'Lá dừa thép' 3.400 tấn khép nhịp giữa bình minh Sài Gòn

Từ 3 giờ sáng, công trường hai bờ sông Sài Gòn sáng đèn. Hàng trăm kỹ sư, chuyên gia và công nhân cùng hệ thống cảm biến, thiết bị đo đạc chuẩn bị cho công đoạn phức tạp nhất của cây cầu đi bộ nối Công viên Bến Bạch Đằng với công viên bờ sông Thủ Thiêm.

Vòm thép chính dài 187m, nặng khoảng 3.400 tấn nằm trên sà lan được tàu lai dắt đưa ra giữa dòng. Khoảng cách an toàn với mép mố trụ có lúc chỉ chừng 30cm, buộc toàn bộ tổ hợp phải dịch chuyển và căn chỉnh ở cấp độ từng centimet.

Vòm thép hình lá dừa nước được đưa vào vị trí hợp long trên sông Sài Gòn lúc bình minh ngày 21.10

Chờ đúng lúc dòng sông “đứng lại”

Việc hợp long không diễn ra theo một giờ được ấn định cứng nhắc. Đơn vị thi công phải theo dõi dữ liệu thủy văn, chọn thời điểm “nước đứng” - khi dòng chảy yếu nhất - để xoay ngang sà lan và đưa nhịp thép vào giữa hai mố.

Lúc 5h30, sà lan đã nằm vuông góc với bờ sông. Khi cấu kiện vào đúng vị trí, hệ thống kích thủy lực cùng cơ chế xả, dằn nước trên sà lan được sử dụng để điều chỉnh cao độ, chuyển tải trọng dần sang hệ trụ đỡ. Khoảng 150–200 người được các nguồn ghi nhận tham gia công đoạn này; chênh lệch có thể do cách tính lực lượng tại từng thời điểm.

Trước đó, nhịp vòm thép đã trải qua hành trình khoảng 124km bằng đường thủy từ khu vực chế tạo ở Bà Rịa – Vũng Tàu về trung tâm TP.HCM. Kích thước và trọng lượng đặc biệt khiến phương án di chuyển phải phụ thuộc vào luồng tàu, thủy triều và nhiều lớp bảo đảm an toàn.

Hợp long là mốc quan trọng, nhưng chưa đồng nghĩa cây cầu đã sẵn sàng đón người đi bộ. Sau khi vòm chính được cố định, nhà thầu còn phải hoàn thiện mặt cầu, lan can, hệ thống chiếu sáng, âm thanh, thang máy, thang cuốn, kiến trúc và cảnh quan. Công trình phải trải qua kiểm định, thử tải trước khi đưa vào sử dụng; tiến độ hiện được đặt ra trước Tết Nguyên đán.

Một cây cầu dành cho nhịp sống chậm

Cầu dài khoảng 720m, tổng kinh phí gần 1.000 tỉ đồng do doanh nghiệp tài trợ. Thiết kế lấy cảm hứng từ lá dừa nước, hình ảnh gắn với cảnh quan Nam Bộ.

Giá trị đáng chờ đợi của công trình không nằm riêng ở tạo hình. Khi đi vào sử dụng, cầu có thể mở thêm một trục tiếp cận không gian công cộng ven sông, nối khu vực bến Bạch Đằng với công viên Thủ Thiêm bằng phương thức đi bộ. Đây là sự kết nối khác với những cây cầu dành chủ yếu cho ôtô, xe máy: con người có thời gian dừng lại, quan sát dòng sông và cảm nhận thành phố ở một tốc độ chậm hơn.

Một công trình điểm nhấn sẽ được đánh giá qua trải nghiệm lâu dài: khả năng tiếp cận của người cao tuổi và người khuyết tật, sự thuận tiện của thang máy – thang cuốn, độ an toàn vào ban đêm, cách tổ chức hoạt động văn hóa và việc giữ cho không gian chung không bị thương mại hóa quá mức.

Buổi sáng 21.10, “lá dừa thép” đã khép được khoảng trống lớn nhất giữa hai bờ. Phần việc tiếp theo là biến kết nối về kết cấu thành một không gian thực sự thân thiện, nơi dòng sông trở lại gần hơn với đời sống của người dân thành phố.

NGỌC NGUYỄN