Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026: Những điểm cần lưu ý để sĩ tử 'về đích' thành công

Tâm thế vững vàng - chìa khóa của thành công

Trong giai đoạn này, áp lực thi cử là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, việc kiểm soát tâm lý và phân bổ thời gian ôn tập khoa học chính là yếu tố đầu tiên được các chuyên gia nhấn mạnh. Không nên học nhồi nhét quá mức dẫn đến kiệt sức, thay vào đó là hệ thống lại kiến thức cốt lõi.

Ghi nhận thực tế tại các trường THPT trên địa bàn Thủ đô, sự lo lắng là tâm trạng chung của nhiều học sinh. Tuy nhiên, qua lời khuyên của các thầy cô, nhiều em đã tìm thấy định hướng rõ ràng hơn.

Học sinh khối 12 Trường THPT Tự Lập, xã Tiến Thắng Hà Nội trong giờ ôn tập. Ảnh: Phạm Hùng

Em Phạm Linh Chi (Trường THCS & THPT Lương Thế Vinh, Hà Nội) chia sẻ, mục tiêu của em là tổ hợp khối A00 (toán, lý, hóa). Việc chỉ lựa chọn duy nhất phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT có thể coi là một thử thách lớn với Linh Chi khi các bạn cùng trang lứa có nhiều lựa chọn khác như thi đánh giá năng lực. Tuy nhiên, chính áp lực này lại trở thành động lực giúp em tập trung toàn bộ tâm trí và sức lực vào ba môn thế mạnh để đạt được kết quả như kỳ vọng.

Còn em Nguyễn Vân Trang (Trường THPT Yên Viên, xã Phù Đổng, Hà Nội) chia sẻ: “Các thầy cô trong trường đã hỗ trợ chúng em rất nhiều thông qua các chuyên đề tăng cường, đặc biệt là hai môn toán, văn và các môn tự chọn. Bên cạnh học trực tiếp, chúng em còn được ôn luyện trên hệ thống online. Điều này giúp chúng em chủ động luyện đề, học cách quản lý thời gian hiệu quả và cảm thấy tự tin hơn rất nhiều trước khi bước vào kỳ thi”.

Chia sẻ về sự đồng hành của nhà trường, cô giáo Nguyễn Thị Thái Loan (Trường THPT Yên Viên, xã Phù Đổng, Hà Nội) cho biết: “Dựa trên kết quả kỳ thi khảo sát của Sở Giáo dục và Đào tạo, nhà trường đã chủ động phân loại, tổ chức các lớp học theo nhu cầu và năng lực của học sinh. Chúng tôi đặc biệt chú trọng hỗ trợ những nhóm học sinh có kết quả chưa tốt để bù đắp các khoảng trống kiến thức kịp thời. Lộ trình học tập được cá nhân hóa này giúp các em phát triển tối đa năng lực hiện có và tự tin hơn cho kỳ thi sắp tới”.

Thí sinh tham dự kỳ thi Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2025 tại Hà Nội. Ảnh: Phạm Hùng

Cô giáo Ngô Thị Sinh (Trường THPT Phan Huy Chú - Đống Đa, phường Láng, Hà Nội) nhấn mạnh: Dù áp lực thi cử là rất lớn, nhưng phụ huynh và học sinh cần hiểu rằng đây là một quá trình bền bỉ. Thay vì học tập quá sức, các em cần hài hòa giữa việc học và nghỉ ngơi, giữ gìn nhịp sinh học ổn định qua việc ăn uống và ngủ nghỉ đúng giờ. Một tinh thần tỉnh táo và sức khỏe tốt sẽ giúp việc ôn tập đạt hiệu quả cao hơn nhiều so với việc học nhồi nhét trong tình trạng mệt mỏi.

Những thay đổi cần đặc biệt quan tâm trong quy chế và cấu trúc đề

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 tiếp tục có những định hướng bám sát Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Việc nắm chắc quy chế và cấu trúc đề thi là điều bắt buộc để tránh những sai lầm đáng tiếc.

Trao đổi về những điểm mới và lưu ý quan trọng, GS.TS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh: Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất trong quy chế tuyển sinh đại học năm nay chính là sự thay đổi về ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào. Theo quy định, những thí sinh có tổng điểm 3 môn trong tổ hợp xét tuyển dưới 15 điểm (theo thang điểm 30) sẽ không đủ điều kiện để đăng ký xét tuyển vào các trường đại học.

GS.TS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo. Ảnh: Thanh Hải

Bàn về ngưỡng điểm sàn 15 điểm (thang điểm 30) cho tổ hợp xét tuyển đại học năm nay, GS.TS Huỳnh Văn Chương khẳng định đây là một bước đi chiến lược nhằm nâng cấp chất lượng nguồn nhân lực ngay từ khâu đầu vào. Quy định này không chỉ bảo đảm mặt bằng kiến thức tối thiểu cho sinh viên đại học mà còn đóng vai trò định hướng quan trọng, giúp thí sinh tự đánh giá năng lực bản thân để đưa ra lựa chọn thực tế giữa việc học đại học hay đi theo con đường giáo dục nghề nghiệp, cao đẳng.

GS.TS Chương đặc biệt lưu ý, trong giai đoạn nước rút này, thí sinh cần xây dựng một lộ trình ôn tập dựa trên việc đánh giá đúng năng lực thực tế thay vì sa đà vào các phương pháp học "mẹo" hay học tủ. Các em nên bám sát kế hoạch giảng dạy của nhà trường để phủ kín kiến thức cơ bản trong sách giáo khoa, đồng thời khắc phục triệt để những mảng kiến thức còn yếu.

Nhà giáo Nguyễn Bội Quỳnh, Hiệu trưởng Trường THPT Việt Đức, phường Cửa Nam, Hà Nội. Ảnh: Thanh Hải

Còn nhà giáo Nguyễn Bội Quỳnh, Hiệu trưởng Trường THPT Việt Đức nhấn mạnh, sự thay đổi về ngưỡng điểm sàn và giới hạn nguyện vọng xét tuyển đòi hỏi thí sinh phải có chiến lược thực sự thông minh và chính xác. Qua thực tế theo dõi tại trường, bà nhận thấy một sai lầm phổ biến mà học sinh thường mắc phải là thói quen học "mẹo", học tủ. Với cấu trúc đề thi mới có tính phân hóa cao, những em không học tập nghiêm túc, thiếu nền tảng kiến thức vững chắc sẽ rất dễ gặp khó khăn ở các dạng câu hỏi yêu cầu sự tư duy logic và kiểm chứng đúng/sai.

Do đó, nhà giáo Nguyễn Bội Quỳnh cho rằng, nhà trường và các tổ chuyên môn cần phải sát cánh cùng học sinh để kiểm soát chặt chẽ lượng kiến thức qua từng kỳ thi khảo sát, từ đó có những điều chỉnh kịp thời về phương pháp giảng dạy cá nhân hóa. Trong quá trình chữa bài, giáo viên không chỉ đơn thuần cung cấp đáp án mà phải phân tích sâu sắc bản chất vấn đề để giúp các em tích lũy kinh nghiệm thực chiến.

Quan trọng hơn hết, giai đoạn này là lúc cha mẹ và thầy cô cần trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc, biết cách sẻ chia và thấu hiểu để biến những áp lực thi cử căng thẳng trở thành động lực mạnh mẽ. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa "ba chân kiềng": Gia đình - nhà trường - học sinh chính là chìa khóa mở ra cánh cửa thành công cho các sĩ tử trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026.

Nói cách khác, kỳ thi tốt nghiệp THPT không chỉ là cột mốc của riêng học sinh mà còn là sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình. Sự động viên kịp thời, chế độ dinh dưỡng hợp lý và một không gian học tập thoải mái sẽ là bệ phóng tốt nhất cho các em, như khẳng định của nhà giáo Nguyễn Bội Quỳnh: “Hãy biến áp lực thành động lực. Nếu các em học tập chăm chỉ, có ý thức; các thầy cô trách nhiệm, sẻ chia và gia đình quan tâm, đồng hành, chắc chắn các em sẽ thành công”.

Mai Hoa