Lá phiếu - mệnh lệnh của lương tri và sức mạnh của lòng dân

Lịch sử dân tộc ta cho thấy một chân lý giản dị mà sâu sắc: Khi lòng dân thuận, non sông bền vững; khi lòng dân tin, đất nước vươn lên. Từ những ngày Tổng tuyển cử đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, trong muôn vàn khó khăn của năm 1946, lá phiếu đã trở thành biểu tượng của một nhà nước mới - nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Hôm nay, trong hòa bình và phát triển, lá phiếu vẫn giữ nguyên giá trị cốt lõi ấy. Chỉ khác ở chỗ, nó không còn là sự khẳng định quyền tự quyết của một dân tộc mới giành độc lập, mà là sự tái khẳng định niềm tin của nhân dân vào con đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới.

Nói về lá phiếu, không thể chỉ dừng ở những quy định pháp luật. Phổ thông, bình đẳng, trực tiếp, bỏ phiếu kín - đó là những nguyên tắc hiến định bảo đảm cho tiến trình bầu cử dân chủ, minh bạch. Nhưng phía sau những nguyên tắc ấy là một giá trị sâu xa hơn: Phẩm giá chính trị của mỗi công dân. Trong khoảnh khắc bỏ phiếu, mọi công dân đều bình đẳng trước vận mệnh quốc gia. Không có sự phân biệt giàu nghèo, chức vụ, địa vị. Mỗi lá phiếu có giá trị như nhau. Đó là biểu hiện tập trung nhất của quyền làm chủ - quyền lực nhà nước bắt nguồn từ nhân dân và được nhân dân trao gửi.

Lá phiếu - mệnh lệnh của lương tri và sức mạnh của lòng dân. Ảnh minh họa: nhandan.com.vn

Ở góc độ chính trị, lá phiếu là nền tảng của tính chính danh. Quốc hội - cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, và HĐND các cấp - cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương - đều được hình thành từ sự lựa chọn của cử tri. Không có sự ủy quyền ấy, quyền lực sẽ thiếu cơ sở chính trị - đạo lý. Mỗi nhiệm kỳ mới là một lần nhân dân làm mới niềm tin, trao lại trách nhiệm cho những người được mình lựa chọn. Lá phiếu vì thế vừa là sự trao quyền, vừa là sự ràng buộc trách nhiệm. Đại biểu được bầu ra không chỉ nhận một vị trí, mà nhận một cam kết trước nhân dân: Cam kết phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc.

Trong bối cảnh hiện nay, khi đất nước đang đứng trước những cơ hội và thách thức đan xen, ý nghĩa của lá phiếu càng trở nên sâu sắc. Chúng ta đang đẩy mạnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nâng cao năng lực quản trị quốc gia, củng cố quốc phòng - an ninh, bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ và lợi ích quốc gia trong môi trường quốc tế phức tạp. Những quyết sách lớn về kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại… đều được thảo luận và quyết định tại Quốc hội và HĐND các cấp. Vì thế, chất lượng của cơ quan dân cử có ý nghĩa trực tiếp đến chất lượng của sự phát triển.

Cử tri khi cầm lá phiếu không chỉ lựa chọn một con người cụ thể, mà đang lựa chọn một tầm nhìn, một bản lĩnh, một trách nhiệm. Họ gửi gắm vào đó kỳ vọng về những đại biểu có tâm trong sáng, có trí tuệ sắc sảo, có bản lĩnh chính trị vững vàng, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Trong một xã hội đang chuyển mình mạnh mẽ với chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng, cạnh tranh ngày càng gay gắt, đại biểu dân cử càng phải có năng lực tham gia xây dựng chính sách, phản biện thuyết phục, giám sát hiệu quả, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân.

Nhưng lá phiếu không chỉ trao quyền cho đại biểu, mà còn nhắc nhở mỗi cử tri về trách nhiệm của mình. Quyền làm chủ không phải là đặc ân, mà là nghĩa vụ cao quý. Thờ ơ với bầu cử, coi việc lựa chọn đại biểu là chuyện của người khác, chính là tự thu hẹp quyền làm chủ của mình. Trong điều kiện thông tin đa chiều, thậm chí nhiễu loạn, cử tri càng cần sự tỉnh táo và bản lĩnh. Một lá phiếu có trách nhiệm phải được đặt trên nền tảng hiểu biết về vai trò của Quốc hội, về quyền hạn của HĐND, về chương trình hành động và phẩm chất của ứng cử viên. Tôn trọng lá phiếu cũng chính là tôn trọng sự thật, tôn trọng lý trí và tôn trọng lợi ích lâu dài của quốc gia.

Đối với Quân đội nhân dân Việt Nam, bầu cử còn mang ý nghĩa đặc biệt. Quân đội ta từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu. Mỗi cán bộ, chiến sĩ khi thực hiện quyền bầu cử không chỉ là công dân, mà còn là người lính mang trên mình lời thề trung thành với Tổ quốc, với nhân dân. Lá phiếu của người quân nhân là sự thể hiện niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, vào chế độ, vào con đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đồng thời, đó cũng là sự khẳng định trách nhiệm của Quân đội trong việc góp phần xây dựng Nhà nước vững mạnh, hệ thống chính trị trong sạch, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Tôi cho rằng, giá trị tinh thần lớn nhất của lá phiếu nằm ở chỗ nó củng cố mối quan hệ máu thịt giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân. Khi nhân dân tin tưởng trao quyền, khi đại biểu ý thức sâu sắc về nguồn gốc quyền lực của mình, khi cơ chế giám sát được thực hiện nghiêm túc, thì niềm tin xã hội sẽ được bồi đắp. Niềm tin ấy là nguồn lực vô hình nhưng vô cùng quan trọng. Nó tạo nên sự đồng thuận, tạo nên sức mạnh tổng hợp để đất nước vượt qua khó khăn, thách thức.

Trong lịch sử đấu tranh giành độc lập và bảo vệ Tổ quốc, sức mạnh lớn nhất của dân tộc ta luôn là sức mạnh của lòng dân. Hôm nay, trong thời bình, sức mạnh ấy tiếp tục được khẳng định qua những hành động tưởng chừng bình dị như đi bầu cử. Khi hàng triệu công dân cùng tham gia, cùng thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình, đó là biểu hiện sinh động của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Mỗi khu vực bỏ phiếu trở thành một “điểm tập hợp” của ý chí quốc gia, nơi khát vọng phát triển được thể hiện bằng lựa chọn cụ thể.

Lá phiếu nhỏ bé nhưng không hề nhỏ bé. Nó chứa đựng khát vọng về một đất nước giàu mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Nó nhắc nhở rằng quyền lực nhà nước phải được kiểm soát bằng cơ chế dân chủ; rằng đại biểu dân cử phải luôn gần dân, hiểu dân, vì dân; rằng dân chủ không chỉ dừng ở việc lựa chọn, mà còn ở sự giám sát và đồng hành trong suốt nhiệm kỳ.

Ngày bầu cử sắp tới không chỉ là một sự kiện chính trị định kỳ, mà là dịp để mỗi người dân - mỗi cán bộ, chiến sĩ - tự hỏi mình: Đã thực sự trân trọng quyền làm chủ hay chưa, đã thực sự coi việc tham gia bầu cử là trách nhiệm thiêng liêng hay chưa. Nếu mỗi lá phiếu được đặt vào hòm phiếu bằng tất cả sự hiểu biết, trách nhiệm và niềm tin, thì đó chính là “mệnh lệnh của lương tri” và là minh chứng cho sức mạnh của lòng dân.

Giữ gìn giá trị của lá phiếu cũng chính là giữ gìn nền tảng của chế độ, giữ gìn niềm tin của nhân dân vào Đảng và Nhà nước. Và khi niềm tin ấy được bồi đắp vững chắc, đó sẽ là nguồn sức mạnh to lớn để chúng ta tiếp tục xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong mọi hoàn cảnh.