Lạ kỳ nghề thả 'bóng' bẫy mực ở Quảng Ngãi

Lạ kỳ nghề chỉ việc thả “bóng”, mực tự tìm đến mắc bẫy ở Quảng Ngãi: Video: Nguyễn Ngọc.

Ngày nào cũng vậy, cứ khoảng 16h, ông Nguyễn Xớt (trú xóm Bóng, thôn An Phú, xã Long Phụng, tỉnh Quảng Ngãi) lại cặm cụi bên những chiếc “bóng” mực để chuẩn bị cho chuyến ra khơi vào rạng sáng hôm sau.

“Bóng” bẫy mực có hình vòm, khung làm bằng tre, xung quanh phủ lưới mắt nhỏ.

Phía trên được lợp lá đủng đỉnh tạo vùng tối, bên trong treo những chùm bông gòn hoặc trứng mực nhằm tạo cảm giác an toàn, thu hút mực lá tìm đến đẻ trứng. Khi chui vào, mực sẽ mắc lại trong bóng.

Ông Nguyễn Xớt cho biết điều quan trọng nhất là chiếc bóng phải luôn sạch và mát thì mực mới tìm đến.

"Dưới nước nóng nên mình phủ lá để bên trong mát hơn. Con mực thấy có chỗ trú, có nơi đẻ trứng thì sẽ chui vào và mắc kẹt bên trong, lúc kéo bóng lên là bắt được mực", ông Xớt nói.

Gần 30 năm theo nghề, ngư dân Trương Ngọc Sanh (trú xóm Bóng) vẫn đều đặn thức dậy từ 4h sáng, đưa những "bóng" bẫy mực ra bến rồi điều khiển chiếc thuyền máy nhỏ ra vùng biển cách bờ khoảng 1-1,5 hải lý để thả và thu "bóng".

Những chiếc bóng được thả tại khu vực có gò cát, rạn san hô ở độ sâu khoảng 5-7 m, nơi mực lá thường tập trung sinh sản.

Điểm đánh dấu những chiếc bóng đã thả.

“Tôi thả khoảng 40 bóng. Bốn giờ sáng đi, khoảng 8h vào bờ. Mỗi ngày được 3-5 kg, có hôm trúng thì 10 kg. Nếu nhiều mực quá, đầu giờ chiều lại chạy ra kéo thêm một chuyến đến khoảng 17h mới vào bán”, ông Sanh cho biết.

Theo các ngư dân, mùa bẫy mực lá bắt đầu từ tháng 2 đến tháng 8 âm lịch, rộ nhất vào tháng 4 và tháng 5. Trung bình mỗi ngày, ngư dân thu được 5-7 kg mực, những ngày trúng đậm có thể đạt khoảng 10 kg.

Điểm đặc biệt của phương thức khai thác này là mực được bắt khi còn sống, ít xây xát nên giữ nguyên độ tươi ngon. Nhờ vậy, mực lá luôn được thương lái thu mua với giá từ 350.000-400.000 đồng/kg, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho ngư dân.

Bên trong treo những chùm bông gòn hoặc trứng mực nhằm tạo cảm giác an toàn, thu hút mực lá tìm đến đẻ trứng.

Tên gọi xóm Bóng cũng bắt nguồn từ chính nghề bẫy mực độc đáo này. Dù hiện nay nhiều phương thức khai thác hiện đại đã phổ biến, hơn chục ngư dân nơi đây vẫn kiên trì bám nghề.

Không chỉ tạo sinh kế, những chiếc bóng tre giản dị còn góp phần gìn giữ một nghề biển truyền thống thân thiện với môi trường, trở thành nét riêng hiếm có trên vùng biển Quảng Ngãi.

Nguyễn Ngọc