Nghiên cứu kinh tế - tài chính - bất động sản Dat Xanh Services (DXS-FERI) cho biết, lãi suất vay mua bất động sản (BĐS) trong 6 tháng đầu năm phổ biến ở mức 12-14%/năm. Đặc biệt, một số ngân hàng đã áp dụng lãi vay thả nổi lên đến 15-16,5%/năm.

Ông Phạm Đức Toản - Tổng giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển BĐS EZ (EZ Property) cho rằng, áp lực lãi vay đang tác động trực tiếp đến tâm lý của cả người mua lẫn doanh nghiệp (DN). Khách hàng có xu hướng trì hoãn quyết định xuống tiền do lo ngại chi phí tài chính ngày càng lớn, trong khi các chủ đầu tư cũng đối mặt với bài toán tiêu thụ sản phẩm ngày càng khó khăn.

Theo ông Nguyễn Quốc Anh - Phó Tổng giám đốc Batdongsan.com.vn, khảo sát của Batdongsan.com.vn cho thấy có tới 70 - 80% giao dịch trên thị trường đang sử dụng đòn bẩy. Đây là yếu tố ảnh hưởng rất lớn, đặc biệt là ở phân khúc thứ cấp. Khác với sơ cấp có thể thanh toán nhiều đợt, ở thị trường thứ cấp người mua phải vào tiền rất nhanh trong thời gian ngắn. Trong khi mặt bằng lãi suất năm ngoái chỉ khoảng 6,5 - 7%, thì năm nay đã lên tới khoảng 12 - 13%, thậm chí cao hơn. Lãi suất cao ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định của nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy.

TS Nguyễn Văn Đính - Phó Chủ tịch Hiệp hội BĐS Việt Nam cho rằng, khó khăn của thị trường hiện nay là hệ lụy của tình trạng DN quá phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng. Bởi vậy, khi nguồn vốn này bị siết và đắt đỏ hơn, thanh khoản thị trường lập tức chao đảo.

Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), tính đến cuối tháng 5/2026, dư nợ đối với lĩnh vực BĐS chiếm 25,73% tổng dư nợ nền kinh tế, tức quy mô tín dụng BĐS đã lên tới hơn 5 triệu tỷ đồng. Riêng lượng vốn mới mà các nhà băng bơm ra cho lĩnh vực BĐS 5 tháng đầu năm vào khoảng 500.000 tỷ đồng (chưa tính các lĩnh vực liên quan trực tiếp đến BĐS).

Phân bổ đúng dòng vốn

Về vốn cho thị trường BĐS, ông Đào Văn Hà - Phó Vụ trưởng Vụ Dự báo, thống kê, NHNN cho rằng, trọng tâm hiện nay không đơn thuần là mở rộng dòng vốn cho BĐS mà phải bảo đảm nguồn vốn được phân bổ đúng nơi tạo ra giá trị thực, tạo điều kiện để DN phát triển bền vững, người dân có thêm cơ hội tiếp cận nhà ở với chi phí hợp lý, hạn chế đầu cơ, thúc đẩy thị trường phát triển minh bạch.

Theo đại diện NHNN, định hướng này được cụ thể hóa thông qua việc điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp với chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô nhằm ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối và góp phần ổn định mặt bằng lãi suất cho vay.

NHNN tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành để tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý, đồng thời yêu cầu các ngân hàng công khai thông tin lãi suất cho vay trên website nhằm hỗ trợ khách hàng tham khảo khi tiếp cận vốn.

Song song với đó, cơ quan này tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý. Đáng chú ý, Thông tư số 14/2025/TT-NHNN áp dụng cách tiếp cận mới trong phân loại các khoản phải đòi BĐS theo mức độ rủi ro, trong đó quy định hệ số rủi ro đối với các khoản vay mua nhà ở xã hội thấp hơn so với BĐS thương mại, qua đó tạo điều kiện để người dân tiếp cận tín dụng và khuyến khích các tổ chức tín dụng mở rộng cho vay đối với các dự án nhà ở xã hội.

Theo ông Hà, BĐS là lĩnh vực sử dụng nguồn vốn trung và dài hạn, trong khi tín dụng ngân hàng chủ yếu dựa trên nguồn vốn huy động ngắn hạn. Việc phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng có thể làm gia tăng áp lực đối với hệ thống tài chính và ảnh hưởng đến hiệu quả phân bổ nguồn lực của nền kinh tế. Vì vậy, thị trường cần phát triển theo hướng cân bằng giữa tín dụng ngân hàng và các kênh huy động vốn khác.

Để dòng vốn được phân bổ đúng nơi tạo ra giá trị thực, NHNN kiến nghị Bộ Xây dựng tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường, đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội, hoàn thiện cơ sở dữ liệu về nhà ở, đất đai và thị trường BĐS; Bộ Tài chính tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường chứng khoán và trái phiếu DN...

T.Hằng