Lại chuyện chọn trường, chọn lớp

Khó để nói trường học nào tốt nhất, chỉ có trường phù hợp với điều kiện gia đình, năng lực học tập của học sinh.

Lựa chọn của con hay ước mơ của cha mẹ?

Trong kỳ thi vào lớp 10 THPT vừa qua, không ít phụ huynh cũng như học sinh đã “rơi” vào cú sốc tâm lý bởi trượt nguyện vọng. Đáng tiếc, trong đó có những sự trượt do đăng ký nhầm... nguyện vọng. Anh L.V.K. (phường Hạc Thành), phụ huynh có con đăng ký nguyện vọng 1 tại một trường THPT thuộc top đầu của tỉnh, nhớ lại: “Do quá tự tin vào năng lực của con, nên gia đình đã quyết định cho con đăng ký vào ngôi trường có chất lượng tốt. Riêng con lại không thấy yên tâm vì cho rằng, lực học chưa đủ để thi vào ngôi trường này. Kết quả, con trượt nguyện vọng 1, thiếu 0,5 điểm. Con đỗ nguyện vọng 2 nhưng lại đi học cách nhà hơn 10 cây số. Đúng là, sai một li đi một dặm”.

Còn trường hợp của chị N.T.B. (phường Quảng Phú), vì nhất quyết cho con thi vào ngôi trường mà bản thân con không đủ tự tin nên cuối cùng, con trượt cả 2 nguyện vọng. Trong khi đó, với số điểm hiện tại, nếu đăng ký nguyện vọng 1 vào ngôi trường mà con chị mong muốn thì thừa hơn 3 điểm. Con trượt, chị B. lại tiếp tục cuộc hành trình chọn trường... “2 nguyện vọng đều trượt thì chỉ còn vào trường tư. Tôi nghe nói, trường A. học phí cao nhưng chất lượng rất tốt. Nhà không khá giả nhưng cũng phải đầu tư cho con để khỏa lấp nỗi buồn trượt trường công”, chị B. cho biết.

Thời gian gần đây, nhiều phụ huynh lại lên mạng xã hội để hỏi việc chọn trường, chọn lớp cho con. Trên nhóm “Hội phụ huynh Thanh Hóa”, không ít những câu hỏi được đặt ra, rất thẳng thắn nhưng cũng rất... phong trào. Đơn cử, có phụ huynh đặt câu hỏi: Giữa 2 trường THCS T. và THCS L., trường nào chất lượng tốt hơn, học sinh ngoan hơn? Hay trường THCS Q. năm nay, học sinh đỗ trường chuyên nhiều không? Hoặc lớp chất lượng cao ở trường THPT T., thầy cô có quan tâm học sinh không, môi trường có ổn không...?. Giữa trường THPT T. và trường THPT Đ. thì nên chọn trường nào...

Vẫn biết, việc hỏi và được hỏi là quyền tự do của mỗi cá nhân. Sự quan tâm đến ngôi trường mà có thể cho con theo học là chính đáng nhưng sự thẳng thắn thái quá được phơi bày, vô tình tạo sự phân biệt giữa trường này, trường kia đồng thời, tăng sự hoang mang cho những phụ huynh và học sinh khác... Bởi, khi đặt câu hỏi sẽ nhận được câu trả lời, trong đó có hồi âm tích cực và ngược lại, thậm chí bình luận một cách khiếm nhã, khiêu khích...

Còn nhớ, vào tháng 4/2026, UBND phường Hạc Thành đã ban hành kế hoạch liên quan đến “Tuyển sinh vào trường mầm non, lớp 1, lớp 6 trên địa bàn phường Hạc Thành”. Theo đó, sẽ phân bổ học sinh đầu cấp một cách đồng đều giữa các trường và khắc phục triệt để tình trạng “chọn trường, chọn lớp”. Mặc dù vẫn còn nhiều ý kiến trái chiều nhưng đây được xem là một quyết sách lớn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trên địa bàn phường và đẩy lùi tiêu cực. Kế hoạch mở ra hy vọng, đúng hơn là kỳ vọng vào một môi trường giáo dục trong sạch, lành mạnh, nói không với “chọn trường, chọn lớp”... Còn thực hiện ra sao, hiệu quả thế nào, lại phải chờ vào việc tuân thủ chấp hành quy định không chỉ của phụ huynh mà ngay cả người trong nghề.

Phải thay đổi nhận thức của phụ huynh

“Chọn trường, chọn lớp”, chọn thế nào cho đúng và trúng, phải chăng đấy là nơi đáp ứng đủ tiêu chí, điều kiện như môi trường an toàn, thầy cô dạy giỏi, học sinh chăm ngoan..., hay một ngôi trường có đầu ra tốt, học sinh đoạt nhiều giải thưởng...

Học sinh tham dự kỳ thi vào lớp 10 THPT năm học 2026-2027 tại Trường TH, THCS và THPT Hồng Đức.

Theo PGS.TS Phạm Mạnh Hà, chuyên gia tâm lý giáo dục, FOMO - Hội chứng tâm lý phổ biến của người trẻ 4.0 trong giáo dục không xuất phát từ nhu cầu thực sự của trẻ mà chủ yếu đến từ so sánh xã hội giữa các gia đình. Ông cho rằng: “Khi giáo dục được nhìn như một khoản đầu tư, trẻ dễ bị đặt vào vị thế của một “dự án”. Thành công hay thất bại của con không chỉ là câu chuyện cá nhân, mà còn trở thành thước đo cho lựa chọn và năng lực của cha mẹ”.

Còn theo TS giáo dục Nguyễn Thị Thu Huyền - cố vấn chương trình mầm non và phổ thông các trường ngoài công lập, thì khó để nói trường học nào tốt nhất, chỉ có những trường hợp phù hợp với điều kiện gia đình, năng lực học tập của học sinh. Bà nhấn mạnh: “Nhà trường không phải là nơi duy nhất để đóng góp vào thành công của trẻ mà yếu tố gia đình cũng quan trọng. Do đó, giải pháp để hạn chế vấn đề này là phải thay đổi nhận thức của phụ huynh”.

Bài và ảnh: VI AN